Morgunblaðið - 05.03.1977, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 05.03.1977, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR5. MARZ 1977 27 Gengið á fund góðvina í Þýzkalandi Sýning í Hamborg: „Island — eldfjallaeyja við íshafsrónd"í Félagið „Die Gesellschaft der Freunde Islands e.V." f Hamborg notaði tækifærið þeg- ar dr. Kristján Eldjárn varð sextugur i janúar síðastl. og kaus forseta vorn heiðursfor- seta félagsins. Dr. Kristján er gamall vinur félagsins, sem löngurm hefir látið til sín taka fslensk menningarmál og unnið þeim málum brautargengi í þýskalandi. Forseti þess er Oswald Dreyer-Eimbcke, ræðis- maður Islands f Hamborg. Mik- ill atkvæðamaður. I stjórn Gdf I er margt mætra manna og skal hér þó aðeins nefndur dr. Sverrir Schopka. Sfðastliðið haust var opnuð í Hamborg á vegum fjármála- stofnunar einnar (sem veltir árlega sem svarar billjón ís- lenskra króna) „Hamburger Sparkasse" (skammstafað „Hapas") umfangsmikil ís- landssýning, þar sem sýndar voru stórar og ljómandi falleg litljósmyndir frá íslandi, og ennfremur nokkrir fornir mun- ir úr Altonaþjóðminjasafninu. Einu sinni fyrir mörgum árum, voru nokkrir islendingar á ferð i Þýskalandi á vegum þýsku Islandsfélaganna og Germanfu í Reykjavík og komu þá í Altonasafnið og flutti dr. Kristján Eldjárn þar erindi við það tækifæri. Frumkvöðull og ein aðaldrif- fjöður „Hapas" sýningarinnar f Hamborg var vitaskuld Oswald Dreyer-Eimbcke. Sýningunni var gefið nafn og hún kölluð: „Island — Portrait einer Vulkaninsel am Rande des Eismeeres". Til marks um umfang sýning- arinnar, gildi hennar og hve mikil rækt var við hana lögð, skal þess getið að nokkrum mánuðum áður en hún hófst kom Dreyer-Eimbcke hingað til lands f hópi 12 nafnkunnra þýskra blaðamanna og sjón- varpsmanna og var tilgangur- inn með ferðinni sá einn að blaðamennirnir kynntu sér landshagi, svo að þeir gætu hjálparlaust skrifað um island á meðan sýningin stæði yfir. Margar islands greinar hafa birst í þýskum blöðum undan- farna mánuði. Hér heima sá félagið „Germania" um mót- töku blaðamannanna. Farið var um Suð-Vesturlandið, einnig flogið yfir landið og dvalið um stund í Vestamannaeyjum á vegum Gísla Gfslasonar, vara- ræðismanns Þjóðverja og konu hans, frú Guðrúnar Sú ferð var á allan hátt eftirminnileg. Þýsku blaðamennirnir eiga þess lítinn kost að gleyma ör- læti „Hapas" sparisjóðsins sem bauð þeim f ferðina, þvi að í upphafi rútuferðar austur um sveitir var komið við í af- greiðslu Álafoss við Þingholts- stræti og blaðamtnnirnir látnir velja sér á kostnað sjóðsins ekta Álafosspeysur. Eftir þetta eru þeir jafnan auðkenndir hvar sem þeir fara um Ham- borg — og haf a látið sér detta í hug að stofna sérstakt Alafoss- peysu-félag þýskra blaóa- manna, — með alþjóðasamtök fyrir augum. Næst gerðist það, að hingað kom þekktur þýskur Ijósmynd- ari, sem einnig er kunnur fyrir það að hann er vel mæltur á fslenzka tungu. Franz-Karl Freiherr von Linden heitir hann og er búsettur i Waldsee/- Pfalz. Hann tók myndir f stóru svissnesku íslandsbókina, sem kom út hér á landi á vegum AB fyrir nokkrum árum. Það voru Oswald Dreyer-Eimbcke og „Hapas", sem sendu Franz-Karl hingað með það eitt fyrir aug- um að hann tæki myndir fyrir Hamborgarsýninguna. Svo vel -leysti ljósmyndarinn verk sitt af hendi f sólarlitlu islands- sumri (1976) að strax við opn- un sýningarinnar var farið að ráðgera að senda hana áfram til margra annarra borga í Þýska- landi. Myndirnar, sem sýndar voru, voru alls 84, myndir af landslagi, af fornminjum, úr atvinnulífinu, auk margra sér- kennilegra mynda af fs og hrauni. Nokkrir islendingar héðan að heiman voru viðstaddir opnun sýningarinnar mánudaginn 11. okt. f rúmgóðum salarkynnum aðalstöðva „Hapas" í miðborg Hamborgar. Á meðal ræðu- manna við opnunina var atvinnumálaráðherr Hamborg- ar, dr. Nölling, ennfremur aðal- forstjóri „Hapas", dr. Máhlmann. Einnig flutti ávarp Oswald Dreyer-Eimbcke en að- alræðuna hélt Nfels P. Sigurðs- son, sendiherra islands í Bonn, og opnaði hann sýninguna. Gestaboð var haldið f hátfðasal sparisjóðsins og voru veislu- borð skreytt af mikilli hug- kvæmni f anda sýningarinnar. Þarna lagði upp af fögrum borðskálum mikla hveragufu, sem framleidd var með sér- stakri efnablöndu, og ekki skorti á sérkennilegar fsa- skreytingar, né yfirleitt á nein önnur föng. Daginn eftir opnunina lagði íslenzki hópurinn af stað f langt ferðalag á vegum islandsfélags- ins f Hamborg og annars félags þýzk-íslenzka félagsins (Deutsch—islándische Gesellschaft") í Köln. Farið var til Berlfnar, Mainz, Bonn og Kölnar. í Hamborg höfðu þau þau hjónin Erika og Oswald Dreyer- Eimbcke haldið uppi mótökum af mikilli rausn. Vart verður lengra komist en að bjóða af þessu tilefni hátt á annað hundrað manns til hressilegrar öldrykkju um borð í stóru þýzku ferjuskipi, sem sigldi I fjórar klukkustundir um Elbu- fljót. Þarna blönduðu geði íslenskir námsmenn úr ná- grannasveitum Hamborgar við þýzka blaðamenn, m.a. frá blöð- um eins og Die Welt og Ham- burger Fremdenblatt og viku- ritinu Der Spiegel, einnig voru allir ræðismenn islands í Norður Þýzkalandi þarna í ein- um hnapp ásamt mörgum hátt- settum þýzkum embættismönn- um. Og dansinn dunaði. Á með- al gestanna var einnig dr. I ; im í i>J Mönkemeier, hafnarstjóri Hamborgarhafnar, þriðju stærstu hafnarinnar f Evrópu, einn af „vfkingunum", sem ár- lega koma til Reykjavíkur með jólatré. Arla morguns þennan sama dag hafði dr. Mönkemeier farið með Germaniuhópinn á snekkju sinni um hið mikla rfki sitt og lýsti helztu undrum Hamborgarhafnar. Þeirri ferð lauk með heimsókn f Wohltorf, þar sem Erika og Oswald Dreyer-Eimbcke eiga undurfag- urt og hlýlegt heimili. i Vestur-Berlín, eyríkinu á miðju meginlandi Evrópu, var íslenzki hópurinn á vegum öldungaráðs (senats) borgar- innar. Með hliðsjón af atburð- um sem gerst höfðu á íslands- miðum næstu mánuðina á undan var, kannski eðlilegt að Berlínarbúar spyrðu kankvís- lega þó hvort landinn væri þarna á. ferðinni til þess að færa út fiskveiðiréttindi sín til árinnar Spree, sem að nokkru leyti skilur lönd Austur- og Vestur-Berlfnar. Berlfnarbúar leggja ríka áherslu á náin sam- skipti við Atlandshafsrfkin og er því í borginni starfandi áhrifamikið þýskt Atlantshafsfélag. Islenzki hopurinn hitti forystumenn þessa félags að máli, en varði að öðru leyti tfmanum eins og venjulegir forvitnir langferða- menn. Ræðismaður islands f Berlfn, Cobler, var um þessar mundir sæmdur stórkrossinum fslenzka og hitti hópurinn all- marga landa á heimili hans, þegar krossinn var af hentur við hátiðleea athöfn. Næsti áfanginn var hin forn- fræga Rfnarborg. Mainz, sem rakið getur sögu sfn: