Morgunblaðið - 01.04.2022, Síða 27

tök á honum lengur. Hann er
þarna með há kollvik, skarð á milli
framtanna, sterklegur, herða-
breiður, fallega klæddur og horfir
á mig svolítið kíminn á svipinn.
Hann er búinn að kaupa nýjustu
bootlegplötu Dylans og er að sjóða
ýsusporð fyrir hana Soffíu. Hann
elskaði ketti. Og ég veit að hann
var heimsins besti pabbi. Hlýr og
góður og gat talað um tilfinningar.
Alltaf til staðar.
Hann var hugfanginn af því
sem er öðruvísi eða hinsegin. Skrif
hans eru tilraun til að rýma til fyr-
ir þeim sem á einhvern hátt hafa
verið útilokaðir, þeim sem eru á
skjön. Í þeim tilgangi smíðaði
hann orð eins og hinsegin fræði,
kyngervi og kynusli og sögnina að
hinsegja eða skjöna. Þetta voru
snjallar þýðingar á splunkunýjum
erlendum hugtökum. Hvað felst í
því að hinsegja? Jú, í greininni
„Ósegjanleg ást“ sem birtist í
Skírni 1998 segir hann að fyrsta
skrefið í hinsegin fræðum sé „að
afhjúpa þá gagnkynhneigðu hug-
myndafræði sem gegnsýrir öll
svið menningar og fellir allt að
sínu normi en útilokar það sem er
öðruvísi“. Hann bendir á að útilok-
unin eigi sér alltaf stað í nafni hins
heilbrigða, náttúrulega, skynsam-
lega eða almáttugs guðs.
Við Geir urðum nánir vinir. Ég
hafði efnt til sýningar á verkum
Rósku í Nýló og gefið út bók um
hana í samvinnu við Mál og menn-
ingu. Ég fékk Geir til að ljúka trí-
lógíunni með mér með bókum um
Dag Sigurðarson og Megas. Þetta
var um aldamótin síðustu. Um líkt
leyti settum við ásamt Irmu Er-
lingsdóttur af stað bókaröðina at-
vik í samvinnu við Reykjavík-
urAkademíuna. Við gáfum út tíu
ritgerðasöfn í íslenskri þýðingu
eftir heimspekinga og þjóðfélags-
rýna á borð við Walter Benjamin,
Susan Sontag, Jean Baudrillard,
Marshall Mcluhan, Deleuze & Gu-
attari og Pierre Bourdieu. Geir
ritstýrði m.a. Baudrillardbókinni,
skrifaði frábæran formála og gaf
henni snjallt nafn, „Frá eftirlík-
ingu til eyðimerkur“.
Árið 2007 stofnuðum við bóka-
forlagið Omdúrman og gáfum út
fjórar bækur næstu fjögur árin.
Um þetta leyti var heilsu Geirs
farið að hraka en lengi vel vissi
enginn hvað hrjáði hann. Þegar
hann dó var hann í raun löngu far-
inn. Ég sé hann samt ljóslifandi
fyrir mér. Hann er búinn að gefa
Soffíu ýsuna og er að hugsa um
stelpurnar sínar, Grímu og Svan-
hildi, sem honum þótti svo und-
urvænt um. Og auðvitað Irmu,
elsku Irmu, sem stóð alltaf með
honum. Missir þeirra er mikill –
og okkar allra.
Hjálmar Sveinsson.
Við kynntumst í Háskóla Ís-
lands. Við vorum í kúrsi hjá Matt-
híasi Viðari Sæmundssyni. Ungir
menn með miklar hugmyndir.
Saman mynduðum við þríeyki
ásamt Elínu Báru Magnúsdóttur.
Hugur okkar stefndi á dýpið í
fræðunum. Foucault, Derrida,
Kristeva, Freud, Lacan … Geir
var alstaðar vel heima, hvar sem
drepið var niður. Það var eins og
hann hefði kynnt sér allar helstu
fræðikenningar sem einhverju
máli skiptu.
En þetta voru ekki eintóm
djúpmið. Við Geir og Ella Bára
horfðum saman á Twin Peaks.
Kíktum í Geirsbúð, á Fógetann,
Gaukinn eða hvað krárnar nú hétu
á þessum fyrstu árum bjórsins.
