Morgunblaðið - 12.03.1987, Qupperneq 50

50
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 12. MARZ 1987
ÚRVALS
FILMUR
Kvnninaarverd
Hvar þarftu
að dæla?
Hverju þarftu
að dæla?
Fjölbreyttar, öflug-
ar dælur til flestra
verka.
Réttu dælurnar frá
= HÉÐINN =
VÉLAVERSLUN, SÍMI 24260
SÉRFRÆÐIÞJÓNUSTA-LAGER
Niður
með hita-
kostnaðinn
OFNHITASTILLAR
== HÉÐINN =
VÉLAVERZLUN-SIMI: 24260
LAGER-SÉRPANTANIR-RJÓNUSTA
Noregsbréf frá Krístínu Maiju Baldursdóttur
Enn eitt
óhugnanlegt slys.
Rússnesk rúlletta
Níræður maður sem var á leið-
inni í matarboð til vinkonu sinnar
lenti í hörðum árekstri þegar fiutn-
ingabíll ók í veg fyrir hann hjá einni
brúnni héma á Suðurlandinu. Ollum
til undmnar steig hann þó ómeiddur
út úr klesstum bfl sínum, dustaði
af sér rykið og nöldraði um þá
fjárans ólukku að komast ekki í
matarboðið á réttum tíma, eins og
hann hafði þó hlakkað til. Lögreglu-
mennimir urðu svo glaðir að sjá
gamla manninn á lífi, að þeir tóku
í skyndi af honum skýrsluna og óku
honum með sírenu í matarboðið.
Komu meira að segja aftur stuttu
síðar enn brosandi út að eyrum með
gleraugun hans sem hann hafði
misst. Engan skyldi undra gleði
lögreglumannanna því umferðar-
slysin hvíla eins og vond álög yfír
norsku þjóðinni.
Þeir em liðnir þeir tímar þegar
Norðmenn fóm á gömlum bílum
upp til íjalla til að fiska, eða dóluðu
sér á smábátum inn á fjörðum. Olí-
an kom og kippti undan þeim
jafnvæginu, enda þótt þeir hafi enn
ekki verið svo séðir að nota hana
almennt til upphitunar. Fjármagnið
streymdi inn og bankamir misstu
alla stjóm á sér og grátbáðu fólk,
jafnt atvinnurekendur sem hús-
mæður, að taka sér nú lán fyrir
lífsgæðunum. Nú, menn hentu auð-
vitað frá sér veiðistönginni og tóku
lán eins og nágranninn, keyptu sér
hús og bfl og sumir jafnvel hrað-
bát, svo ég tali nú ekki um „hytta"
eða sumarhús sem öllum hér finnst
ómissandi. Unga fólkið lét ekki sitt
eftir liggja, henti gömlu reiðhjóla-
dmslunni, fékk sér lán og fjárfesti
í mótorhjóli eða nýjum bfl. Og ný
öld gekk í garð hjá Norðmönnum,
sem einkenndist af hraða, spennu
og því miður, dauða. Enginn þótti
maður með mönnum nema hann
ætti gott farartæki og vitanlega
þurfti að sýna afl þess. Á norskum
þjóðvegum var nú rússnesk rúlletta
spiluð. En tollurinn tók sitt, tala
fómarlamba hækkaði ár frá ári og
nú er svo komið, að ársins 1986
mun verða minnst sem hins mesta
slysaárs í sögu Noregs. 463 fómst,
12.250 slösuðust og 34 þúsund
bflstjórar vom teknir fyrir of hraðan
akstur. Meir en helmingur fórnar-
lamba var ungt fólk í blóma lífsins.
Þetta em fjoldamorð og ekkert
annað, sagði einn blaðamaðurinn.
Umferðarslysin kostuðu trygging-
arfélögin 250 milljónir norskar á
mánuði.
Ríkisstjómin lítur á þetta sem
eitt hið mesta þjóðfélagsvandamál
Norðmanna, og hefur reitt fram
milljónir í aukafjárveitinga til að-
gerða gegn umferðarslysum. Eina
helgina í haust var öll lögreglan
kölluð út til starfa, og viti menn,
slysunum fækkaði um meir en
helming þá helgina. Enda lágu þeir
í leyni fyrir manni í öllum hliðargöt-
„En eftir að hafa ekið
um norska þjóðvegi er
ég satt að segja ekkert
voðalega hissa á þess-
um umferðarslysum.