tvö þús- und ár aftur í tímann og gott betur. i Mainz er Gutenbersafn- ið, þar sem geymdar eru marg- er fellegar, gamlar prentbæk- ur, hreinir dýrgripir, m.a. Gutenbergbiblía (prentuð 1464), fyrsta prentbókin fheim- inum og hin fegurstu sefn prentuð hefir verið fram til þessa. í Mainz á einnig heima dr. Gerald Martin, mikill ágætismaður og óþreytandi áhugamaður um menningar- samskipti Þýzkalands og íslands. Dr. Martin er ritstjóri „íslandsfrétta" („ISLAND—BERICHTE der Gesellschaft der Freunde Islands e.V. Hamburg"), sem koma út fjölrituð nokkrum sinnum á ári. Þann 1. febrúar síðastliðinn kom út nýtt hefti af „íslands-fréttum", 37 blaðsíður í folíó. í því hefti er m.a. þýtt ljóð eftir Olaf Hauk Olafsson („Weisse Nacht"), grein um Heinrich de Boor, eftir dr. Anne Heinrichs, grein um fisk- veiðipólitík, eftir Josef Ertl, landbúnaðar (og fisveiöi-) ráð- herra Þjóðverja, tvær bóka- fregnir, önnur um bók Halldórs Kiljans: ZEIT ZU SCHREIBEN, og hin um bók Heinz Baríiskes: DAS NORDMEER UND DIE FREIHEIT DER SEE. Einnig er þarna grein eftir Hannse Pétursson, skáld: island: die Berge sind unsere StSdte, grein eftir Mie Hitzler-Wiertesema, Bei Bauern im islándischen Nordland, og eru þá ótaldar margar greinar eftir rístjór- anndr. Martin með öllum nýj- ustu fréttum frá tslandi. Einn aðal stuðningsmaður íslands- frétta-útgáfunnar er Oswald Dreyer-Eimbcke. Eitt af þvf, sem fsl. gestunum þótti vænt um á meðan þeir dvöldu f Mainz, var að hitta á nýjan leik Weerner Hoenig, hinn duglega og síkáta umboðsmann Loft- leiða, sem svo oft hefir verið f heims<5kn hér á landi að hann er næstum orðinn hálfgildings islendingur. Hoenig stjórnaði þarna veglegu árdegishófi á vegum Flugleiða. I hófinu hittu landarnir dr. Hans Kuhn, bók- menntafræðinginn alkunna, sem talar islenzku réiprenn- andi. Borgaryfirvöld f Mainz buðu hópnum til fjörlegs „vfn- Oswald Dreyer-Eimbcke Hans Löffler Max Adenauer. (Jk i nioi i Mlil C-'l'l l 'VV smökkunarhófs" í kjallara ný- reists ráðhúss (arkitektinn er Norðurlandamaður) og var þar glatt á hjalla. Þarna kom dáfög- ur þjóðlega búin landbúnaðar- stúdína i för með vfnbónda ein- um og kynnti hún nokkrar kostulegar tegundir rauðra og hvítra vína, sem báru allskonar tegundaheiti eins og cabinet, auslese, spatlese og jafnvel einnig beerenspatlese. Eftir hverja kynningu var drukkin skál úr litlum glösum (tegundirnar voru alls fimmtán). Heimilt var raönn- um, ef svo bar undir, að hvolfa úr glösum sfnum f þar til gerð ker, sem stóðu i seilingarfjar- lægð á borðum. Allar voru kynningarnar kryddaðar spak- mælum um vfn, vff og söng. Einn af borgarstjórum Mainz- borgar lék við hvern sinn fing- ur, og var jafnvel farinn að reyna af veikum mætti að mæla á íslenzka tungu, þótt aldrei hefði hann hitt islending fyrr en þetta kvöld. Af þvf, sem hér að framan hefir verið sagt, ætti mönnum að vera farið að verða ljóst, hversu mikið kapp þýzkir islandsvinir leggja á góð sam- skipti við islendinga og af hve mikilli rausn. Þegar íslenzki hópurinn skildi við dr. Martin og Dreyer- Eimbcke hjónin i Mainx við Rin var lagt af stað um borð í Rfnar- ferju niður fljótið. Á strönd fljótsins í Bingen stóð hópur t ¦ : , > n ; 11 ). vví }ry< ¦ manna, sem kominn var í morgunsárið alla leið norðan frá Köln, til þess að fagna tslendingum. Fremstur var í flokki dr. Max