Við Geir spiluðum saman badmin-
ton. Og ég komst að því að Geir
hannaði golfvelli í hjáverkum og
hafði verið afreksmaður í þeirri
íþrótt á sínum yngri árum en um
það hafði hann fá orð. Stundum
tók hann þó ímyndaða kylfu og
sveiflaði henni létt, ef hann var að
hugsa eitthvað spaklegt.
Síðan skildi leiðir, eins og geng-
ur, að námi loknu. Við héldum þó
alltaf sambandi og fjölskyldur
okkar tengdust traustum bönd-
um. Ég fékk hann til að þýða
nokkrar bækur, við urðum feður á
sama ári, þau Irma komu í partí til
okkar, við fórum í partí til þeirra,
þau heimsóttu okkur til Brussel
með dæturnar, við fengum íbúð-
ina þeirra lánaða um helgi í París,
Gríma var einn vetur hjá okkur í
hesthúsi, við fórum saman norður
á skíði með fjölskyldurnar, þau
komu í kaffi til okkar á Siglufjörð
einn fallegan sumardag.
Fyrir tíu árum.
Eftir að þau höfðu kvatt spurðu
læknar sem voru líka gestkom-
andi hjá okkur hvort það gæti ver-
ið að Geir gengi ekki heill til skóg-
ar. Þá var ekki vitað að neitt
amaði að, nema hann kvartaði
undan depurð um haustið þegar
hann kom til mín í kaffi út á Bjart
& Veröld. Nokkru síðar var hann
greindur með heilabilunarsjúk-
dóminn sem átti eftir að reynast
honum óvinnandi vígi.
Ég heimsótti Geir á Seltjörn
þegar hann var nýkominn á þann
góða stað. Það var ljóst að þar átti
honum eftir að líða vel, í stóru her-
bergi með bækurnar sínar; útsýn-
ið fallegt. Við fórum í gönguferð
um nesið í köldu vorveðri. Tveir
menn sem höfðu kynnst þrjátíu
árum fyrr á djúpmiðum fræðanna
en líka átt saman margar gleði-
stundir.
Á milli okkar var þráður sem
aldrei slitnaði.
Og nú er minn gamli vinur
kominn þangað sem svörin fást
við hinstu rökum tilverunnar.
Við Ragnheiður vottum Irmu,
Grímu og Svanhildi okkar innileg-
ustu samúð.
Pétur Már Ólafsson.
Fallinn er frá, langt fyrir aldur
fram, einn af máttarstólpum
ReykjavíkurAkademíunnar á
upphafsárum hennar, Geir Svans-
son bókmenntafræðingur, eftir
langt og strangt stríð við skelfileg-
an sjúkdóm.
Á þessum fyrstu árum vissi
ReykjavikurAkademían kannski
ekki alveg enn hvað hún var eða
vildi vera – jú, nokkrir sjálfstætt
starfandi fræðimenn með sameig-
inlega vinnuaðstöðu – en hvað var
það, hvað fól það í sér, hvert var
hlutverk og staða sjálfstætt starf-
andi fræðimanna, gat Reykjavík-
urAkademían orðið einhvers kon-
ar akademískur suðupottur? Í
stefnumótun og allri umræðu um
þessi mál átti Geir Svansson stór-
an hlut, ekki aðeins með orðum og
orðræðu heldur einnig með verk-
um sínum og gjörðum.
Hægur og rólegur með sitt
hlýja bros kom þessi myndarlegi
maður eftir ganginum á fjórðu
hæðinni í JL-húsinu þar sem
ReykjavíkurAkademían hafði þá
aðsetur; hann virtist jafnvel svolít-
ið hlédrægur og lét lítið yfir sér,
en skyndilega birtust tímamót-
andi greinar í virtustu bók-
menntatímaritum landsins,
margra binda ritröð með greina-
söfnum eftir merkustu hugsuði
samtímans leit dagsins ljós og
ungir bókmenntafræðinemar birt-
ust hver af öðrum geislandi af
ákefð og áhuga eftir kennslu Geirs
í Háskóla Íslands um menningar-
og hugmyndafræði í bókmenntum
og samfélagi.
