Bændablaðið - 24.05.2017, Blaðsíða 1

10. tölublað 2017 ▯ Miðvikudagur 24. maí ▯ Blað nr. 491 ▯ 23. árg. ▯ Upplag 32.000 ▯ Vefur: bbl.is
40–43
Norska frárennslis- og holræsa-
fyrirtækið Hias býður nú norskum
bændum upp á hreinsaðan
næringarríkan mannasaur til að
bera á tún sín og segja menn að
um gull fyrir jarðveginn sé að
ræða.
Hver og ein manneskja lætur svo
mikinn saur eftir sig á lífsleiðinni
að sá hinn sami getur útvegað
áburð fyrir sína eigin neyslu og er
það markmið forsvarsmanna Hias-
fyrirtækisins að fólk geti brauðfætt
sig sjálft með hundrað prósent
endurvinnslu á áburðargjafa.
„Niðurstöður frá hreinsunarferli
fyrirtækisins er mikill hluti af seyru
sem þarf að meðhöndla á ábyrgan
hátt og þess vegna verða gæði vör-
unnar mikilvæg. Við vinnum að
því að öll hin verðmætu næringar-
efni sem eru í vörunni komi inn í
hringrásina aftur. Lausnin hjá okkur
varð hin svokallaða Cambi-aðferð
sem byrjað var að vinna eftir fyrir
rúmlega 20 árum,“ útskýrir Hans
Emil Glestad, efnaverkfræðingur
hjá Hias. Fyrirtækið var stofnað
árið 1974 til að hreinsa holræsi í
nokkrum bæjarfélögum sem fjárfest
höfðu í fyrirtækinu.
Hreinsa seyru án nokkurra efna
Hias er eina hreinsunarstöðin í
Noregi sem notar þessa aðferð við
að hreinsa seyru.
„Með Cambi-aðferðinni mölum
við seyruna og hitum upp í 160
gráður með því að blása inn gufu
þannig að lífrænir hlutar seyrunnar
eru brotnir upp. Þannig gerum við
góðan jarðveg til að míkrólífverur
í rotnunartönkunum brjóti niður
seyruna og breyti henni í hauggas.
Á sama tíma hafa 20 mínúturnar í
vatnsrofsskiljunni þá þýðingu að
allar sjúkdómsvaldandi bakteríur og
plöntusjúkdómar drepast. Í lok fer-
ilsins nýtist um 38% af seyrunni úr
vatninu áður en það er keyrt út sem
áburður á lönd bænda. Niðurstaðan
úr þessu er að við fáum mjög áhuga-
vert og gott viðbótarbætiefni fyrir
jörðina sem í gegnum allt ferlið
hefur verið fullkomlega sótthreins-
að. Þetta náum við að gera án þess
að nota nokkur efni í vinnslunni og
með þessari aðferð verður fosfórinn
eftir í mannasaurnum,“ segir Hans
Emil og bætir við:
„Saur úr mönnum inniheldur
sömu næringarefni og í öðrum
áburði en vegna þessa ferils sem
efnið er búið að fara í gegnum
verður samsetningin í lífmassanum
nokkuð lík því sem finnst í áburði
sem keyptur er. Það sem seyran
hefur fram yfir er að hið líffræðilega
innihald hefur mjög svo bætandi
áhrif á jörðina.“
Gull fyrir jörðina
Nú er svo komið að norskir bændur
bíða í röð eftir að geta keypt
hreinsaðan mannasaur af fyrirtækinu
til að dreifa á tún sín og akra.
„Enn sem komið er eru það
eingöngu bændur hér í kring sem
geta keypt vöruna af okkur, það
er að segja frá þeim bæjarfélögum
sem eiga hlut í fyrirtækinu. Vegna
sótthreinsiaðferðarinnar sem við
notum er hægt að dreifa lífmassanum
á allar tegundir landbúnaðarlands
svo lengi sem hann fer fljótt niður í
moldina eftir dreifingu. Núna erum
við að framleiða um þrjú þúsund
tonn af hreinsuðum mannasaur
yfir árið og það eykst með hverju
ári,“ útskýrir Hans Emil og segir
jafnframt:
„Okkur finnst mikilvægt að við
nýtum þær náttúruauðlindir sem
við höfum og færum þær aftur til
baka til jarðarinnar. Mannasaur er
næringarríkari en kúamykja og því
ekki að nota hann líka? Við segjum
hér hjá Hias að þetta sé eins og gull
fyrir jörðina og tilvalið fyrir fleiri
bæjarfélög og lönd að nýta sér þetta
líka.“ /ehg
– Sjá nánar á bls. 7 Mynd / Margrét Hugadóttir
Norskir bændur bíða í röðum
eftir mannasaur á túnin sín
sé næringarríkari áburður en kúa
mykja. Mynd /ehg
Vegna sótthreinsiaðferðarinnar sem
saurinn er hægt að dreifa honum
á allar tegundir landbúnaðar lands.
Nýjar búfjártölur MAST:
Nautgripir
aldrei fleiri
Samkvæmt nýjum búfjártölum
Búnaðarstofu Matvælastofnunar
2016–2017, þá telst búfé
landsmanna nú vera 665.386
gripir auk 358.979 alifugla.
Það eru samtals 1.024.365
ferfætlingar og fiðurfénaður.
Af þessum fjölda eru 80.024
nautgripir á 645 búum. Þar af eru
26.347 þúsund mjólkurkýr og
2.176 holdakýr. Hafa nautgripir
aldrei verið eins margir í landinu
og nú.
Sauðfé á fóðrum telst vera
475.893 skepnur á 2.481 býli.
Samkvæmt nýjustu tölum
Búnaðarstofu Matvælastofnunar,
sem líka má sjá á vefsíðu Data
Market, voru hross frá hausti 2016
til vors 2017 talin vera 67.186 á
2.470 búum. Árið 2012 voru þau
hins vegar talin 77.380 en voru
flest 80.582 árið 1996.
Svín eru 3.510 talsins á 19 búum
og þá er aðeins verið að tala um
fullorðnar gyltur og gelti, en ekki
grísi. Síðan eru 38.773 loðdýr,
þ.e. fullorðnir högnar og læður, á
39 loðdýrabúum. Að auki teljast
alifuglar landsmanna vera 358.979
á 469 búum og þá eru 1.188 geitur
í landinu. /HKr.
– Sjá nánar á bls. 2 og 4
í baráttu gegn sýklalyfjaónæmi
8
Hvað getur Ísland gert
í loftslagsmálum?
28
landbúnaðarsvæði heims