Adenauer, niikill og sannur atkvæðamaður, enn- fremur dr. Hans Löffler, ræðis- maður islands f Köln, ástsæll af ísl. námsmönnum og öðrum, sem átt hafa þess kost að kynn- ast honum, og þrír aðrir menn úr stjórn „Þýsk-íslenzka félags- ins" („Deutsch-islandische Gesellschaft") í Kóln, þeir dr. Esser, dr. Hoefges og áx- Böcker, sá sfðasttaldi ötull framkvæmdastjóri félagsins. Frá Bingen lá leiðin í glaðvær- um félagsskap framhjá Loreley og mörgum hálfhrundum rús- tum virkisborga norður til Bonn, en rétt áður en þangað var komið mátti sjá til ferða teinrétts hvfthærðs öldungs, veifaði í sífellu íslenzkum borð- fána. Þarna slóst dr. Hirschfeld í hópinn, sendiherrann vinsæli, sem á íslandi dvaldi um margra ára skeið. í Bonn hitti allur þess stóri hópur marga þýska áhrifamenn, einkum á sviði menningarmála, á heimili sendiherrahjónanna íslenzku, Lóu og Nielsar P. Sigurðssonar. Einnig var þarna margt ungt fólk íslenzkt. Sfðasti þáttur islandsheim- sóknarinnar fór fram í Köln. Einnig þar voru íslendingarnir m.a. gestir borgarstjórnarinnar og komu auk þess f heimsókn til forstjóra sparisjóðsins í Köln. En eins og svo oft áður, voru það einkum og fyrst og fremst dr. Adenauer, dr. Löffler og félagar þeirra í Þýsk-íslenzka félaginu sem héldu uppi mót- tökum af frábærri rausn og höfðingsskap. Hér skal fátt upptalið en lengi mun þó verða minnisstæður mikill kvöld- fagnaður sem haldinn var á vegum Þýsk-islenzka félagsins og sem öldungurinn dr. Löffler stjórnaði. Þar voru saman komnir margir fslenskir og þýskir námsmenn og mennta- menn, m.a. þýsku rithöfundarn- ir Vitslis Pantenburg og Hans Seewald. Seewald hefir snúið á þýsku Gisla sögu Súrssonar. Ekki átti hinn ungi fram- kvæmdastjóri Þýsk-islenzka félagsins, dr. Böcker, hvað minnstan þátt í undirbúningi þessa hófs, en þarna voru með- al annarra dr. Tacke, bóksali, frú Brooska og hr. Koch svo að einhverjir séu nefndir. Hér að framan hefir verið sögð stutt ferðasaga, sem á þann einan rétt á sér, að með henni er verið að vekja athygli á merku starfi þýsk-íslenzku félaganna f Hamborg og Köln. ísland á marga vini í Þýska- landi, og hefir lengi átt. Menn minnast f þvf sambandi manna eins og dr. Konrads Maurers, dr. Andreasar Heuslers, dr. Danmeiers, dr. Heinrichs, dr. Erkes jarðfræðings (hann gaf bókasafn sitt i háskóanum f Köln og er það safn kjarninn i merku islenzku bókasafni þar) dr. Kuhns og ótal margra ann- arra. Einn þátturinn i starfi félaganna i Hamborg og Köln er að bjóða íslenzkum fræði- mönnum til fyrirlestrahalds f Þýzkalandi og hafa á þeirra vegum flutt erindi i mörgum borgum Þýskalands dr. Gylfi Þ. Gíslason, Matthías Johannessen ritstjóri, dr. Jón E. Vestdal, Birgir heitinn Kjaran hagfræð- ingur o.fl. Einnig hafa sýningar á islenzkum listaverkum verði haldnar viða í Þýzkalandi með góðum stuðningi þessara félaga. Bæði félögin gefa út ásamt þýsk-islenzka félaginu Germaniu í Reykjavík vandað ársrit, þar sem einkum er fjall- að um íslenzk málefni og er riti þessu dreift víða um Þýska- land. Af hálfu islands annast Garðar Ingvarsson hagfræðing- ur ritstjórn árbókarinnar, en af hálfu Þjóðverja dr. Groenke, einn af þeim mönnum sem allt- af er gaman að hitta og ræða við á hreinni islensku. Hann var einnig meðal þeirra sem fslenzki hópurinn hitti i Köln.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.