Fljúgandi gáfur Geirs áttu ekki
lítinn þátt í því að Reykjavíkur-
Akademían náði fótfestu og varð
það sem hún er, öflugt samfélag
sjálfstætt starfandi fræðimanna
sem hafa að markmiði að kryfja
og skilgreina fortíð og samtíð,
miðla og fræða um nýjar stefnur
og strauma í mannlegu samfélagi
og menningu þess og takast á við
umrót og kreddur með skarpleik
og djörfung að vopni.
Síðustu árin sem Geir var í
ReykjavíkurAkademíunni fór að
koma í ljós að hann gekk ekki heill
til skógar en þrátt fyrir þverrandi
mátt, bæði líkamlega og andlega,
hélt hann sínu hlýlega brosi og
ljúfa viðmóti.
ReykjavíkurAkademían vottar
aðstandendum Geirs Svanssonar
sína dýpstu samúð við fráfall hans.
F.h. ReykjavíkurAkademíunn-
ar,
Ingunn Ásdísardóttir
formaður.
MINNINGAR 27
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 1. APRÍL 2022
✝
Ævar Sveins-
son fæddist í
Reykjavík 14. jan-
úar 1936. Hann lést
á líknardeild Land-
spítala 20. desem-
ber 2021.
Foreldrar hans
voru Málfríður
Stefánsdóttir, f. 21.
ágúst 1905, d. 20.
desember 1992 og
Sveinn Guðmunds-
son, f. 13. febrúar 1897, d. 29.
júlí 1964.
Hálfsystir Ævars var Þóra
Kristín Sveinsdóttir, f. 25. júlí
1925, d. 28. apríl 2015.
Eftirlifandi eiginkona Ævars
er Hildur Guðbrandsdóttir, f.
28. nóvember 1941, frá Siglu-
firði. Foreldrar hennar voru
Guðbrandur Magnússon, f. 24.
ágúst 1907, d. 15. október 1994
og Anna Júlía Magnúsdóttir, f.
7. júlí 1920, d. 6. mars 2011.
Börn þeirra eru: 1) Sigrún, f.
19. apríl 1958, gift Karli Her-
manni Bridde, f. 21. júlí 1958.
Börn þeirra eru: 1a) Hildur
Fjóla, f. 12. júlí 1977 og hennar
sonur er Karl Grétar Hlynsson,
f. 2000. 1b) Hermann Hrafn, f.
22. febrúar 1983 og hans börn
eru Sigrún Hrafnhildur, f. 2014
og Hákon Hrafn, f. 2017. 1c)
4) Viðar, f. 24. nóvember
1967, kvæntur S. Dagnýju Guð-
jónsdóttur, f. 24. október 1978.
Börn Viðars frá fyrra hjóna-
bandi eru: 4a) Halldóra Birta, f.
23. júlí 1992, sambýlismaður er
Skúli Pálmarsson, f. 1987 og
þeirra börn eru Óðinn, f. 2017
og Ína Lóa, f. 2021. 4b) Egill
Gauti, f. 25. nóvember 1996.
Dóttir þeirra Dagnýjar er 4c)
Íris Thelma, f. 2. apríl 2009,
sonur Dagnýjar er Aron Berg-
ur, f. 29. október 1999.
Ævar fluttist með foreldrum
sínum upp á Akranes 1940 og
ólst þar upp. Hann átti og rak
sjúkrabifreið fyrir Akranes og
nærsveitir um nokkurra ára
skeið. Hann flutti til Reykjavík-
ur með fjölskyldu sína þegar
faðir hans dó 1964, þá 28 ára
gamall. Ævar var músíkalskur,
spilaði á harmonikku og gítar.
Hann var flinkur verkmaður
og nam rafvirkjun hjá föður
sínum. Hann starfaði við iðn
sína og bílaviðgerðir en fjar-
skiptaáhugi loddi alltaf við
hann.
Ævar rak bílaverkstæðið
Höfðanaust í Höfðatúni 4, áður
hafði hann starfað hjá Strætó,
véladeild SÍS og bílaverkstæð-
inu Vélverk.
Ævar var jarðsunginn í kyrr-
þey að eigin ósk 29. desember
2021.
Hann verður jarðsettur í Sól-
landi Fossvogi 1. apríl 2022.
