Morgunblaðið - 01.04.2022, Page 13

FRÉTTIR 13Innlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. APRÍL 2022
Bæjarfulltrúar á Akureyri eru
óánægðir með að Landsnet skuli hafa
fallið frá áformum um jarðstreng í ná-
grenni þéttbýlisins í aðalvalkosti
vegna umhverfismats Blöndulínu 3 og
hyggi á lagningu loftlínu alla leið að
tengivirkinu á Rangárvöllum. Telja
þeir að loftlína kunni að skerða mögu-
leika til þróunar byggðarinnar og er í
því sambandi bent á að bærinn sé
landlítill.
„Við erum auðvitað ákaflega ánægð
með að verkefnið skuli vera komið
svona langt og að nú hilli undir að
byggðalínan verði styrkt. Akureyri og
Eyjafjörður allur hefur lengi beðið
eftir því að sjá fyrir endann á
vinnunni. Hvað aðalvalkost Lands-
nets áhrærir, þar sem gert er ráð fyr-
ir loftlínu, er ljóst að við þurfum að
eiga samtal við Landsnet um lausn,“
segir Halla Björk Reynisdóttir, for-
seti bæjarstjórnar, sem einnig á sæti í
verkefnishópi sem settur var upp
vegna umhverfismats Blöndulínu 3.
Halla bendir í þessu sambandi á að
Akureyri sé eina þéttbýlið á allri
hringleið byggðalínunnar og að-
alskipulag Akureyrar geri ráð fyrir að
línan fari í jörðu frá Rangárvöllum að
sveitarfélagamörkum. „Við búum við
landþrengsli og í mínum huga er mik-
ilvægt að möguleikar Akureyrar til
vaxtar verði ekki skertir,“ segir hún.
Nýtt hverfi er í undirbúningi, Móa-
hverfi, sem er nyrst í bænum, fyrir
ofan Síðuhverfi. Halla Björk segir að
mikil eftirspurn sé eftir lóðum og á
von á því að þær renni út. Einnig sé
ákall í samfélaginu um að skipuleggja
meira til framtíðar og við því verði að
bregðast. Háspennulínan mun liggja
skammt frá Móahverfi og skerða
möguleika á frekari þróun byggð-
arinnar á þessu svæði.
Takmarkaðir möguleikar
Halla segir að Akureyrarbær hafi
óskað eftir því að fá samanburð
Landsnets á þessum tveimur kostum,
jarðstreng og loftlínu, og hvað hafi
legið til grundvallar þess að ekki væri
gert ráð fyrir jarðstreng innan þétt-
býlismarka.
Í umhverfismatsskýrslu Lands-
nets kemur fram að af tæknilegum
ástæðum séu takmarkaðir mögu-
leikar til að hafa jarðstrengi í há-
spenntu kerfi eins og Blöndulína 3 er
hluti af og sérstaklega eins og að-
stæður eru á því landsvæði. Tengist
það einnig áformum um lagningu
jarðstrengja út frá línunni, meðal
annars streng til Dalvíkur. Ef lagðir
verða jarðstrengskaflar í Blöndulínu
3 dregur það úr möguleikum á lagn-
ingu slíkra jarðstrengja á lægri
spennu. helgi@mbl.is
Loftlína þrengir
að Akureyri
Helgi Bjarnason
helgi@mbl.is
Bændur og aðrir landeigendur við
væntanlega línuleið Blöndulínu 3 í
Húnavatnssýslu og Skagafirði eru
missáttir við nýjan aðalvalkost sem
Landsnet leggur fram í umhverfis-
matsskýrslu. Mikil andstaða var við
fyrri áform um lagningu línu um Efri-
byggð í Skagafirði en með nýjum
áformum fer háspennulínan um land
sem laust hefur verið við slík mann-
virki.
Háspennulínan á að fara frá
Blöndustöð, þvert yfir Svartárdal
norðan við bæinn Stafn, um Kiða-
skarð og niður Mælifellsdal og þaðan
eftir Skagafirði og þvert yfir fjörðinn
og Héraðsvötn og síðan um Norður-
árdal og áfram norður til Akureyrar.
