Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1987, Side 16

bera síðan saman kvæmin innan hvers grósku-
flokks.
Þar sem aldur trjáreitanna er misjafn var ekki
hægt að bera saman yfirhæð kvæmanna innbyrðis
eins og gert var við skógargæðin. Ástæðan er sú
að yfirhæð trjánna er í beinu sambandi við aldur
þeirra, m.ö.o. því eldri sem trén eru þeim mun
hærri eru þau. Því var tekið það ráð að búa til
vaxtarlíkön fyrir kvæmin og bera þau síðan
saman. Með vaxtarlíkani er hér átt við samband
yfirhæðar og aldurs. Við gerð líkananna var
notuð svokölluð þríliða aðlæga til að líkja eftir
sambandi yfirhæðar og aldurs.
Mynd 5 er dæmi um vaxtarlíkan gert fyrir
fastan mæliflöt í Guttormslundi. Mæliflöturinn
hefur verið mældur annað til fimmta hvert ár allt
frá því að lerkið í Guttormslundi náði 20 ára aldri.
Þríhyrningarnir sýna mælda yfirhæð, en miðjulín-
Guttormslundur í Hallormsstaðaskógi. Rússalerki,
kvæmi Arkangelsk, gróðursett 1938. Elsti lerkiskógur á
íslandi. (Aldur 45 ár þegar myndin var tekin.)
Mynd 6. Samanburður á vaxtarlíkani fyrir kvœmið
(Hakaskoja) (—) og kvœmið Arkangelsk (------------) í
gróskuflokki 1 á Hallormsstað.
an sýnir feril líkansins. Efri og neðri línurnar eru
svokölluð 95% efri og neðri vikmörk aðlæg-
unnar.
Ef efri vikmörk vaxtarlíkans hjá einu kvæmi
liggur fyrir ofan neðri vikmörk annars kvæmis er
ekki hægt að sanna tölfræðilega að síðarnefnda
kvæmið hafi lakari yfirhæðarvöxt en það fyrr-
nefnda.
Mynd 6 sýnir einmitt slíkt tilfelli en þar eru
borin saman vaxtarlíkön fyrir kvæmin Arkang-
elsk og Hakaskoja í gróskuflokki 1.
Hinsvegar sýnir mynd 7 andstæðuna, þar sem
efri vikmörk vaxtarlíkans hjá einu kvæmi liggur
fyrir neðan neðri vikmörk vaxtarlíkans annars
kvæmis. í þessu tilviki sannast það tölfræðilega
að kvæmið Aldan hefur lakari yfirhæðarvöxt og
jafnframt vaxtargetu en kvæmið Raivola.
Til þess að vaxtarlíkönin yrðu sem áreiðanleg-
ust var stuðst við fleiri yfirhæðarmælingar en þær
sem gerðar voru sumarið 1985. Þannig voru
teknar með mælingar sem gerðar voru á áttunda
áratugnum í tengslum við skóggræðslukönnun, úr
kvæmatilraunum, grisjunartilraunum og föstum
mæliflötum.
f heild voru notaðar 209 yfirhæðarmælingar við
gerð vaxtarlíkananna. Þrátt fyrir þennan fjölda
voru hæðarmælingarnar á sumum kvæmunum
14
ARSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1987