Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1966, Blaðsíða 22

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1966, Blaðsíða 22
Tímarit Maia og menningar árunum, meÖan fordæmi rússnesku byltingarinnar var í fersku minni og kapítalisminn var lamaður af heims- kreppunni miklu. Eftir seinni heims- styrjöldina tóku þeir í allmörgum löndum þátt í samsteypustjórnum og beittu sér innan þeirra fyrir sósíal- ískum úrlausnum sem mótað hafa auðvaldsskipulag viðkomandi landa varanlega, t. d. Frakklands. Og nú er svo komið að svo til allir kommún- istaflokkar V-Evrópu gera ráð fyrir þeim möguleika að sósíalisma verði þar komið á með friðsamlegu móti, án skyndibyltingar. En þótt stjórnlist- arkenningin hafi þannig tekið veru- legum breytingum eru starfshættir kommúnistaflokkanna og áróðursað- ferðir ekki ósvipaðar þeim sem tíðk- uðust fyrir stríð. Arfur liðinnar sögu hvílir þungt á þeim og stendur í vegi .fyrir að þeir dragi ótvírætt lærdóma af þróun nýkapítalismans. Segja má að um þessar mundir einkennist stefna þeirra af nokkru hikiogóvissu. íhaldssemi vestrænna kommúnista á stjórnlistarforskrift Leníns hefur að dómi Gorz haft hinar alvarlegustu af- leiðingar í för með sér: „Leiðin milli nútíðar og framtíðar hefur rofnað ... I skjóli þeirrar viðbáru að hálfsigrar innan ramma auðvaldsskipulagsins hljóti óhjákvæmilega að verða felldir inn í það og samlagaðir því, hefur risið kínamúr milli hinnar daglegu baráttu kommúnista og vinstri sósíal- ista annars vegar og hinna sósíalísku framtíðarlausna hins vegar ... Það er engu líkara en ætlunin sé að fresta lausn vandans þar til „verkalýðsstétt- in“ hefur náð völdum og þangað til sé um það eitt að tefla að viðhalda óánægjunni og byltingarglæðunum.“ „En þessi afstaða leiðir til öng- þveitis. Byltingarglæðurnar hafa löngu kulnað vegna skorts á jákvæðri framtíðarsýn og jákvæðum athöfn- um. Kapítalisminn er að vísu ófær um að leysa með róttœkum hœtti mörg þau meginvandkvæði sem leiða af þróun hans. En hann leysir þau á sinn hátt, með tilslökunum og undan- slætti sem miða að því að gera hann að „bærilegu“ þjóðskipulagi. Þar með er verkalýðshreyfingin hrakin í varnarstöðu. Fyrst hún leitast ekki við að knýja fram sínar eigin lausnir, tapar hún frumkvæðinu. Fyrst hún býr sig ekki fyrirfram undir vandann og leggur ekki fram lausnir sínar á honum, hættir hún að vera hin leið- andi framtíðarstétt. í stað þess kem- ur í hlut auðvaldsskipulagsins að veita verkamönnum lausn á hálfum vandanum. Og með hverri veittri tilslökun staðfestir auðvaldsskiptdag- ið — sem fær þannig sjálft að á- kvarða innihald og umfang tilslakan- anna — forskot sitt og styrkir valda- aðstöðu sína.“ Veikleiki hinnar sósíalísku verka- lýðshreyfingar í öllum auðvaldsríkj - um hefur fyrst og fremst stafað af því að „hún hefur reynzt ófær um að 340
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.