Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1989, Blaðsíða 98

SIGURÐUR BLONDAL
Ritnefnd Ársritsins hefir ákveðið að tilnefna
„tré ársins“ í ritinu.
Nú kunna menn að spyrja: Hvaða mælikvarða
á að nota við slíkt val?
Það ntá auðvitað hugsa sér a.m.k. tvær
aðferðir til þess: Annars vegar að útbúa einhvers
konar skala, þar sem settir eru fram einhvers
konar staðlar um einstaka hluta trésins og stærð-
fræði síðan beitt til þess að fá úrslit í keppninni.
Hins vegar að nota sjónmat og smekk dómnefnd-
armanna.
Síðari aðferðin verður notuð til að byrja með.
Undirrituðum var sýnt það traust af ritnefndinni
að fá einn að velja fyrsta „tré ársins“, en næst
ætlar nefndin öll að dæma um tréð.
Hugmyndin er sótt til tímaritsins „American
Forests", sem gefið er út af The American Fore-
stry Association í Bandaríkjunum.
Tilgangurinn er að stuðla að því, að óvenjulega
fögrum trjám verði meiri gaumur gefinn en verið
hefur, þau verði skrásett og jafnvel friðlýst.
Mælikvarði minn er einfaldur: Tréð á að vera
stórt, ekki lægra en 8 m, bolur gildur, króna mikil
og vel limuð, á „besta aldri“ og heilbrigt í hví-
vetna.
„Sá á kvölina, sem á völina“, segir máltækið.
Og svo fer mér nú. Ég þekki mörg fögur tré á Is-
landi, en samt komu mér strax í hug tvö tré, er
mér hlotnaðist þessi heiður. Annað er íslenskt,
en hitt af erlendum uppruna. Ég valdi íslenska
tréð, þótti það við hæfi í fyrsta skipti sem „tré
ársins“ er útnefnt.
Petta er birkitré, sem stendur í Vaglaskógi
utanverðum skammt frá einum aðalskógarvegin-
um. Mér er sagt, að fáir aðkomumenn hafi séð
það.
Tréð er í stærra lagi, um 10 m á hæð. Bolurinn
er óskiptur upp undir 3 m frá jörð, gildari en títt
er um núlifandi birkitré. Næfrarnar eru skjanna-
hvítar og sléttar, sem ber vott unt, að það sé enn í
góðum vexti. Krónan er mikil og skiptist í 5
megingreinar, sem til samans mynda stærri krónu
en nú sést almennt í íslenskum birkiskógum.
Hvergi sjást feysknar greinar, sem er vottur heil-
brigði. Það hefir í útliti allt, sem fagurt tré má
prýða.
Myndin, sem hér fylgir, er tekin 10. júlí 1987.
Mörgum kann að þykja einkennilegt, að ekki
skuli reynt að ná mynd af trénu öllu, sem sýndur
er slíkur virðingarvottur. Pví er til að svara, að
svo þröngt er um tréð, að ekki náðist mynd af því
hærra upp en raun er á með linsu af þeirri brenni-
vídd, sem ég hafði tiltæka. Ég verð að treysta því,
að lesendur taki mig trúanlegan um það, að efri
hluti krónunnar gefi ekki eftir því, sem myndin
sýnir.
Að lokinni þessari greinargerð um fyrsta „tré
ársins“ hér í ritinu, hefi ég umboð ritnefndar-
innar til að bjóða áhugasömum lesendum að
koma með tillögur um „tré ársins“ í Ársritinu
1990.
Tillögunni þarf að fylgja eftirfarandi:
Litmynd af trénu (frekar litskyggna en pappírs-
kópía).
Stutt lýsing á þeim verðleikum, sem réttlæta
valið.
Frásögn af þvf, hvar tréð stendur.
Ætlast er til, að tréð sé ekki undir 8 m á hæð og
það sé heilbrigt og fagurskapað.
Tillögur sendist skrifstofu Skógræktarfélags
íslands, Ránargötu 18, 101 Reykjavík, fyrir árs-
lok 1989.
96
ÁRSRIT SKÓGRÆKTARFÉLAGS ÍSLANDS 1989