Skógræktarritið - 15.05.2010, Síða 42

41SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
litl ar kröf ur til jarð vegs. Raftafur an vex inn ar í land­
inu og verð ur mun hærri og bein vaxn ari.
Til forna var trjá bol ur raftaf ur unn ar not að ur sem
meg in stoð í tjöld um og kof um frum byggja. Brum in
voru tugg in til þess að lina eymsli í hálsi og hluti
stofns ins næst berk in um not að ur í mat ar gerð. Stafa­
fur an er mik il væg í land græðslu skóg rækt og hindr ar
rof á við kvæm um svæð um. Hún er líka mik ils virði
í timbur iðn aði, til smíða og papp írs gerð ar og get ur
orð ið allt að 600 ára göm ul vest an hafs.
Fyrstu stafa f ur urn ar hér á landi voru gróð ur­
sett ar árið 1940 á Hall orms stað. Þær hafa dafn að
vel og náð 20 m hæð. Upp úr 1950 hófst söfn un á
stafa f uru fræi við bæ inn Skagway í Alaska, þar sem
strand­ og raftafur an mæt ast og bland ast. Þær stafa­
f ur ur sem ætt að ar eru frá Skagway hafa reynst best
víða um land og hef ur sá blend ing ur mest ver ið not­
að ur hér á landi. Hún er nú í fjórða sæti sem mest
gróð ur setta tréð. U.þ.b. 600.000 tré eru gróð ur sett
ár lega, þar af gróð ur set ur Skóg rækt ar fé lag Reykja­
vík ur um 100.000 í Heið mörk og Esju.
Heið mörk var frið uð fyr ir beit og opn uð al menn­
ingi árið 1950. Frá þeim tíma hef ur stöðugt ver ið
unn ið að skóg rækt, lagn ingu göngu stíga, gerð án ing­
ar staða og ann arr ar að stöðu fyr ir gesti og gang andi.
Skóg rækt ar fé lag Reykja vík ur hef ur frá upp hafi haft
um sjón með öll um fram kvæmd um og vernd un Heið­
merk ur. Al geng ustu trjá teg und ir eru birki, sitka greni
og stafa fura. Fyrstu stafa f ur urn ar voru gróð ur sett ar
árið 1956 og er óhætt að segja að þær hafi dafn að vel
í þessu upp landi Reykja vík ur all ar göt ur síð an. Sér­
stak lega er áber andi hvað stafa f ur unni tekst vel að
vaxa í þurr um lyng mó um og mel um, þar sem sitka­
gren ið nær sér til dæm is ekki á strik hjálp ar laust.
Þá er hún far in að fjölga sér mik ið á und an förn um
árum og má nefna það sem dæmi um hinn mikla
út breiðslu kraft; að út frá stafa f uru lund in um við Sil­
unga poll hafa þær dreift sér í allt að 60 m fjar lægð
inn á ör s nautt land sem að eins er vax ið grámosa og
kræki lyngi.
Garða hlyn ur – Bjarn ar stíg ur 10
Tré jan ú ar mán að ar 2009 var garða hlyn ur (Acer
pseu do plat an us) í garði við Bjarn ar stíg 10. Hæð
hans mæld ist 13,30 m, þver mál krónu um 10 m og
um mál stofns 1,40 m í 1,50 m hæð frá jörðu. Tréð
er óvenju bein vax ið af hlyn að vera og grein ar til­
tölu lega stutt ar og fín gerð ar. Það fell ir lauf frek ar
snemma og er þannig bet ur að lag að veð ur fari hér­
lend is en geng ur og ger ist með hlyn. Það var lík lega
gróð ur sett árið 1930 og flutt inn frá Dan mörku, eins
og al gengt var á þeim tíma.
Hjón in El ísa bet Helga dótt ir og Bjarni Bjarna son,
sem bæði voru kenn ar ar í Aust ur bæj ar skól an um,
byggðu hús ið Bjarn ar stíg 10 árið 1927. Bjarni var
mik ill skóg rækt ar mað ur, sem ekki var al gengt á
þeim tíma. Eig andi húss ins nú er son ur þeirra, Sverr­
ir Bjarna son pí anó kenn ari.
Nátt úru leg heim kynni garða hlyns eru í fjall lendi
Evr ópu, frá Spáni í vestri og aust ur í Kákasus fjöll. Í
Stafafurulundur í Heiðmörk.