Morgunblaðið - 01.04.2022, Page 15
FRÉTTIR 15Erlent
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. APRÍL 2022
Öryggissveitir Ísraela felldu í gær
tvo Palestínumenn og særðu 15 í
borginni Jenín á Vesturbakkanum,
en aðgerðir þeirra voru svar við
þremur nýlegum árásum á Ísrael.
Ellefu Ísraelar hafa nú fallið í
árásum Palestínumanna frá 22.
mars. Á þriðjudaginn hóf Palest-
ínumaður skothríð í borginni Bnei
Brak með M-16-riffli, og drap hann
tvo Ísraelsmenn, tvo Úkraínumenn
og ísraelskan lögreglumann af
arabaættum. Lögreglumaðurinn,
hinn 32 ára gamli Amir Khoury, var
borinn til grafar í gær, og var fjöl-
menni við útför hans. Tvær af árás-
unum þremur eru sagðar hafa verið
raktar til hryðjuverkasamtakanna
Ríkis íslams.
31 var handtekinn í aðgerðum
Ísraelsmanna í gærmorgun, þar af
þrír í þorpinu Yabad, en árásarmað-
urinn í Bnei Brak var ættaður það-
an. Þeir sem féllu reyndu hins vegar
að komast undan handtöku og hófu
skothríð að öryggissveitum Ísr-
aelsmanna, sem svöruðu henni með
þeim afleiðingum að mennirnir létu
lífið.
Heilbrigðisráðuneyti Palestínu
sagði að mennirnir tveir hefðu verið
hinn 17 ára gamli Sanad Abu Attia
og Yazid Al-Saadi, sem var 23 ára.
Fylgdi hópur Palestínumanna líkum
þeirra um Jenín og skutu af hríð-
skotarifflum í loftið.
Þriðji Palestínumaðurinn var svo
felldur skammt sunnan Betlehem
eftir að hann stakk Ísraelsmann
með skrúfjárni í strætisvagni. Skaut
óbreyttur borgari í vagninum mann-
inn til bana. Fórnarlamb hans var
flutt á Shaare Zedek-sjúkrahúsið í
Jerúsalem, og var hann sagður í al-
varlegu en stöðugu ástandi.
AFP
Útför Lögreglukona fellir tár við út-
för lögreglumannsins Amir Khoury,
sem féll í árásinni á þriðjudag.
Hrina ofbeldis á
Vesturbakkanum
- Þrír Palestínumenn felldir í gær
Stefán Gunnar Sveinsson
sgs@mbl.is
Stjórnvöld í Þýskalandi lýstu því yfir
í gær að þau myndu ekki láta „kúga“
sig eftir að Vladimír Pútín Rúss-
landsforseti tilkynnti að „óvinveitt
ríki“ þyrftu frá og með deginum í
dag að greiða fyrir jarðgas frá Rúss-
landi í rúblum.
„Þau verða að opna rúblu-reikn-
inga í rússneskum bönkum,“ sagði
Pútín á ríkisstjórnarfundi, sem
sýndur var í beinni sjónvarpsútsend-
ingu, og bætti við að allar greiðslur
fyrir jarðgassendingar Rússa yrðu
að koma frá þeim reikningum.
„Ef ekki er greitt þannig munum
við líta á það sem samningsbrot af
hálfu viðskiptavina okkar með öllum
meðfylgjandi afleiðingum,“ sagði
Pútín. „Enginn selur okkur neitt
ókeypis og við munum ekki stunda
góðgerðarstörf,“ sagði Pútín og
bætti við að það þýddi að núgildandi
samningar yrðu stöðvaðir.
Samkvæmt tilskipun, sem Pútín
undirritaði í gær, verða allar
greiðslur að fara í gegnum Gazprom-
banka, sem er dótturfélag rússneska
ríkisorkufyrirtækisins Gazprom.
Búa sig undir orkuskort
Olaf Scholz Þýskalandskanslari
sagði í gær að Þjóðverjar hygðust
áfram greiða fyrir jarðgasið í evrum,
líkt og samningar kvæðu á um, en
Scholz greindi Pútín frá þeirri af-
stöðu Þjóðverja símleiðis á miðviku-
daginn.
Þá sagði Bruno Le Maire, efna-
hagsráðherra Frakklands, að
Frakkar og Þjóðverjar væru nú að
undirbúa sig fyrir þann möguleika
að Rússar muni stöðva sendingar á
jarðgasi til Evrópu.
„Sú staða gæti komið upp [í dag]
þar sem ekkert rússneskt gas er í
boði. Við verðum að undirbúa okkur
fyrir þessar sviðsmyndir,“ sagði Le
Maire, en hann fundaði í Berlín í gær
með Robert Habeck, efnahagsráð-
herra Þýskalands.
Bretar lýstu einnig yfir að þeir
hygðust virða hótanir Pútíns að vett-
ugi, en rússneskt jarðgas uppfyllir
einungis um 4% af orkuþörf Breta.
Sagði Boris Johnson, forsætisráð-
herra Breta, að það yrði ekki einu
sinni rætt að Bretar myndu greiða
fyrir gasið í rúblum.
Þjóðverjar og Austurríkismenn
tilkynntu í fyrradag að þeir hefðu
virkjað neyðarstig um orkuskort, en
í því felst að stjórnvöld ríkjanna
tveggja munu fylgjast náið með
birgðastöðu sinni.
Neyðaráætlun Þýskalands er í
þremur stigum, en á efsta stigi hefur
ríkisstjórnin heimild til að hefja
skömmtun á raforku. Hefði ríkis-
stjórnin þá jafnframt heimild til að
setja sjúkrahús og heimili í forgang.
