Strandapósturinn - 01.06.1982, Page 35

er byggði þessi fjárhús hét Ingimundur Ingimundarson og var
smiður, svo ætla má að þau hafi verið með bestu fjárhúsum sem
þá þekktust, þau munu hafa verið talin 60 kinda hús, þá er átt
við að 60 fullvaxnar ær gætu raðað sér á jötu án þess að ofþröngt
væri talið. Þetta fjárhús var í notkun fram til ársins 1917 að það
var rifið. Þá hefur það verið 50 ára gamalt. Þetta fjárhús var
lágreist að viðum en allir viðir sterklegir. Allur frágangur á þaki
og veggjum var líkur því er síðar gerðist. Húsið var ein garða-
breidd hvoru megin við jötu og jatan var eftir endilöngu húsinu.
A miðri jötu og móti dyr, sem voru einar á húsinu. Voru dyr í
gegnum jötuna svo féð kæmist í innri garðann, yfir þessar dyr var
lagður fleki svo ganga mátti jötuna fram og aftur, grindur voru í
báðum görðum og undir þeim grunn gryfja sem fylltist fljótt og
þurfti því oft að moka undan grindum. Heyhlaða byggð úr torfi
og grjóti var áföst við syðri gafl fjárhússins og mun hafa verið
byggð jafnhliða fjárhúsinu.
Þá ætla ég að lýsa innréttingu í fjárhúsi sem var byggt sama ár
og hitt var rifið eða árið 1917. Það hús var kallað „Fleirstæðu-
hús“, og þótti nýtískulegt þá. Þetta var 80 kinda hús og var
þannig innréttað að hlaðnar voru fjórar jötur þversum í
húsið voru þá tveir garðar um hverja jötu. Sér inngangur var í
hvern garða og hver garði gat verið alveg sérskilinn frá öðrum í
húsinu. Skilveggur eða grindverk var á þrem stöðum og skildi á
milli þar sem tveir garðar lágu saman. Með þessu fyrirkomulagi
var hægt að aðskilja féð og raða því í garðana eftir þörfum, jötur
voru hlaðnar úr torfi og grjóti og stóð kindin með framfætur upp
í jötuhleðslunni þegar hún át fóðrið. I þessu fjárhúsi voru sett
þykk borð í hæfilegri hæð þegar jatan var hlaðin og stóð röndin á
borðinu það mikið út úr hleðslunni, að kindin átti auðvelt með
að standa með framfætur á þessari brík þegar hún át. Ofan við
jötuhleðsluna voru sett sex tommu breið borð langsum eftir
jötunni beggja megin og voru þau kölluð jötustokkar, þar var
heyið látið í þegar gefið var á jötuna, ofan við jötustokkana
komu jötubönd það voru rár eða renglur og voru í þeirri hæð að
kindin gæti auðveldlega komið höfðinu milli jötustokks og jötu-
bands. Jötubönd áttu að varna því að kind slæddu heyinu, það
3
33