Morgunblaðið - 08.06.1988, Blaðsíða 44

44
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 8. JÚNÍ 1988
4
íslenskir listamenn
höfuðborg Bandaríkjanna
Washington. — Frá Signrborgu Ragnars
dóttur.
Það er ekki á hveijum degi að
fólki gefst tækifæri til að kynnast
íslenskri list í Bandarílqunum. Ný-
lega voru tveir íslenskir listamenn
á ferðinni í höfuðborg Banda-
ríkjanna.
Haukur Dór
í byijun apríl opnaði Haukur Dór
málverkasýningu f anddyri Alþjóða
gjaldeyrissjóðsins í Washington.
Gunnar Tómasson hagfræðingur,
sem starfaði við Alþjóða gjaldeyris-
sjóðinn flutti stutt ávarp við opnun-
ina. Gunnar hefur ásamt listafélagi
gjaldeyrisjóðsins átt veg og vanda
að því að sýningin er hingað kom-
in. Þar kom fram að þetta er fyrsta
málverkasýning Hauks Dórs í
Bandaríkjunum, en eins og eflaust
margir Islendingar muna vann
Haukur Dór aðallega við leirkera-
smíð, þangað til fyrir nokkrum
árum að myndlist varð hans aðal
áhugamál.
Það er fallegt á Hvítár-
völlum, þegar vel veiðist
Ingvi Ingvason, sendiherra ís
lands í Washington, tók einnig til
máls og talaði í fyrstu um hve sér-
stæður viðburður það væri að fá
íslenska myndlistarsýningu hingað
vestur um haf. Síðan rakti sendi-
herrann sögu íslenskrar myndlistar
í stuttu máli. Þar kom m.a. fram
að myndlist hefði lítt verið stunduð
fram að lokum 19. aldar á íslandi,
utan hvað einstaka andlitsmálarí
greip til pensilsins þegar tækifæri
gafst til þess frá daglegu amstri.
Það væri þó enginn vafí á því að
hæfíleikar til myndlistar hefði verið
fyrir hendi í landinu, það sýndu
best skreytingar íslendingasagn-
anna. I íslenskum miðaldarbók-
menntum var lítið minnst á nátt-
úrufegurð landsins, hélt sendiherra
áfram. Náttúran var í augum land-
ans á þeim tíma falleg, er hún færði
björg í búið eða eins og sendiher-
rann útskýrði með íslenska orð-
takinu „Það er fallegt á Hvítárvöll-
um þegar vel veiðist". En tímamir
hafa breyst, mikil gróska hefur átt
sér stað í íslensku myndlistarlífí,
sem er víða vel metið bæði innan-
lands og utan.
Að lokum talaði sendiherrann um
að rætur íslenskrar myndlistar
lægju fyrst og fremst í íslenskri
náttúru, stórfenglegu landslagi,
sem mótast hefur undan oki íss og
elda. „Verk Hauks Dórs hér á þess-
ari sýningu," sagði sendiherrann,
„falla að minu mati í þennan flokk
mjmdlistar. Síðan lýsti sendiherr-
ann sýninguna opna.“
Það hjálpar að verkin
eru frek
Mikið ijölmenni var við opnunina,
aðallega útlendingar (þ.e.a.s. fáir
íslendingar). Verkin nutu sín vel í
fallegri byggingu sjóðsins. Mjög
hátt er til lofts í anddyri og út um
aðalglugga þess, sem nær frá gólfí
til lofts, blasir við gömul kirkja.
Þama mætast gamli og nýi tíminn,
gamla kirkjan með sínum klassíska
tumi og nýtískulegur bygging-
arstill sjóðsins. íslensku listaverkin
hans Hauks Dórs njóta sín vel inn-
an um þennan nýja og gamla stíl.
Reyndar virtist listamaðurinn bara
ánægður með uppsetninguna og
húsakynnin, er ég króaði hann af
úti í homi við opnun sýningarinnar.