Þessir vegir eru mar-
tröð fyrir allt venjulegt
fólk þótt kannski Niki
Lauda yrði himinlifandi
að fá að þjösnast um
þá.“
um, og ég sem kom óvart akandi
á 64 km hraða þar sem hraðamörk-
in voru 60 km, var tekin á staðnum
eins og hver annar bófí og síðan
iátin borga reikning upp á 600 kr.
norskar. Já takk, fyrir aðeins 4
aukakflómetra. Síðan hefur maður
ekki gert þeim til geðs að skipta
yfir í þriðja gir. En nú hafa þeir
hjá ríkinu sumsé legið á fundum
og brotið heilann um hvaða aðgerð-
um sé best að beita gegn þessum
vágesti. Frú Besterud dómsmála-
ráðherra, sem er þekkt fyrir allt
annað en rolugang, var orðin þreytt
á seinagangi sérfræðinganna í
ráðuneytinu í þessum málum, og
sagði í viðtali við Dagbladet í jan-
úar, að úr því að Ameríkanar gátu
ruðst inn í Víetnam á einum degi
þá ætti þeim Norðmönnum ekki að
muna um að hefja allsheijaraðgerð-
ir gegn umferðarslysum strax fyrir
helgina. Það væri nú ekki svo galið
ef þeir beittu bara sömu aðferð og
dómari nokkur í Ameríku. Hann tók
til sinna ráða og dæmdi alla þá sem
teknir höfðu verið fyrir of hraðan
akstur til að vinna á slysavarðstof-
unni í ákveðinn tíma. Enginn þeirra
var tekinn aftur.
En eftir að hafa ekið um norska
þjóðvegi er ég satt að segja ekkert
voðalega hissa á þessum umferðar-
slysum. Þessir vegir eru martröð
fyrir allt venjulegt fólk þótt kannski
Niki Lauda yrði himinlifandi að fá
að þjösnast um þá. Flestir vegir
hafa aðeins eina akrein, þeir eru
þröngir og liggja í eintómum hlykkj-
um og beygjum, fæstir upplýstir
og í slæmu skyggni eru þeir dauða-
gildra í orðsins fyllstu merkingu.
Aldrei finnst mér það samt koma
fram í blöðunum að bæta þurfi
vegakerfið. Kannski er það erfitt
og kostnaðarsamt þegar landslagið
er haft í huga. Fjöll, tré, klettar,
og hvað skyldu þeir hafa eytt mikl-
um fiármunum í öll jarðgöngin?
Tveir vöruflutningabílstjórar sem
voru á leið frá Osló til Bergen kom-
ust nú aldeilis í hann krappan núna
í janúar. Þeir óku hægt hvor á eft-
ir öðrum því það var hálka þótt
skyggni væri gott, og í/ einni al-
ræmdri beygjunni sem þar að auki
liggur í þverhníptu bjargi, missti
bflstjórinn sem á undan fór stjóm
á flutningabílnum vegna þungans
og hálkunnar, en rétt áður en bíllinn
steyptist nær 400 metra ofan í gi-
lið, náði hann að fleygja sér út úr
bflnum. Sá sem á eftir ók lenti ná-
kvæmlega í því sama, en náði því
einnig á elleftu stundu að komast
út úr sínum bfl. En gleði bflstjór-
anna, sem þekktust ekki baun, varð
óstjómleg þegar þeir komu auga
hvor á annan, því báðir höfðu álitið
hinn hafa farist. Sjónvarpið og
blaðamenn komu á staðinn, mynd-
uðu flutningabílana sem lágu eins
og litlir kramdir eldspýtustokkar
ofan í gilinu, og höfðu síðan langt
viðtal við báða bflstjórana. Þeir
voru hinir hressustu, reyndar ekki
enn búnir að átta sig á því að þeir
væru á lífí, en orðnir ævarandi vin-
ir, jafnvel þótt annar væri frá
Bergen og hinn frá Osló, og vom
að velta því fyrir sér hvort þeir
ættu að halda upp á daginn með
því að fara í kirkju eða á krá. Báð-
ir kostir vom þeim jafn kærir.
En með auknum bílkosti þjóðar-
innar komu fleiri vandamál til
sögunnar. Göturnar fylltust auðvit-
að af nýjum bílum, og skyndilega
uppgötvuðu menn að þeir komust
hvorki afturábak né áfram vegna
umferðarþungans. Þannig er að
Norðmenn vinna aðeins til klukkan
þijú eða flögur á daginn, þekkja
aðeins aukavinnu af afspum, og
það þýðir að allir þurfa að komast
heim á sama tíma. Því myndast
langar bílalestir sem ná allt frá
miðbænum og upp í afskekktustu
úthverfin, og getur þá tekið klukku-
tíma að komast vegalengd sem
venjulega er farin á fimm mínútum.
En það er stutt í gamla rólyndið
hjá Norðmanninum. Hann situr
bara inní bflnum sínum í röðinni,
les dagblaðið eða rabbar í farsím-
ann við vini eða skyldmenni.
