Slökkviliðsmaðurinn - 01.09.1992, Page 7

Pack 10 hjartarafsjánni með ytri gang-
ráð, „Pace maker“. Það eru u.þ.b. 3-4
tilfelli á ári þar sem ytri gangráður
hefur afgerandi áhrif á lífslíkur sjúkl-
ings sem lent hefur í hjartastoppi og
svarar illa eða alls ekki lyfjameðferð.
Helsti búnaður er lyfjataska með
helstu lyfjum við hjartsláttaróreglu,
bráðum öndunarfærasjúkdómum,
sterk verkjalyf, krampastillandi lyf,
svæfingalyf, lyf við bráðum efna-
skiptasjúkdómum, svo sem sykursýki
og bráðageðlyf. Hjartarafsjá eins og
áður sagði, púls oxymeter, elektrón-
ískur hitamælir, hitari og auk þess
gott úrval af barkatúbum, og úrval af
„læringer“ skópum. Þetta er helsti
búnaðurinn sem neyðarbíllinn hefur
umfram venjulegan sjúkrabíl. I stuttu
máli eru í bílnum sértæk tæki og lyf til
að takast á við stórslys, bráða hjarta,
lungna og öndunarfærasjúkdóma og
efnaskipta og miðtaugakerfissjúk-
dóma.
Hefur fjölgun útkalla verið mikil ?
Útkallsfjöldinn hefur margfaldast
síðustu tíu ár. Árið 1983 voru samtals
1331 útkall. 1990 voru þau 3593, en
óstaðfestar tölur fyrir árið 1991 sína
talsverða fækkun.
Þessa fækkun tel ég að megi að
hluta til rekja til bættrar móttöku út-
kallsbeiðna þ.e. að neyðarbíllinn er
ekki sendur í jafn mörg útköll þar sem
læknis er ekki þörf, og er það vel því
það er slæmt að vera með neyðarbíl-
inn upptekinn í einhverju minniháttar
og eitthvað alvarlegt kemur upp á
meðan. Stundum kemur það samt
sem áður fyrir að við þurfum að taka
sjúkling með okkur í nýtt útkall. Það
er metið hverju sinni hvort þörfin sé
svo brýn eða jafnvel að annar sjúkra-
bíll hitti okkur á staðnum og taki við
sjúklingnum.
En hvernig skiptast svo þessi útköll?
I gegnum árin hefur hlutfall milli
útkalla í slys og sjúkdóma haldist
nokkuð jafnt. 75% eru veikindatilfelli
og 25% slys. í slysum eru það umferð-
arslysin sem vega þyngst. I veikinda-
tilfellum eru það hjartasjúkdómar þá
taugakerfissjúkdómar og loks öndun-
arfærasjúkdómar. Þar af eru hjarta-
stopp 1,7-1,8% af öllum útköllum. Þó
er tíðni hjartastoppa heldur hærri það
sem af er þessu ári eða um 2,2%. 80-
90% hjartastoppanna eru vegna
hjartasjúkdóma síðan eru ýmsar or-
sakir svo sem slys, morð, sjálfsvíg og
fleira.
Hvernig hefur sjúklingum reitt af eftir
tilkomu neyðarbíls?
Áður en neyðarbíllinn kom til út-
skrifuðust u.þ.b. 9% þeirra sjúklinga
sem lentu í hjartastoppi. I dag er þessi
tala komin upp í 16-17%, þannig að
neyðarbíllinn í því formi sem hann er í
dag hefur svo sannarlega sannað sig.
Miðað við önnur lönd telst þetta
vera mjög góður árangur. Ég vil að
fólk geri sér grein fyrir því hversu vel
neyðarbíllinn er mannaður. Það er á
fáum stöðum í heiminum sambærileg
þjónusta við almenning. Eins það
hversu fljótt fólk fær þjónustuna. Hér
er útkallstíminn einungis 4, 08 mín. að
meðaltali. Þar inn í eru útköll allt upp
í Hvalfjarðarbotn. Þetta er mjög stutt-
ur útkallstími og er það vel.
Hvernig gengur dæmigert útkall í
hjartastopp fyrir sig?
Oft er það óljóst hvort um stopp er