Hann sagði að sér hefði alls ekki
litist á blikuna er hann kom með
litla pakkann sinn og séð hvílíkt
gímald anddyrið er. En það hjálpar
hversu frekar myndimar eru, bætti
hann við og hló! Ertu alveg hættur
við leirkerin? spyr konan sem hefur
dvalið langdvölum erlendis, en horf-
ir daglega á fagurlega sköpuð leir-
áferð
Frá Los Angeles flýg ég til Syd-
ney með viðkomu í Hawai og síðan
til Nýja Sjálands, þar sem ég verð
í 2 vikur. Síðan í 2 vikur á ferða-
lagi um alla Ástralíu, fer m.a. til
Darwin, sem er í N-Ástralíu. Þetta
ar krókódílaland, „Aborigines"-
flokkurinn býr þama.
— Hvað kemur til að þú leikur
fyrir Aborigines?
Þar er einhvers konar opinbert
Listaráð, sem sér um sérstaka ferð
fyrir okkur. Ég hlakka mikið til
þessa ferðalags. Ástralir fóma allir
höndum, þegar maður segist vera
að fara þangað. Þetta er nokkurs
konar Krummaskuð hjá þeim,
óskaplega heitt þaraa og mikill raki.
— Hvemig fer með gítarinn?
Ég hitt einmitt ástralskan celló-
leikara í London og sagði hann að
ég þyrfti að passa mig mjög vel.
En ég hef engar áhyggjur! (segir
hinn ungi kotroskni listamaður.)
— Hefurðu lent í einhveijum erf-
iðleikum með gitarinn á ferðum
þínum?
Nei, og það er bara vegna þess
að þetta er svo góður og vel smíðað-
ur gítar. Argentískur gítarsmiður
smíðaði hann á Spáni. En svo ég
haldi áfram að tala um ferðina, þá
er Singapore næsti áfangastaður
og það er klassfska gítarfélagið í
Singapore, sem sér um sérstaka
gítarröð þar. Ég hef fengið mjög
góð viðbrögð frá Singapore, þar
virðist mjög viðkunnanlegt fólk. Þá
er ekkert annað eftir en að fljúga
í gegnum London og heim 2. júní.
Það er alltaf að hlaðast utan á þetta
fleiri og fleifi verkefni, þannig að
Frá opnun málverkasýningarinnar í anddyri Alþjóða gjaldeyrissjóðsins.
Haukur Dór ásamt eiginkonu.
inn eftir tónleikana í Baltimore leik-
ið fyrir gesti á heimili Unnar Pét-
ursdóttir og Snorra Þorgeirssonar
í Bethesda. Jafnframt átti hann að
leika fyrir gesti sendiherrahjónanna
kvöldi áður en höfuðborgin væri
kvödd.
— Hvemig leggst hnattferðin í
Þig?
Mjög vel. Þetta verður ákaflega
fróðlegt. Mjög stíft prógram. Bók-
staflega flogið og leikið.
—Hveijir sjá um ferðina?
Það eru mismunandi aðilar á
hveijum stað. í Boston, en þangað
er ferðinni heitið næst, tónleikaröð
sem er í gangi í mjög sérstakri
kringlóttri kirkju í MIT-háskóla-
svæðinu. Öll trúarbrögð hafa að-
gang að þessari kapellu og em
þaraa haldnir hádegistónleikar. Það
verður spennandi að leika í þessari
sérkennilegu kapellu því hljómburð-
urinn er sérstaklega góður. Frá
Boston liggur leiðin til Los Angeles
og Albuquerque, en þar verð ég í
tengslum við háskólann í Nýju
Mexíkó. Það koma auðvitað góð
sambönd eins og eftir tónleikana
hjá Segovia í Los Angeles. Það er
veganesti, sem maður kemur til
mað að hafa það sem eftir er. Áhrif-
in em ennþá rétt að byija að koma
í ljós. Það em t.d. betri viðbrögð
við umleitunum mínum, aðallega
hér í Bandaríkjunum. Segovia er
náttúrlega óskaplega vel þekktur í
Bandaríkjunum. Hann lék mjög
mikið hér og notfærði sér sjón-
varpið út í yztu æsar. Bandaríkja-
mennn tóku honum alveg opnum
örmum.