Karlotta, f. 12.
mars 1987, sam-
býlismaður er Arn-
þór Haukdal Rún-
arsson, f. 1980 og
þeirra börn eru
Óliver Örn, f. 2012
og Karólína, f.
2017.
2) Sveinn, f. 26.
apríl 1960, kvænt-
ur Sigríði Krist-
jánsdóttur, f. 29.
mars 1962. Börn þeirra eru: 2a)
Kristján Örvar, f. 23. júní 1986,
sambýliskona er Sunna Mjöll
Sigurðardóttir, f. 1987. 2b) Æv-
ar Sveinn, f. 26.september 1989,
sambýliskona er Halldís H.
Sævarsdóttir, f. 1988 og þeirra
dóttir er Eydís Lea, f. 2016,
dóttir Halldísar er Sara Lillý
Hólmgeirsdóttir, f. 2008. 2c)
Sigrún Tinna, f. 16. september
1994, sambýlismaður er Ólafur
Orri Gunnlaugsson, f. 1993.
3) Gunnar, f. 15. mars 1962,
kvæntur Steinunni I. Stef-
ánsdóttur, f. 28. febrúar 1964.
Dætur þeirra eru: 3a) Fríða
Björk, f. 26. apríl 1991, sam-
býlismaður er Douglas Troha, f.
1990. 3b) Anna Sigrún, f. 3.
september 1999, sambýlismaður
er Ísak Leó Kristjánsson, f.
2000.
Í dag er faðir minn lagður til
hinstu hvílu. Undanfarin ár hafa
verið honum erfið sökum lang-
vinnra veikinda og heyrnarleysis.
Honum leið best í bláa stólnum
sínum með heiminn í hendi sér og
vildi hvergi annars staðar vera.
Hann var mikill grúskari og hafði
óskaplega mikinn áhuga á tækni
og tækjum.
Hann var mjög greiðvikinn og á
árum áður þegar hann rak bif-
reiðaverkstæði var gott að leita til
hans með viðgerðir. Eins var hann
sá sem hringt var í ef bíllinn var
fastur í snjó eldsnemma að
morgni eða bara fór ekki í gang.
Hann var besti og viljugasti skutl-
arinn í fjölskyldunni og veigraði
sér ekki við að vakna um miðjar
nætur og keyra fólk í flug eða
sækja.
Hann passaði og lék við barna-
börnin þegar þau voru veik svo að
úttauguð mamman kæmist í vinn-
una.
Hann var dýravinur og átti
undir það síðasta lítinn yorka-
hund sem hét Kústur og vék ekki
frá honum. Kústur var eiginlega
hundurinn hennar mömmu upp-
runalega en einhvern veginn end-
aði hann í fanginu á pabba. Hann
er lagður til hinstu hvílu með
pabba í dag.
Pabbi var skáti og gekk um fjöll
og firnindi á yngri árum. Hann
naut þess að ferðast með ungu
fjölskylduna um landið og þá var
sko farið í landsferðalög með allt á
toppnum og sérsaumað Ægis-
tjald. Keypt mjólk af bændum í
brúsa og fjölskyldan böðuð í lækj-
um með Lux-sápu. Sem betur fer
var pabbi með myndavéladellu og
tók fullt af myndum á þessum ár-
um sem nægja í gott „slideshow“.
Eins var iðulega farið í sunnu-
dagsbíltúr út fyrir bæinn, fundinn
grasbali nálægt læk, breitt úr
teppi og tekið upp kaffi og með
því.
Pabba þótti vænt um fjölskyld-
una sína, sem er samhent, og naut
þess að hafa barnaskarann í
kringum sig.
Við þökkum fyrir lífið og pöss-
um hvert upp á annað.
Sigrún.
Elsku tengdafaðir minn og afi
barnanna minna hann Ævar
Sveinsson var nú enginn venjuleg-
ur maður. Því kynntist ég fljótlega
eftir að við Viðar duttum um hvort
annað hér um árið. Ég gleymi því
seint þegar Viðar bauð mér í
fyrsta skipti á æskuheimili sitt á
Vífilsgötunni. Hann renndi niður
götuna og spurði mig, gettu í
hvaða húsi mamma og pabbi búa?
