Læknaneminn - 01.04.2021, Blaðsíða 109

Rannsóknarverkefni 3. árs nema 2020107
barn næði góðum eða mjög góðum árangri
skv. skilgreiningu jukust um 6,5% með eins
kg aukningu í vöðvamassa. 75,8% barnanna
(n=178) mældust með frávik í a.m.k. einu af
þeim níu blóðgildum sem mæld voru. Þá
mældust 80,1% barnanna með skert insúlín-
næmi (HOMA-IR > 3,42) og var meðal-HOMA-
IR þeirra 7,31 (± 4,97). Meðaltal LÞS, LÞS-SFS,
fitumassa, fituprósentu og vöðva massa
var marktækt hærra hjá þeim börnum sem
mældust með a.m.k. eitt frávik í blóðgildum
samanborið við þau börn sem mældust ekki
með nein frávik.
Ályktanir: Rannsóknin áréttaði mikil-
vægi þess að öll börn með alvarlega offitu
he$i meðferð eins ung og hægt er og að bætt
sé úr meðferðarúrræðum þessara barna.
Meðal biðtími eftir meðferð í dag er u.þ.b.
eitt ár en niðurstöður rannsóknarinnar
benda til þess að sá biðtími geti haft mikil
áhrif á árangur meðferðarinnar. Ljóst
er að meirihluti þeirra barna sem he$a
offitu meðferð hjá Heilsuskóla Barna-
spítalans séu þegar farin að kljást við
afleiðingar og fylgikvilla offitu sinnar.
Meðal-HOMA-IR þessara barna bendir til
alvar legrar skerðingar á insúlínnæmi og
er mikilvægt að fylgjast vel með þróun
sykur sýki II hjá þeim. Tilefni er til þess
að rannsaka betur spágildi mismunandi
líkamssamsetningarmælinga fyrir frávik
í blóðgildum.
Samanburður á klínísku mati og ómskoðun á
frumbyrjum við fæðingu
Anna Hjördís Grétarsdóttir, Hulda
Hjartardóttir
Læknadeild Háskóla Íslands, Kvennadeild
Landspítalans
Inngangur: Til að fylgjast með framgangi
fæðingar er notað klínískt mat með
þreifingu um leggöng sem oftast er fram-
kvæmt af ljósmóður. Við slíka skoðun er
metin meðal annars staðsetning höfuðs í
grind, staða hnakka og útvíkkun legháls.
Ný legar rannsóknir benda til þess að með
óm skoðun sé hægt að safna sömu upp-
lýsingum, mögulega á nákvæmari hátt
og með minni óþægindum fyrir fæðandi
konur. Til þess að hægt sé að nota óm-
skoðanir í sama tilgangi þurfa að liggja
fyrir upplýsingar um hvernig þær reynist
í samanburði við klínískt mat. Tilgangur
rann sóknarinnar var að bera saman óm-
skoðunarbreytur og breytur sem fengust
við klínískar skoðanir. Einnig var kannað
hvaða áhrif fæðingarsveppur, sem auðvelt
er að greina með ómskoðun, hefur á útkomu
fæðinga.
Efni og aðferðir: Rannsóknin er fram-
sýn ferilrannsókn og stóð gagnasöfnun
yfir tímabilið janúar 2016 til apríl 2018.
Rann sóknarhópurinn samanstóð af 99
frumbyrjum í sjál.rafa sótt við ≥37 vikur
sem fæddu á Kvennadeild Landspítalans.
Niður stöður sem fengust út úr klínískri
skoðun með innri þreifingu annars vegar og
með ómskoðun hins vegar með innan við 30
mínútna millibili. Klínísku breytunum um
stöðu höfuðs í grind var breytt yfir á sama
form og ómskoðunarbreyturnar AoP og HPD
svo hægt væri að bera þær saman. Þessar
niðurstöður voru bornar saman ásamt
saman burði á mælingum á útvíkkun legháls
og stöðu hnakka. Samband fæðingarsvepps í
ómskoðun við stöðu hnakka, fæðingarmáta
og tímalengd fæðingar var einnig skoðað.