Pétur Jónasson á tónleikunum í Baltimore.
ker í hiilunum heima fyrir rækilega
merkt Dór. „Steinhættur"! Lista-
maðurinn er ekki langorður.
„Myndlistin hefur alltaf verið
áhugamál mitt númer eitt“. Að-
spurður hvort sýningin færi víðar
sagðist listamaðurinn alveg óviss
um það. Hér væri gífurleg sam-
keppni og erfítt að komast áfram.
Tilgangurinn með þessari sýningu
væri fyrst og fremst að fá tæki-
færi að hitta ættingja og vini hér
í Bandaríkjunum.
Það er óhætt að taka undir með
listamanninum að listaverkin eru
frek og kreijast þess, að á þau sé
horft. Mjög íslensk, með sterku
íslensku litaívafí, ríkjandi eru hvítir,
rauðir, svartir og bláir litir. Undir-
rituð sá íslenska glímu í mörgum
myndanna, en þegar litið var á
heiti þeirra fór það ekki alveg sam-
an. „Skálholtsbiskup lagði að stað
í leiðangur, Óttalaust andlit
o.s.frv ... En er ekki stundum sagt
um góð listaverk, að áhorfendur
geti séð margt ólíkt í þeim?
Haukur Dór opnar sýninguna á
íslandi í maí (ef hann hefur ekki
nú þegar gert það, þegar þetta birt-
ist) í Gallerí Nýhöfn. Við óskum
honum góðrar ferðar heim og þökk-
um fyrir að hafa fengið að njóta
listaverka hans vestan Atlantsála.
Pétur Jónasson
Stuttu síðar var á ferðinni annar
íslenskur listamaður, Pétur Jónas-
son gítarleikari, en hann hélt tón-
leika rétt fyrir utan Baltimore,
skammt frá Washington.
Tónleikamir í Baltimore voru
upphafið að meiriháttar hnattferð
Péturs og lék mér forvitni að spyija
hann að tónleikum loknum um þetta
mikla ferðalag. Hann hafði þá dag-
maður færi virkilega að reyna sig.
Núna í morgun var t.d. hringt í
mig frá Oakland á Nýja Sjálandi.
— Hvað tekur við þegar heim
kemur?
Þá kem ég að annarri símhring-
ingu, sem ég fékk rétt áðan. Eg
hef verið beðinn um að fara til
Chicago og spila það 11. júní á
geysimikilli hátíð. Það á að stofna
norræn samtök og verður mikil
hátíð af því tilefni, Viktor Borge
kemur þar fram ásamt öðmm lista-
mönnum frá öllum Norðuriöndum.
Um miðjan júní fer ég síðan til
Spánar og verð fram á haust. Kon-
an mín er fararstjóri og við búum
á Costa Del Sol.
— Nú virðast sumir islenskri
listamenn kjósa á búa erlendis.
Býrð þú kannski að einhveiju
Ieyti á Spáni?
í fyrstu gerði ég það. Var þar
bæði f námi og vinnu, en núna er
ég það einungis út af vinnu konunn-
ar. Ég býst við að vera á íslandi
næsta vetur og ferðast þá bara eins
og ég hef gert hingað til.
— Eru verkefnin nægilega mörg
á íslandi?
Yfírleitt er mjög mikið að gera.
Verkefnin em kannske ekki alltaf
spennandi, allan tímann. Þar er
auðvitað allt fremur lítið. Ég lék
t.d. með Sinfóntuhljómsveitinni í
vetur og geri það auðvitað ekki í
bráð, segir Pétur og hlær. Ef ég
verð heppinn geri ég það e.t.v. eft-
ir nokkur ár. Það var stórkostleg
reynsla.
— Er það ekki óvenjulegt að