Ég vissi nú ekki margt en eitt hús
í götunni skar sig úr, það var al-
sett gervihnattadiskum líkt og
maður væri kominn í heimsókn í
ratsjárstöð. Þegar inn var komið
sat konungur fjarstýringanna í
stólnum sínum, fletti á milli ótal
stöðva og þarna gat maður allar
götur síðan gengið að honum vís-
um.
Hann var mikill fjölskyldumað-
ur og barnavinur hinn mesti.
Hann elskaði að láta dekra við sig,
fá strok og láta barnabörnin
vatnsgreiða sér um hárið. Hann
hafði mikið dálæti á sínu yngsta
afabarni Írisi Thelmu og spurði
alltaf þegar hann kom í innlit til
okkar og sú stutta var ekki á
svæðinu: „Hvar er Lilla?“
Hann var jafnframt yfirreddari
stórfjölskyldunnar og ófá skiptin
sem hann snaraðist upp í Kor-
ando-inn og þeysti af stað í björg-
unarleiðangra hvort sem það var í
kraftgalla og á keðjum eða á sand-
ölum og stuttermabol.
Hann kallaði mig alltaf pæjuna
og sagði mér frá pæjunum sem
hann hitti á sínum yngri árum, og
svo glotti hann. En honum fannst
nú stundum yfirferðin og gassa-
gangurinn í mér minna á sína
konu. Stundum fékk ég viðurnefn-
ið sígönin eða þá að hann tók and-
köf og spurði mig hvað verður það
næst þegar ég bar hugmyndir
mínar upp við hann.
Hann var nú líka afskaplega
sérlundaður og var nú lítið fyrir
eitthvert kjaftæði. Hafði mjög
sterkar skoðanir á hinum og þess-
um málefnunum og var nú ekkert
alltaf að fylgja fjöldanum í sínum
skoðunum. Það sem kannski
kvaldi hann var kvíðaröskun sem
litaði svolítið huga hans á köflum.
Sum hegðun var áráttu- og þrá-
hyggjukennd. Hann var ekkert
alltaf auðveldur við að eiga og það
tók hressilega á að eiga við hann
elsku karlinn í veikindum hans
undir lokin.
En aldrei varð okkur nú sund-
urorða á þeim 16 árum sem við
fylgdumst að í þessu lífi. Hann
studdi mig og skildi á erfiðum
tíma í mínu lífi og hughreysti mig.
Hann var næmur á hluti, bæði þá
sem við skynjum og þá sem þarfn-
ast annarrar skynjunar. Hann
hafði alla tíð brennandi áhuga á
andlegum málefnum og var mjög
fróður um það sem biði handan
þessarar tilveru.
Undir lok lífsins var hann orð-
inn breyttur. Hann var orðinn
frekar þreyttur, einangraður með
mjög skerta heyrn og þrótturinn
þverrandi. Þannig fór um sjóferð
þá voru lokorð elsku tengdaföður
míns.
Eftir sitjum við í nýrri tilveru
þar sem hans nýtur ekki lengur
við, yfirreddarinn hefur kvatt
þessa tilveru en kemur án efa við
sögu á hverjum degi með ein-
hverjum hætti. Því spor hans ristu
svo djúpt og hann skipaði svo stór-
an sess í lífi okkar að minningin
um hann mun aldrei gleymast í
hversdagslegu amstri.
Takk fyrir okkar kynni, elsku
Ævar.
Dagný Guðjónsdóttir
Elsku afi, þú fórst þínar eigin
leiðir í lífinu. Þú gerðir hlutina al-
veg eins og þér fannst best. Til
hvers að kaupa t.d. þjófavarnar-
kerfi þegar þú gast bara búið það
til sjálfur úr girni og snúrusíma?
Líkt og um væri að ræða atriði í
bíómyndinni Home Alone. Og tím-
inn sem þú varðir í að breyta bíln-
um þínum svo hann gengi á stein-
olíu í stað þess að kaupa bara
minni og sparneytnari bíl. Það er
líklegast þér að þakka hversu úr-
ræðagóð ég er, eftir að hafa fylgst
með þér fara eigin leiðir að öllu í
lífinu og jú, ætli þrjóskan mín
komi ekki ögn frá þér líka?
