Fréttabréf Öryrkjabandalags Íslands - 01.12.1997, Qupperneq 11

lega og efnahagslega úr takti við sína
jafnaldra sem eru útivinnandi og af
fullum krafti að koma sér áfram og
skapa sér og sínum framtíðarheimili,
og jafnvel á framabraut.
Þessi skerðing er afar athyglisverð
og lítt skiljanleg þegar litið er til
hjúskaparlaga þar sem skýrt er kveðið
á um sameiginlega framfærsluskyldu
hjóna. í hjúskaparlögum frá 14. apríl
1993 I. kafla 2. grein segir:” Hjón eru
í hvívetna jafnrétthá í hjúskap sínum
og bera jafnar skyldur hvort gagnvart
öðru og börnum sínum. Þeim ber að
sýna hvort öðru trúmennsku, styðja
hvort annað og gæta sameiginlegra
hagsmuna heimilis og fjölskyldu.
Hjón eiga í sameiningu að annast
uppeldi bama sinna, sjá þeim farborða
og hjálpast við að framfæra fjölskyld-
una með fjárframlögum, vinnu á
heimilinu og á annan hátt.”
í 3. grein laganna segir ennfremur:
“ Hjón skulu skipta milli sín verk-
efnum á heimili eftir föngum, svo og
útgjöldum vegna heimilisrekstrar og
framfærslu fjölskyldu.”
Með ákvörðun sinni um skerðingu
bóta til giftra öryrkja er hið opinbera
að skerða getu þessa hóps til þess að
standa við sinn hluta hjúskaparlag-
anna. En hjónabandið og fjölskyldan
er að flestra mati hornsteinn sam-
félagsins, og ætla mætti að það væri í
þágu samfélagsins að treysta þessa
undirstöðu frekar en að grafa undan
henni. I því sambandi má nefna, að
börn umvafin traustum tjölskyldu-
böndum lenda sjaldan á villigötum.
Allt öðru máli gegnir um þá sem
missa atvinnu sína þar sem atvinnu-
leysisbætur eru ekki háðar tekjum
maka. Því opinbera finnst það greini-
lega vera miklu alvarlegra fyrir fólk
að missa atvinnuna en heilsuna. Að
mínu viti er þetta rökleysa, þar sem
annars vegar er oftast um tímabundið
ástand að ræða, en hins vegar um
varanlegt.
Það sama gegnir um örorkulíf-
eyrisgreiðslur úr lífeyrissjóðum, þær
eru ekki háðar tekjum maka, en eins
og ég hef áður minnst á eru því miður
mjög margir öryrkjar sem hafa ekki
verið nægilega lengi á vinnumarkaðn-
um til þess að vinna sér inn lífeyris-
réttindi í þeim.
Getum við ekki lyft Grettistaki?
Það að mismunur skuli vera á rétti
einstaklingsins í þessum samtrygg-
ingarsjóðum er alveg út í hött og hlýt-
ur að vera lögleysa, og það er alls ekki
við hæfi að gera fólki svo mishátt und-
ir höfði.
Það er augljóst að hið opinbera
svífst einskis, þegar um er að ræða að
skammta örorkulífeyrisþegum tekjur,
þessum hópi sem kippt er burt úr eðli-
legum farvegi, og neyðist til að laga
sig að allt öðru lífsmunstri, en vænt-
ingar stóðu til.
Það sýndi einnig greinilega hug
kerfisins til örorku-og ellilífeyrisþega,
þegar þeim var fyrstum íslenskra
þegna gert að greiða fjármagnstekju-
skatt. Hvað varðar örorkulífeyrisþega
var svo sannanlega verið að ráðast á
Hlerað í hornum
Rithöfundur hitti mann einn í
samkvæmi og sá sagðist hafa lesið
eina bók eftir rithöfundinn. “Þá
síðustu?”, spurði rithöfundurinn.
“Það ætla ég rétt að vona”, svaraði
maðurinn.
Austfjarðaþokan er ærið dimm. Tveir
menn voru að gæsaveiðum við ána og
villtust báðir. Loks kallaði annar:
“Hvert er ég eiginlega að fara?” Þá
var anzað á móti: “Beint í ána. Ég
var að koma þaðan.”
Slarkarinn var hjá lækninum í skoðun
og að henni lokinni sagði læknirinn:
garðinn þar sem hann er lægstur og
hygg ég að ekki hafi ráðamenn haft
erindi sem erfiði í því máli.
Okkur er því hollt að líta yfir farinn
veg og spyrja, hvort við höfum vakað
nægilega vel yfir hagsmunum okkar
og hvort við höfum gengið nógu
vasklega fram í að sækja sjálfsögð
réttindi okkur til handa. Ég held að
við getum margt lært af eldri borgur-
um sem hafa með skipulegum og
markvissum aðgerðum vakið athygli
á kröfum sínum því stór, öflugur og
samstæður hópur getur lyft Grettis-
taki.
Sigurbjörg Armannsdóttir
Erindi flutt á kjararáðstefnu ÖBI
17.okt.
“Það bezta sem þú getur gert er að
hætta bæði að reykja og drekka.”
“Það bezta er nú alltof gott fyrir mann
eins og mig, læknir góður. Segðu mér
heldur hvað er það næst bezta”.
Fangavörður var að kveðja fanga einn
sem hafði verið heldur baldinn í
fangelsinu. “Farðu nú ræfillinn þinn
og láttu aldrei sjá þig héma aftur. Þú
kemur óorði á húsið.”
“Já, það er nú svona og svona með
ættfræðina og áreiðanleika hennar. Ég
fór nú að grúska í gömlum ættartölum,
en snarhætti því þegar ég sá að
langamma mín var sögð hafa dáið
barnlaus.”
Samtök lungnasjúklinga
Þann 20. maí sl. voru Samtök lungnasjúklinga stofnuð á Reykjalundi.
Á þann stofnfund komu á annað hundrað manns, samþykkt voru
lög fyrir samtökin og stjórn kosin.
Markmið félagsins er að vinna að velferðar- og hagsmunamálum
lungnasjúklinga með því að halda uppi öflugu félagsstarfi, efla samkennd
lungnasjúklinga og aðstandenda, byggja upp forvarnir, koma upp
fræðslu- og upplýsingamiðlun, þannig á að ná markmiðunum.
Talið er að allt að 20% reykingamanna fái langvarandi lungnaþembu
fyrir utan alla þá sem þjást af astma og ofnæmi og öðrum kvillum. Hópur
þessi mun ekki minnka m.a. eru nú auknar reykingar ungs fólks mikið
áhyggjuefni.
Stjórn samtakanna skipa: Jóhannes Kr. Guðmundsson formaður,
Brynja D. Runólfsdóttir ritari, Dagbjört Theódórsdóttir gjaldkeri, en
meðstjórnendur eru: Björn Magnússon, Guðlaug Guðlaugsdóttir,
Kolbrún Guðmundsdóttir og Magnús Karlsson.
Samtökunum er alls góðs árnað, en póstfang þeirra er: Pósthólf 5107,
125 Reykjavík.
Formaður er í síma 586-1088 og ritari 552-9060.
H.S.
FRÉTTABRÉF ÖRYRKJABANDALAGSINS
11