Stundum hringja þeir í konuna ef
hún er heima og halda henni á
snakki meðan hún er að laga mið-
degjsverðinn, en hann er borðaður
hér á landi klukkan fjögur. Reyndar
hef ég nú heyrt þær margar tauta
yfir því hversu óþægilegt það sé
að hafa karlinn svona í símanum
meðan þær standa hálfar ofan í
pottunum, sumar hafa jafnvel
kvartað yfir vöðvabólgu því það er
svo erfitt að halda svona símtólinu
upp að eyranu með öxlinni. Fæstar
konur eru þó með farsíma i sínum
bflum því þær nota tímann til að
pijóna peysur á sig og fjölskylduna.
Hún Turid héma í næsta húsi hefur
til dæmis pijónað einar fimm peys-
ur síðan í september, bara í bílnum.
Einn daginn hitti ég hana niðrí bæ,
og af því að ég var bfllaus þá bauð
hún mér far sem ég og þáði, en
harmaði síðar, því strætó er miklu
fljótari í förum vegna alls kyns hlið-
arstíga sem þeir einir mega aka um.
En við sátum sem sagt þama í
bflnum hennar Turidar (Þuríðar) og
ekki leið á löngu þar til við vorum
pikkfastar í einni bflalestinni. Það
er ákaflega erfitt fyrir íslending að
lenda í svona biðröð, því blóðið í
okkar æðum rennur jú miklu hraðar
en hjá öðmm þjóðum, og áður en
ég vissi af var ég komin í einn kút
af spennu og byijuð að naga ólina
á veskinu mínu. Turid teygði sig
aftur á móti í poka sem lá í aftur-
sætinu og dró upp úr honum
hálfkláraða peysu sem hún var að
pijóna á hann Árvid (Amvið) mann-
inn sinn. Við sátum lengi þögular,
hún pijónaði og ég nagaði. Eitthvað
hef ég farið í taugamar á henni
Turid því hún spurði mig af hveiju
ég væri svona stressuð. Ég sagði
henni auðvitað að ég væri alls ekk-
ert stressuð og lauk við að bíta í
sundur ólina, en þá um leið mjakað-
ist bílalestin af stað og ég ærðist
af fögnuði. Mér til undrunar hélt
Turid áfram að pijóna ákveðin á
svip og lét sem hún heyrði ekki í
bflflautunum fyrir aftan sig. "Þetta
gekk svo góða stund, en svo brást
henni þolinmæðin, hún svipti upp
hurðinni hjá sér, og með peysuna
hans Arvids í fanginu hvæsti hún
á bflstjórana fyrir aftan sig: Sjáið
þið ekki menn að ég er í úrtökunni!?
Höfundur er húsmóðir, kennari
og nemi í Kristianaand i Noregi.
Lionsklúbbur Stykk-
ishólms minnist 20
ára starfsafmælis
Stykkishólmi.
I febrúarmánuði átti Lionsklúbbur Stykkishólms 20 ára starfsaf-
mæli. Um sama leyti átti Lionsklúbbur Grundarfjarðar 15 ára
starfsafmæli og kom þessum nágrönnum saman um að minnast þessa
áfanga með sameiginlegri hátíð í félagsheimilinu í Stykkishólmi og
bjóða þátttöku fulltrúum klúbba á Vesturlandi.
Á hátíðina mættu líka fulltrúar eins og alltaf áður. Hótelið hafði
frá þeim öllum, fluttu kveðjur og
ámaðaróskir og færðu klúbbunum
góðar gjafir til starfseminnar. Var
þetta ánægjulegt hóf. Mörg ávörp
voru flutt og ýmislegt efni til
skemmtunar. Meðal gesta vom
Sverrir Júlíusson, fyrrum umdæm-
isstjóri, og frú frá Reykjavík og
setti það sinn svip á.
Formaður Lionsklúbbs Stykkis-
hólms er Hrafnkell Alexandersson
og formaður Lionsklúbbs Grundar-
fjarðar Guðmundur Smári Guð-
mundsson. Veislu- og dagskrár-
stjóri við þetta tækifæri var Finnur
Jónsson sem skilaði því með prýði
boðið komumönnum gistingu á hóf-
legu verði og var það nýtt og öll
herbergi því leigð út.
Á fyrstu starfsámm Lionsklúbbs
Stykkishólms komu félagar sér upp
félagsmiðstöð sem nefnd er Lions-
húsið og hefir hún gert ótrúlegt
gagn um árin, bæði til fundahalda
og ýmissa smáfagnaða og þá ekki
síst sem svefnpokaláss á sumrin.
Lionsklúbburinn hefir jafnan gert
sér far um að hlúa að menningar-
málum í bænum ásamt annarri
starfsemi.
— Árni