Iðjuþjálfinn - 2023, Síða 39

Iðjuþjálfinn I Fagblað iðjuþjálfa I 1. tölublað 2023 39
Hvers vegna vildum við breytingar þegar Hugarafl var
stofnað? Jú, við vissum að vanlíðan eða þjáning stafar yfir-
leitt af áföllum eða vöntun á stuðningi. Þörfin fyrir hlustun,
nánd og manngæsku er rík þegar þjáning verður allt að því
óbærileg. Það þarf ekki að greina eða stimpla þjáninguna.
Þegar í öngstræti er komið eru tengsl og nánd það sem
getur rofið þá einangrun og þann ótta sem hefur skapast
við að missa stjórn og von. Öll þurfum við val og fjölbreytta
möguleika þegar leita þarf þjónustu, við pössum ekki öll inn í
sama formið og höfum mismunandi þarfir. Þegar við lögðum
af stað óraði okkur ekki fyrir þeirri þróun sem við getum horft
yfir á 20 ára tímabili. Í upphafi vorum við lítill hópur sem þráði
að sjá breytt landslag í geðheilbrigðisþjónustu með áherslu á
valdeflingu, bata og mannréttindi. Hópurinn er hreint ekki lítill
lengur og hlutverk Hugarafls í íslensku samfélagi hefur vaxið á
ógnarhraða á síðustu árum. Hugarafl gegnir nú mörgum hlut-
verkum. Hugarafl er opin batamiðstöð, öflug endurhæfing,
nýsköpun, hugsjónastarf, aðhald við hefðbundna þjónustu og
áfram mætti telja.
Núið
Við viljum sýna í verki að hægt er að stuðla að bata með öðrum
leiðum, leiðum sem efla sjálfstæði, taka mið af forsendum
einstaklingsins eða fjölskyldunnar, leiðum sem auka batalíkur
og virkja þátttöku í samfélaginu. Markverður árangur hefur
ítrekað mælst og eru nýjustu niðurstöður frá Háskóla Íslands
vægast sagt eftirtektarverðar. Einnig hafa verið gerðar
kannanir á þjónustu Hugarafls við sveitarfélögin Reykjavík
og Kópavog. Niðurstöður hafa verið góðar; sýnt fram á ábata
sveitarfélaganna og aukin tækifæri fyrir einstaklinga sem hafa
þegið fjárhagsaðstoð til endurhæfingar og batavinnu.
Litið til fortíðar og framtíðar má segja að margt hafi áunnist og
ýmis árangur náðst en það breytir því ekki að áfram skal haldið
og hvergi slakað á. Það er nefnilega þannig að ný nálgun og
óhefðbundin leið þarf alltaf að sanna sig og við sem sinnum
starfinu þurfum alltaf að „vera á tánum“ til að halda þessari
sjálfsögðu nálgun inni ef má orða það svo. Bæði Alþjóðaheil-
brigðismálastofnunin WHO og Sameinuðu þjóðirnar hafa bent
á í mörg ár að nauðsynlegt sé að breyta nálgun geðheilbrigðis-
kerfa. Lagt hefur verið til að einingar séu minni, að það sé
auðveldara að nálgast þjónustu á forsendum notandans, að
vinna eigi að bata en ekki sjúkdómsvæða tilfinningar og þján-
ingu. Einnig hefur verið sterklega bent á að geðlyfjanotkun geti
reynst fjötur um fót í bataferlinu og áfram mætti lengi telja.
Sjúkdómsvæðing í okkar geðheilbrigðiskerfi er mjög sterk og
það hallar enn ansi mikið á þegar fjármagni er útdeilt til annarra
leiða. Annarra leiða sem eru þó ódýrari, skila oft meiri árangri
og byggja fremur á áherslum einstaklings og fjölskyldu en
Fyrirlestur Dan Fisher hjá Hugarafli í maí 2023.
Opnunarhátíðarkaka.