Sú jörð í Skagafirði sem verður fyrir
einna mestum áhrifum af þessari legu
línunnar er Starrastaðir í Lýtings-
staðahreppi hinum forna. Línan mun
liggja eftir endilangri jörðinni og tek-
ur síðan sveigju austur af henni og yf-
ir Svartá.
Leggst illa í bóndann
María Ingiríður Reykdal, bóndi og
sálfræðingur á Starrastöðum, telur að
fimm háspennumöstur verði á jörð-
inni, hið minnsta. Þá muni línan blasa
við í fjallinu beint fyrir ofan bæinn.
Engar loftlínur eru nú á þessu svæði
þannig að þetta verða ný mannvirki í
landslaginu.
Leggjast áformin illa í Maríu. „Öll
þessi möstur munu rýra verðgildi
jarðarinnar mjög mikið, hún verður
óseljanleg,“ segir María. Dóttir henn-
ar hefur byggt annað hús á jörðinni
og tvær aðrar dætur hennar hafa
áhuga á því sama. Þá eru sumarhús á
jörðinni. Segir hún að línan geti haft
áhrif á ýmis áform.
María er með sauðfjárbú og rósa-
rækt í gróðurhúsum. Línurnar hafi
líklega ekki bein áhrif á reksturinn.
„Hugmyndin var að fara meira út í
ferðamennsku, til dæmis að byggja
kaffihús við gróðurhúsin. Háspennu-
línan mun væntanlega trufla upplifun
ferðamanna af svæðinu. Þá er verið
að byggja upp veiði í Svartá. Eitt
mastrið á að vera á bakkanum, alveg
við einn veiðistaðinn. Þar fyrir utan
skemmir línan ásýnd Mælifellshnjúks
sem er ein helsta náttúruperla Skaga-
fjarðar,“ segir María.
Verður að vera einhvers staðar
Stafn í Svartárdal er sú jörð sem
fær lengsta kafla Blöndulínu 3 yfir
sig, verði svokölluð Kiðaskarðsleið
niðurstaðan. Línan þverar dalinn
norðan við bæinn en þar er hann
nokkuð þröngur þannig að möstur í
hlíðunum verða áberandi í landslag-
inu.
„Lagning þessarar línu hefur verið
lengi á dagskrá. Enginn er hrifinn af
því að fá þetta en ég verð þó að segja
að einhvers staðar verður línan að
vera,“ segir Sigursteinn Bjarnason,
bóndi á Stafni.
Hann segir að háspennulínan hafi
engin áhrif á búskapinn og líf fólksins,
önnur en útsýnið. Það breytist mikið
þar sem línan liggi þvert yfir dalinn,
rúmlega kílómetra utan við Stafn.
Spurður um aðkomu sína að und-
irbúningi verkefnisins segir Sigur-
steinn að samskiptin við starfsmenn
Landsnets hafi verið afskaplega góð.
Þeir hafi vandað vel undirbúning á
öllum stigum. Alltaf hafi verið boðað
til funda og reglulega upplýst um
hvað væri að gerast. Landsnet hafi
fengið töluvert af ábendingum og far-
ið talsvert eftir þeim. „Mér finnst
þetta vera leyst með besta móti, úr
því línan þarf að koma,“ segir Sigur-
steinn.
Háspennulína nemur nýtt land
- Bóndi í Skagafirði segir að háspennulína muni rýra verðgildi jarðarinnar og gera hana óseljanlega
- Bóndinn á Stafni í Svartárdal segir að úr því línan þurfti að koma sé útfærslan með besta móti
Úr umhverfismatsskýrslu Landsnets
Séð frá Starrastöðum. Blöndulína 3 mun liggja í hlíðinni fyrir ofan bæinn og skipta jörðinni upp. Sjónarhornið er
frá bæjardyrum Starrastaða til vesturs. Línan er um einum kílómetra frá. Eigandinn er óánægður með áformin.
Séð frá Stafni Háspennulínan þverar Svarárdal rúmlega kílómetra utan við bæinn. Sjónarhornið er til norðurs.
Úr umhverfismatsskýrslu Landsnets
Blöndulína 3 Léttbyggð röramöst-
ur verða í línunni til Akureyrar.