Við brösuðum svo margt sam-
an. Þú bjargaðir mér í gegnum
erfiðustu tímana í grunnskóla, í
gegnum mikið einelti og sóttir mig
iðulega eftir skóla þegar ég
hringdi í þig. Við vorum nefnilega
bestu vinir og gátum spjallað um
allt milli himins og jarðar. Mér
fannst þú svo klár og ef ég hafði
spurningu þá áttir þú alltaf ein-
hver svör. Með þér leið mér best.
Heima á Vífó var yfirleitt eldað
„Ævar’s special“ eða smjörsteikt-
ar rækjur með season all og þetta
var með því betra sem ég fékk.
Svo skelltum við okkur í sófann og
horfðum á þýska harmonikkuleik-
ara eða sjónvarpsmarkaðinn. Þeg-
ar ég varð síðan ófrísk að fyrsta
barninu mínu fékk ég mikla löng-
un í þennan veislumat og það sem
þú skelltir upp úr þegar ég sagði
þér frá því.
Þú kenndir mér allt sem ég veit
um veðrið á SV-horninu. Þú hafðir
gaman af því að rifja upp þínar
fyrstu minningar á Akranesi þeg-
ar húsið þitt varð óvart eina húsið
sem lenti inni í kampi breska hers-
ins 1940. Þú nefndir hvað þér hefði
þótt dósamjólkin góð sem þeir
komu með með sér og sýndir mér
ýmislegt sem þeir skildu eftir sem
þú svo tókst og varðveittir alveg
til dagsins í dag. Þú sagði mér líka
allt um flugvélar, þá helst hvað
gæti mögulega farið úrskeiðis því
þú vissir hvað ég var flughrædd
og þér þótti það mjög fyndið.
Við töluðum síðan oft um líf eft-
ir dauðann, sumarlandið eins og
þú kallaðir það. Þú trúðir því inni-
lega að það væri til. Það var ekki
úr lausu lofti gripið því að eigin
sögn hafðir þú séð framliðna þeg-
ar þú varst yngri. Ég kýs að trúa á
lífið eftir dauðann líka því þá get
ég ímyndað mér þig á betri stað
núna, með Kúst litla í fanginu.
Takk fyrir allt brasið afi. Takk
fyrir að sækja mig þegar ég var
einmana og vantaði vin. Takk fyrir
öll landsferðalögin í hjólhýsinu.
Takk fyrir að leyfa mér að greiða
hárið þitt þangað til fötin þín urðu
svo blaut að þú þurftir að skipta,
takk fyrir að júmpa á rassinn
þangað til ég sofnaði, takk fyrir að
koma og fagna með mér mínum
stærstu áföngum í lífinu, takk fyr-
ir öll hlýju og mjúku faðmlögin, öll
samtölin og að taka mér alltaf eins
og ég var og er. Ég veit að þegar
ég fer út í suðvestanáttina, heyri í
flugvél, sé bíla, sé yorkshire ter-
rier-hund eða heyri talað um rott-
ur, haglabyssur eða steiktar
rækjur þá mun ég hugsa til þín.
Því þú lifir áfram í svo ótrúlega
mörgu í kringum mig.
Elsku afi, ég mun aldrei gleyma
þér og ég mun verja restinni af
mínu lífi í að halda minningunni
um þig á lofti.
Halldóra Birta.
Ævar Sveinsson
Innilegar þakkir fyrir samúð og hlýhug við
andlát og útför okkar ástkæru
CHARLOTTU VILBORGAR
HALLDÓRSDÓTTUR.
Sérstakar þakkir til starfsfólks á
dvalarheimilinu Ási fyrir góða umönnun.
Fyrir hönd aðstandenda,
Hilmar Halldórsson
Helga Baldursdóttir
Ástkær móðir mín, amma og systir okkar,
GERÐUR BERNDSEN,
sem lést laugardaginn 26. mars, verður
jarðsungin frá Háteigskirkju mánudaginn
4. apríl klukkan 15.
Ragnheiður M. Kristjónsdóttir
Andri Pétur Magnússon
Þrúður Pálsdóttir
Margrét Berndsen
Sólveig Berndsen
Jóhanna Sigríður Berndsen