Samkeppnisyfirvöld Evrópusam-
bandsins létu gera húsleit á skrif-
stofum Gazprom í Þýskalandi í gær,
en grunur leikur á að fyrirtækið hafi
beitt markaðsmisnotkun til þess að
ýta upp orkuverði í Evrópu fyrr í
vetur.
Sagði framkvæmdastjórn
Evrópusambandsins að húsleit hefði
verið gerð í nokkrum fyrirtækjum í
Þýskalandi sem séð hefðu um flutn-
ing, geymslu og sölu jarðgass. Úkra-
ínumenn sendu í desember síðast-
liðnum formlega kvörtun til
sambandsins vegna Gazprom, og
sögðu þá aðgerðir fyrirtækisins hafa
neikvæð áhrif á alla Evrópu.
Gazprom sér nú um u.þ.b. 40% af
orkuþörf aðildarríkja Evrópusam-
bandsins.
Flytja sig frá Tsérnóbyl
Úkraínska kjarnorkufyrirtækið
Energoatom sagði í gær að rúss-
neskir hermenn hefðu hafið brott-
flutning frá Tsérnóbyl-kjarnorku-
verinu, sem þeir hertóku á fyrsta
degi innrásarinnar. Fóru hermenn
Rússa í tveimur röðum og gengu í átt
að landamærum Úkraínu og Hvíta-
Rússlands, og var einungis lítill
varðflokkur eftir í verinu.
Þá voru einnig teikn á lofti um að
hermenn sem sátu um bæinn Slavu-
tits væru að draga sig í hlé, en þar
búa þeir starfsmenn orkuversins,
sem þurfa að huga að því að fyllsta
öryggis sé gætt.
Rússar hafa lýst því yfir að þeir
ætli að draga úr hernaðaraðgerðum
sínum í norðurhluta landsins, en tal-
ið er að þeir muni nú leggja mestan
þunga á að hertaka Donbass-héruðin
tvö, Donetsk og Luhansk. Gagn-
sóknir Úkraínumanna í nágrenni
Kænugarðs hafa þótt ganga vel, og
er talið mögulegt að brottflutning-
urinn tengist því, auk þess sem
Rússar eru taldir hafa orðið fyrir
miklu mannfalli í innrásinni til þessa.
Rússum hefur hins vegar gengið
betur í suðurhluta landsins, og sagði
bæjarstjóri Maríupol að hersveitir
þeirra væru nú mjög nærri miðbæ
borgarinnar.
Rússar lýstu því yfir í gærmorgun
að þeir myndu virða vopnahlé í ná-
grenni borgarinnar og ákváðu
stjórnvöld í Kænugarði að senda 45
rútur til borgarinnar til að freista
þess að flytja á brott óbreytta borg-
ara frá Maríupol. Úkraínumenn sök-
uðu hins vegar Rússa í gærkvöldi um
að hafa gert árás á fimm af rútunum
sem voru á leiðinni til Maríupol, með
þeim afleiðingum að einn lést og
fimm særðust.
Sagðist Rauði krossinn í yfirlýs-
ingu vera reiðubúinn til þess að stýra
brottflutningi frá Maríupol í dag ef
Rússar og Úkraínumenn gætu kom-
ið sér saman um leiðina og lengd
vopnahlésins.
Nýr hvati í varnarmálum
Jens Stoltenberg, framkvæmda-
stjóri Atlantshafsbandalagsins,
sagði í gær að innrás Rússa hefði
skapað nýjan hvata hjá bandalags-
ríkjunum til þess að verja meiru til
varnarmála.
Stoltenberg kynnti í gær árs-
skýrslu NATO fyrir síðasta ár, en
þar kom fram að einungis átta af
bandalagsríkjunum 30 hefðu varið
að minnsta kosti 2% af þjóðarfram-
leiðslu sinni til varnarmála, en ríkin
hafa skuldbundið sig til þess að ná
því takmarki fyrir árið 2024. Hafði
þeim ríkjum þá fækkað úr ellefu frá
árinu 2020.
Stoltenberg sagði hins vegar að
innrásin hefði skapað „nýjan veru-
leika í varnarmálum“ og að banda-
lagsríkin myndu nú mæta þeim
áskorunum sem honum fylgdu.
Þjóðverjar hafa til dæmis lýst því
yfir að þeir muni verja 100 milljörð-
um evra til varnarmála vegna inn-
rásarinnar, eða sem nemur um
14.200 milljörðum íslenskra króna.
Mun sú fjárhæð duga til að Þjóðverj-
ar nái 2% markinu, en þeir hafa lengi
þótt draga lappirnar í varnarmálum.
Stoltenberg benti einnig á að Dan-
ir, Pólverjar og Rúmenar hefðu heit-
ið því að ná markmiðinu á þessu ári.
„Þegar þetta er tekið saman, skiptir
þetta heilmiklu máli,“ sagði Stolten-
berg. Bætti hann við að öll banda-
lagsríkin áttuðu sig nú á þörfinni á
að sinna varnarmálum.
Hafna kröfu um greiðslu í rúblum
- Pútín hótar að stöðva sendingar á jarðgasi til „óvinveittra ríkja“ nema þau greiði í rúblum - Frakkar
og Þjóðverjar búa sig undir orkuskort - Freista brottflutnings óbreyttra borgara frá Maríupol í dag
AFP/Fadel Senna
Úr skotgröfunum Úkraínskur hermaður stígur upp úr skotgröf í nágrenni Karkív í austurhluta Úkraínu.
Ræstingar
og tengd
þjónusta
er okkar sérgrein
Dalshraun 6 | 220 Hafnarfjörður | 581 4000
solarehf.is | solarehf@solarehf.is
Hafðu samband og við gerum
fyrir þig þarfagreiningu og tilboð
án allra skuldbindinga.
Allt á einum stað.