Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2001, Síða 29

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.01.2001, Síða 29
Manngildiskenning Helmuts Thielicke ans verði seint full sönnuð, þá sé það vissa þeirra í hans hópi sem taka þá kenningu gilda að þeir þurfi ekki að óttast neitt sem genamengisáætlunin, HGP, hafi að geyma. Aðrir sem taka í sama streng benda þó á, að ekki megi vanmeta áhrifamátt hinnar nýju þekkingar og tækni þegar litið er til hvaða óæskilegar félagslegar afleiðingar kunni að fylgja á eftir. Mýtan um genin bendi á líkur á margvíslegum tengslum á hinum félagslega vettvangi milli gena, afbrota, stéttaskiptingar, og kynþáttamisréttis. II Rannsóknir í líffræði og erfðafræði sem leitt hafa til kortlagningar á gena- mengi mannsins marka einstök tímamót sem segja má að sé hápunktur þró- unar er komst á skrið fyrir tuttugu til þrjátíu árum. Á þessu tímabili hefur tækni á sviði lífvísinda fleygt fram og gert mönnum kleift að ráða betur en áður við ýmsar þær ógnir sem steðja að lífi manna og heilsu. En tæknivæð- ingin hefur jafnframt skapað erfið siðferðileg úrlausnarefni; margt af því sem hægt er að gera orkar tvímælis eða kann að vera beinlínis rangt. Framvinda þessarar öru þróunar, fyrsta glasabarnið fæddist 1978, hefur opnað nýtt fræðasvið í siðfræði sem nefnt hefur verið lífsiðfræði (bioethics; bioetik). Lífsiðfræðin hefur unnið sér fastan sess jafnt í guðfræðilegri siðfræði sem heimspekilegri. Almennum orðum má segja að þróun í lífvísindum og tækni hafi verið svo ör að siðfræðin hefur mátt hafa sig alla við til að bregðast við á málefnalegan hátt. Ekki alls fyrir löngu vék dálkahöfundur Morgunblaðsins að því hversu veika stöðu almenn siðfræði mætti búa við í síbreytilegum heimi nýrrar ald- ar vísinda og tæknvivæðingar. Öðrum vísindum fremur væru það lífvísindin sem vektu áleitnar spurningar fyrir siðfræðina. Dálkahöfundurinn lét í veðri vaka að siðfræðin ætti engin svör. Henni væri lagið að efna til gagnrýninnar umræðu um allt milli himins og jarðar, en sú umræða breytti engu, þar eð sið- fræðin fengist ekki við staðreyndir, sem einar skiptu máli í hinu upplýsta sam- félagi nútímans. í sem skemmstu máli er siðfræðinni ekki brugðið þótt sumir telji að dag- ar hennar innan vísindanna kunni senn að vera taldir. Siðfræðin spyr á móti hvort skoðanamótendur og hugmyndasmiðir nútímans kunni til verka, þegar þeir láta undir höfuð leggjast að spyrja sig sjálfa, hvað verður um manneskj- una, hvert verður hlutskipti hennar í þeim babelsturni vísinda og tækni sem reistur skal sem fyrrum til himins. Það er sammerkt með hinum ýmsu viðfangs- og úrlausnarefnum lífsið- fræðinnar að þau snerta einstaklinginn oftar en ekki á mjög persónulegan hátt. 27
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.