Bændablaðið - 02.11.2017, Side 21

21Bændablaðið | Fimmtudagur 2. nóvember 2017
vatnsskorts í sumar. Samkvæmt
frétt BBC höfðu bændasamtökin
Coldiretti lýst því yfir að tapið
væri orðið í ágúst um 2 milljarðar
evra, eða sem nemur rúmlega 24,8
milljörðum íslenskra króna.
Eins og flestir þekkja eru Ítalir
miklir vínframleiðendur og eru
með drjúga hlutdeild af ólífu- og
ólífuolíuframleiðslu heimsins. Í
9 löndum Evrópusambandsins
voru framleidd 2.322.300 tonn
af ólífuolíu á árinu 2016. Áætlað
er að sú framleiðsla falli niður
í 1.923.300 á þessu ári, en
uppgjörsárið í ólífugeiranum er talið
frá septemberlokum til 1. október
árið eftir, ekki ósvipað íslenska
kvótaárinu.
Ólífuframleiðslan á Ítalíu
minnkar um helming
Til samanburðar þá var heims-
framleiðsalan á ólífuolíu á árinu
2016 samtals 3.168.600 tonn.
Framleiðsla ESB-landanna níu á
árinu 2016 var því rúmlega 73%
af heimsframleiðslunni samkvæmt
tölum Alþjóða ólífuráðsins
(International Olive Oil Council). Þar
framleiddu Spánverjar langmest, eða
1.401.600 tonn 2015/2016 og Ítalía
kom næst með 463.700 tonn. Nú er
áætlað að framleiðslan á Spáni detti
niður í 1.311.300 tonn, eða um 7%
og á Ítalíu niður í 243.000 tonn, eða
um nær helming eða 48%.
Vegna þurrkanna og samdráttar í
ólífuuppskeru var búið að vara við
því á markaðnum að búast mætti
við verulegum verðhækkunum á
ólífuolíu í vetur.
Miklar sveiflur í verði
Meðalverð á Extra Virgin olíu var
mjög hátt á árunum 2014 til 2015
og fór hæst í rétt rúmar 600 evrur
hver 100 kg á Bari markaði á Ítalíu.
Það sem nefnt er Extra Virgin olía er
úrvalsolían sem fæst úr fyrstu pressun
á ólífunum. Verðið lækkaði mikið í
kjölfar mikillar framleiðslu á árunum
2015 til 2016 og fór lægst í tæplega
340 evrur á hver 100 kg í desember
2015. Í júní 2016 tók verðið að stíga
mjög hratt og var komið í um 565
evrur í nóvember 2016 í framhaldi
af metuppskeru á Spáni og á Ítalíu.
Hæst fór það svo í nærri 620 evrur
hver 100 kg í lok febrúar 2017.
Síðan fór verð lækkandi alveg fram
í ágúst á þessu ári þegar það var í
um 540 evrum hver 100 kg. Ekki er
því ólíklegt að ný met verði slegin
í verði á þessari gerð ólífuolíunnar
í vetur og að það fari vel upp fyrir
600 evrur á hver 100 kg.
Meðaltals kostnaðarverð við
hreinsun á ólífuolíu hefur fylgt
svipuðum sveiflum og markaðsverð
á Extra Virgin olíu og fór hæst í um
395 evrur fyrir hver 100 kg í ágúst
2015 og náði sama marki í mars
2017. Svipað hefur verið á verði á
Ítalíu og Spáni en þó örlítið lægra
á Spáni.
Um 98% ólífuræktarinnar kemur
frá löndum við Miðjarðarhaf
Samkvæmt skýrslu sem
International Olive Council gerði
um framleiðslukostnað á ólífuolíu
2015 voru þá ræktaðar ólífur á 11
milljónum hektara í 47 löndum um
allan heim. Uppskeran fer fram frá
október fram í apríl á norðurhluta
jarðarinnar og frá apríl fram í
júlí á suðurhlutanum. Um 98%
heimsframleiðslunnar kemur frá
löndum við Miðjarðarhaf.
Um 12.000 olíumyllur eru
starfræktar í heiminum til að
pressa ólífur. Um 80% þeirra eru
hátækniverksmiðjur sem eru með
svokallað „centrifugal system“ en
enn er þó töluvert um að gamaldags
steinkvarnir séu notaðar við
vinnsluna.
Ólífuolían er lítt eða ekki notuð
til steikingar, heldur beint til neyslu
með brauði, pasta, grænmeti og
öðrum mat. Ólífuolían er aðeins um
1,7% af allri neysluhæfri jurtaolíu og
dýrafitu sem notuð er við matargerð
og er framleidd í um 184 milljónum
tonna á ári.
Ólífurækt er ekki síður snar þáttur
Mynd / HKr.