Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.11.1950, Qupperneq 16

Tímarit Máls og menningar - 01.11.1950, Qupperneq 16
174 TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR lands hafa mótazt við kynni af erkibiskupi þetta sumar. Eins og síðar kemur fram, vitnar Jón oft til ríkisráðs Norðmanna sem handhafa æðsta valds í íslenzkum málum, en samkvæmt fornum og nýjum skiln- ingi Islendinga voru þeir í persónusambandi við Noregskonung, en norska ríkisráðið hafði hér ekki neitt að segja nema konungslaust væri í ríkinu. Ríkisráðið kaus Friðrik 1. með því skilyrði, að hann samþykkti skuldbindingarskrá þess. Samkvæmt henni var því algjörlega neitað, að danska ríkisráðið hefði nokkurn lagalegan rétt til þess að hlutast til um norsk málefni, og konungur lofaði hátíðlega að skipa aldrei nokkurn lærisvein Lúthers til prédikunarembættis í Noregi. Norsku ráð- herrarnir notuðu sér að fullu, að Friðrik I. var hvergi nærri fastur í sessi, sviptu Dani, sem voru ákafastir fylgismenn hans, lénum sínum og boluðu danska ríkisstjóranum úr landi. Nývígði íslenzki biskupinn á nokkurn þátt í þessum sviptingum, sem hlutu að vekja hann til alvar- legrar umhugsunar um framtíð íslenzku kirkjunnar og íslenzku þjóð- arinnar eða öllu heldur íslenzkrar höfðingjastéttar. Milljónarar og ílialdsmenn Biskupsstólarnir íslenzku voru auðugustu stofnanir landsins á mið- öldum og biskuparnir valdamestu menn þjóðarinnar. Þegar Jón Arason tók biskupstign, átli Hólastóll um fjórðung allra jarðeigna í biskups- dæminu, en klaustur og kirkjur viðlíka mikið. Fasteignunum fylgdu um 1930 kúgildi, en afgjald hvers kúgildis voru tveir fjórðungar smjörs. Landskyldir og kúgildaleigur mundu nema rúmri milljón króna samkvæmt okkar verðlagi. En auk þess átti Hólakirkja ógrynni fjár í öðrum verðmætum. Hún átti haffært skip 70 lestir, einn teinær- ing, einn áttæring, fjóra sexæringa og geysimikið af rekafjörum víða með ströndum fram. Stóllinn átti mikið af alls konar gripum úr gulli, silfri, tjöldum og öðrum kirkjubúnaði auk bóka og búpenings á heima- jörðinni. Biskup fékk einnig margvísleg gjöld og skatta, fjórðung tí- undar, sakeyri og fleiri smátekjur. Allur þessi feiknarauður var Jóni Arasyni í hendur fenginn, og hann reyndist ötull við það að ávaxta hann. Hann átti lengstum í jarðabraski bæði fyrir sig og kirkjuna, og 1533 eru fasteignir hans taldar rúmlega
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.