Niðurstöður: Hver kona var skoðuð að
meðatali 3,6 sinnum. Ómskoðun sýndi að
meðaltali 17º stærra framgangshorn (AoP)
en klínísk skoðun, eða sem nemur 2 cm
mun, en þar gat munað allt að 50º (p-gildi
< 0,001). Fjarlægð fósturhöfuðs frá spöng
(HPD) mældist einnig marktækt neðar við
ómskoðun þar sem 3,9% klínískra skoðana
gaf í skyn að fósturhöfuð væri komið niður
fyrir nibbuplan á meðan 31,4% ómskoðana
gerði það (p-gildi < 0,001). Við fyrstu skoðun
á stöðu hnakka fengust aðeins niðurstöður
úr 31/99 klínískum skoðunum og þar af voru
45% rétt miðað við ómskoðunina en við
síðustu skoðun fengust aðeins gildi úr 61/99
klínískum skoðunum og þar af voru 85% rétt.
Þegar staða hnakka við skoðun var flokkuð
sem framhöfuðstaða, hægri eða vinstri
þverstaða og venjuleg hvirfilstaða leiddi
samanburður á klínísku mati og ómskoðun
í ljós marktækan mun (p-gildi < 0,001).
Marktækt meiri útvíkkun legháls mældist
við klínískt mat en við ómskoðun og var
munurinn að meðaltali 2 cm en gat farið í allt
að 4 cm (p-gildi < 0,001). Enginn marktækur
munur var á stöðu hnakka (p-gildi = 1,0),
fæðingarmáta (p-gildi = 0,4) og tímalengd
fæðingar (p-gildi=0,07) eftir því hvort
fæðingarsveppur var til staðar eða ekki.
Ályktanir: Niðurstöður þessarar
rannsóknar leiða í ljós talsverðan mun er
varðar mat á framgangi fæðingar milli
hefðbundinnar klínískrar skoðunar og mati
með ómskoðun. Fósturhöfuð var almennt
metið ofar í grind í klínískri skoðun miðað
við við ómskoðun. Munur á mati á út-
víkkun legháls var í samræmi við fyrri
rann sóknir. Ekki fannst nein tenging milli
fæðingarsvepps og annara breyta.
Rafrænn aðgangur sjúklinga að eigin
sjúkraskrá
Anna María Sigurðardóttir
(Ágrip barst ekki)
Rétt staðsetning barkarennu hjá nýburum:
Hagnýt notkun klínískra upplýsinga við
áætlun barkarennustaðsetningar
Correct Endotracheal Tube Placement in
Neonates
Arna Ýr Karelsdóttir1, Elín Ögmundsdóttir2,
Þórður Þórkelsson2
1Læknadeild Háskóla Íslands, 2Barnaspítali
Hringsins
Inngangur: Barkaþræðing er forsenda þess
að hægt sé að veita öndunarvélarmeðferð,
sem er algengt form öndunaraðstoðar hjá
nýburum. Auk þess má nota barkarennu
til að koma ly$um eða lungnablöðruseyti
til lungnanna eða í blóðið. Mikilvægt er
að barkarenna sé rétt staðsett til að há-
marka virkni og takmarka fylgikvilla, en
almennt viðmið er að endi barkarennu
skuli vera um það bil miðja vegu á milli
radd banda og barkakjalar (í hæð við fyrsta
lið bol brjósthryggjar, T1). Það er hægt að
festa barkarennu ýmist við nös eða vör. Á
Vökudeild Landspítala hefur verið sú venja
að festa hana við nös ef kostur er. Markmið
þessarar rannsóknar var að útbúa reikni-
líkan til að áætla á áreiðanlegan hátt, út frá
klínískum upplýsingum hvar staðsetja skuli
barkarennu hjá nýburum við nös annars
vegar og við vör hins vegar. Þá var einnig
lagt upp með að bera saman nákvæmni
þessara tveggja leiða til að festa barkarennu.
Efni og aðferðir: Þýðið samanstóð af
öllum börnum sem höfðu verið barkaþrædd
og legið á Vökudeild Landspítalans á árunum
3. árs nema
2020