Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.07.2014, Blaðsíða 61

Náttúrufræðingurinn - 01.07.2014, Blaðsíða 61
61 Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags Svartþröstur aðstoðar við hreiður skógarþrasta Náttúrufræðingurinn 84 (1–2), bls. 61–64, 2014 Ævar Petersen Inngangur Par skógarþrasta Turdus iliacus hreiðraði um sig í garðinum hjá Birni Þresti Axelssyni og Önnu Hall- dóru Karlsdóttur að Naustahlein 17 í Garðabæ sumarið 2006. Það væri í sjálfu sér ekki í frásögur færandi nema fyrir það að þriðji fuglinn tók þátt í varpstarfinu, þ. á m. fóðrun unga. Skal hér skýrt frá hvernig varpi reiddi fram. Þau Björn og Anna fylgdust grannt með framgangi þess og atferli fuglanna og eiga mestan heiður að því hve vel atburðarásin var skráð. Fyrra hreiðrið Í júní 2006 hóf skógarþrastarpar að byggja hreiður í lágum (um 1,8 m) mispilrunna í garðinum aftan við Naustahlein 17, en þar höfðu skógar- þrestir áður verið með hreiður. Tveir skógarþrestir sáu um hreiðurgerðina eins og vera ber og um 9. júní var hreiðrið fullbyggt. Þá hurfu þrestirnir í tvo daga en eftir að þeir birtust á ný var sex eggjum orpið í hreiðrið. Á til- skyldum tíma, rétt fyrir mánaðamót júní–júlí, klöktust ungar. Þann 7. júlí voru fimm um viku gamlir ungar í hreiðrinu. Eitt egg reyndist fúlegg og hafði fóstrið drepist snemma á útungunartímabilinu. Annar þrösturinn bar málmhring á fæti. Sá var svo gæfur að Björn gat tekið hann á hreiðrinu með því að leggja hönd yfir fuglinn. Það mun hafa verið kvenfugl því hjá skógar- þröstum liggja aðeins kvenfuglar á hreiðri.1 Númer á fuglamerkjum eru auðkennandi og reyndist þetta merki vera íslenskt nr. 882266. Hafði fuglinn verið merktur þá um vorið 15. apríl 2006 við Höfn í Hornafirði þar sem Brynjúlfur Brynjólfsson og Björn Arnarson reka fuglaathugunarstöð.2 Nokkuð ljóst þykir að þegar fuglinn var fangaður og merktur var hann að koma til landsins eftir vetur- setu erlendis en langflestir íslenskir skógarþrestir fara til vestanverðrar Evrópu yfir vetrarmánuðina.3 Svartþröstur Turdus merula, full- orðinn karlfugl, hrafnsvartur með appelsínulitað nef, hélt einnig til við skógarþrastarhreiðrið (1. mynd). Eins og svartþrasta er venja á varp- tíma hélt hann sig mest á morgnanna efst í toppi grenitrjáa í næsta garði og söng hástöfum. Stundum fór hann inn í runnann þar sem þrastar- hreiðrið var þegar skógarþröstur lá á því. Fyrir kom að allir fuglarnir þrír voru við hreiðrið samtímis. Þá kom fyrir að svartþrösturinn og annar skógarþrastanna ultu út úr hreiður- runnanum í miklum atgangi. Svo mikil voru áflogin að húsráðendur vöknuðu oft við þau á tímabilinu klukkan fimm til sjö á morgnana. Þarna öttu kappi svartþrösturinn og annar skógarþrösturinn, karlfuglinn að talið var, sem virtist lítt hrifinn af þessum keppinauti. Eftir að ungar skriðu úr eggi hóf svartþrösturinn að bera æti í ungana til jafns við skógarþrestina eins og þeir væru hans eigin af- kvæmi. Þessar matargjafir svart- þrastarins voru t.a.m. áberandi meðan á heimsókn höfundar stóð þann 7. júlí. Þá renndi merkti skógar- þrösturinn (2. mynd) sér einnig yfir hina óboðnu gesti og smellti í góm eins og þröstum er tamt. Ungarnir voru að sjá hraustir, litu út eins og dæmigerðir skógarþrastarungar og óklakta eggið var augljóslega skógar- þrastaregg (sem eru snöggtum minni en svartþrastaregg). Svartþrösturinn var einnig til staðar með mat í nefi og gaf frá sér aðvörunarhljóð eins og eru einkennandi fyrir svartþresti við hreiður. Þriðji fuglinn, ómerkti skógarþrösturinn, sást hvergi en hann hvarf um þetta leyti og sást aldrei aftur. Af ofanskráðu er ljóst að þrír fuglar voru greinilega bendlaðir við þrastarhreiðrið. Ekkert bendir hins vegar til þess að svartþrösturinn hafi átt hlut að máli við frjóvgun eggjanna. Því er hér ekki um kyn- blöndun milli tveggja fuglategunda 1. mynd. Skógarþröstur við hreiðrið sitt ásamt svartþrastarkarli sem lét sér annt um hreiðrið meðan á álegu stóð og færði jafnframt ungunum æti. – The male Blackbird, which attended a Redwing nest in Garðabær, and delivered food to the young after they hatched. One of the Redwings can also be seen. Ljósm./Photo: Björn Þ. Axelsson, 10.7.2006.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.