Veiðimaðurinn - 01.04.1987, Qupperneq 43

Veiðimaðurinn - 01.04.1987, Qupperneq 43
Harald Skjervold Laxinn fellur inn í sitt umhverfi eins og flís við rass Harald Skjervold er prófessor í erfðafrceði við landbúnaðarháskólann á Asi í Noregi. Hans starf hefur fyrst og fremst verið á sviði kynbóta búfjár. A árunum kringum 1970fór hann að vinna meðfisk, og safnaði þá fé til þess að byggja rannsókna- og kynbótastöð fyrir laxfiska á Sunndalsöra íÞrcend- alögum. Hann kom til Islands sumarið 1986 og hélt hér fyrirlestur um fiskeldi. Jón Kristjánsson í þúsundir ára hefur náttúran smátt og smátt þróað og finstillt erfðaeiginleika hinna ýmsu laxastofna, og þannig séð um það að búa til laxastofna sem hæfa ná- kvæmlega því umhverfi sem þeir þurfa að búa í. Þessi erfðabundna aðlögun að um- hverfinu er gerð af meiri nákvæmni en unnt væri að ná fram með kynbótum eins og við þekkjum þær. Samt sem áður höfum við hin seinni ár framkvæmt ýmis- legt sem truflar þá sérstöku þróun sem laxastofnarnir hafa hlýtt frá hendi náttúr- unnar. Við skulum hér í tveimur greinum líta nánar á þessi mál. I fyrri greininni lítum við á þau lögmál sem hafa valdið því hvernig stofnarnir hafa aðlagast hver sínu vatnakerfí. Síðari greinin fjallar nánar um hætturn- ar á erfðamengun í laxastofnunum, sér- staklega þeirri hættu sem stafar frá flökku- fískum sem sloppið hafa úr fiskeldisstöðv- um. A. Þróun sérstakra laxastofna* 1. Fínþróun (mikroevolusjon) Dýrategundir sem víxlfrjóvgast og dreifðar eru um stórt svæði landfræðilega, hafa tilhneigingu til þess að mynda undir- stofna. Undirstofn er hópur einstaklinga með sameiginleg svipeinkenni, en eru erfðafræðilega frábrugðnir öðrum hópum sömu tegundar annars staðar. Þetta er gegnumgangandi hjá nær öllum dýra- tegundum sem víxlfrjógvast. Laxastofn- arnir sem við finnum í ánum eru dæmi um svona erfðafræðilega aðskilda hópa, sömu dýrategundar. Þessir stofnar eru erfða- fræðilega aðlagaðir aðstæðum á hverjum stað. Þetta kemur fram í mismunandi lík- amslögun, vaxtarhraða, mótstöðuafli gegn sjúkdómum, hrygningartíma, hegðun o.fl. Það er þessi sérstæði gangur, aðlögun í smáskömmtum að aðstæðunum sem ríkja í náttúrunni, sem kallast „fínþróun“ (mikroevolusjon). 2. Málið snýst um prótín (hvítu) Til þess að betur sé hægt að skilja hvernig þetta gerist, er við hæfí að gefa hér hraðnámskeið um grundvöll erfða. Það er prótínið (hvíta, eggjahvíta) semer efnis- *Orðið stofn er hér notað í þröngri merkingu (populasjon). VEIÐIMAÐURINN 39
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70

x

Veiðimaðurinn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Veiðimaðurinn
https://timarit.is/publication/1774

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.