Morgunblaðið - 12.02.1991, Blaðsíða 20

Morgunblaðið - 12.02.1991, Blaðsíða 20
20 MORGUNBLAÐIÐ, PRIÐJUDAGUR 12. FEBRUAR 1991 Kína: Umbótaleiðtogi fyr- ir rétti sakaður um byltingaráform Peking. Reuter. CHEN Ziming, einn af fremstu leiðtogum í kínversku umbóta- og lýðræðishreyfingunni sem kæfð var í blóði á Torgi hins him- neska friðar í Peking 1989, var dreginn fyrir rétt í gær, sakaður um samsæri gegn stjórnvöldum. Svo getur farið að Chen iiljóti dauðadóm. Frá því í desember hefur verið skýrt frá réttarhöldum yfir 17 manns í tengslum við mótmælin gegn einræði kommún- ista 1989 en þyngsti dómurinn var sjö ára fangelsi. Chen er einnig sakaður um gagnbyltingaráróður. Vinir hans segja að hann hafi byrjað hungur-. verkfall sl. fimmtudag og svipt sig klæðum að mestu þrátt fyrir ní- standi kulda til að mótmæla rétt- arhöldunum. Lögregla umkringdi byggingu réttarins í Peking i gær og vestrænum fréttamönnum var sagt að hafa sig á brott. Chen er 37 ára gamall, hag- fræðingur að mennt, og var for- stjóri rannsóknunarstofnunar í einkaeigu en hún var rekin í sam- vinnu við róttæka umbótamenn í kommúnistaflokknum. Sjálfur hef- ur Chen barist fyrir lýðræðisum- bótum allt frá árinu 1976. Yfír- völd telja hann einn af fjórum hættulegustu frammámönnum umbótahreyfingarinnar sem eink- um var haldið uppi af stúdentum í Peking. Annar er Wang Juntan, 32 ára og einnig hagfræðingur; hann er sagður þjást af lifrar- bólgu. Chen Xiaoping háskólakennari og stúdentinn Liu Gang komu fyr- ir rétt fyrr í mánuðinum, sakaðir um samsærisáform gegn ríkis- stjórninni. Búist er við því að þess- ir fjórmenningar fái hörðustu dó- mana. Stúdentaleiðtoginn Wang Dan var nýlega dæmdur í fjögurra ára fangelsi en annar stúdent, Ren Wanding, fékk sjö ára fangelsi vegna þess að hann sýndi engin merki iðrunar, að sögn yfirvalda. Eiginkona Wangs hefur farið fram á það við dómstóla að réttar- höldin verði opinber til þess að fólk geti fengið „sanna og hlut- lausa" lýsingu á atburðunum er herinn var Iátinn brjóta mótmælin á bak aftur í byrjun júní 1989. Þá er talið að hundruð, jafnvel þúsundir hafi látið lífið. AIIs hafa um 1.000 manns hlotið dóma, oft þrælkunarvinnu eða svonefnda endurhæfíngu, fyrir þátttöku í mótmælunum, að sögn bandaríska utanríkisráðuneytisins. Erlendir stjórnarerindrekar í Peking álíta að margir verkamenn, sem tóku þátt í aðgerðunum, hafí verið skotnir umsvifalaust. Óeirðir í Albaníu: Reuter Prunskiene heimsækir Prstg Kazimiera Prunskiene, fyrrverandi forsætisráðherra Litháens, er nú í heimsókn í Tékkóslóvakíu til að ræða við þarlend stjórnvöld. Á myndinni spjallar hún við Vaclav Havel, forseta Tékkóslóvakíu, á fundi mannrétt- indahreyfingarinnar Charta 77 í Menningarhöllinni í Prag um helgina. Þúsundir streymdu til hafn- arborgar í von um fararleyfí Durres, Albaníu. The Daily Telegraph. ÞÚSUNDIR Albana streymdu til hafnarborgarinnar Durres við Adria- haf fyrir helgina í þeirri von að fá að fara úr landi. Til átaka kom milli fólksfjöldans og lögreglu þegar í tjós kom að orðrómur um að ferðafrelsi væri komið á reyndist ekki á rökum reistur. A.m.k. 10.000 manns komu til frá ungu fólki sem hrópaði „lýðræði manns Durres, aðalhafnarborgar Albaníu, á föstudag. Fólkið kom í þeirri trú að það maetti ferðast til ítalíu og jafn- vel setjast að í Suður-Afríku. Að sögn sjónarvotta þurfti lögregla að setja upp víggirðingar til að afstýra því að fólkið ryddist um borð í ferju á leið til Italíu. Lögreglumennirnir reyndu ítrekað að skýra út fyrir fólk- inu að ekkert væri hæft í því að það mætti nú ferðast úr landi. Þegar lög- reglan reyndi að beina fólkinu inn í miðbæ Durres mætti hún grjóthríð og frelsi". Síðan braust fólkið inn í búðir á aðalgötu Durres og tók sér matvöru og sígarettur. Kveikt var í veitingahúsi og veggskjöldur til minningar um Envar Hoxha, fyrrum leiðtoga landsins, var brotinn. Lög- regla segir að rúmlega þúsund manns hafi tekið þátt í óeirðunum. Fólkið hafí streymt inn á aðaltorg bæjarins, ráðist á byggingar komm- únistaflokksins og slegist við óeirða- lögreglu. Svo virðist sem skotum hafi verið hleypt af en sjónarvottum ber ekki saman um hvort einhver hafí særst. Sumir sögðu að a.m.k. tveir hefðu fallið en Fadil Canaj, lög- reglustjóri í Durres, vildi ekki stað- festa að svo væri. Hann sagði að rúmlega 40 manns hefðu verið hand- teknir og tugir lögreglumanna hefðu særst. Stjórnvöld í Albaníu tilkynntu á föstudag, áður en óeirðirnar í Durres hófust, að her, lðgregla og dómstólar yrðu teknir undan yfirstjórn komm- únistaflokksins. Þetta hefur verið ein aðalkrafa stjórnarandstæðinga og fögnuðu þeir tilkynningunni. Reuter Kjötkveðjuhátíð í Ríó Hin árvissa kjötkveðjuhátíð í Ríó de Janeiro er byrjuð. Á myndinni má sjá þrjár þokkafullar meyjar veifa til áhorfenda á veitingastaðn- um Flamengó við upphaf hátíðarinnar um helgina. Spáð 2% samdrætti í breska efnahagslífínu St. Andrews, frá Guðmundi Heiðari Frunannssyni, fréttaritara Morgunblaðsins. HORFUR í bresku efnahagslifi fara sífellt versnandi. Þrýstingur eykst jafnt og þétt á sljórnvöld um að lækka grunnvexti. Efnahagssérfræð- ingar spáðu á þessu ári allt að 2% hagvexti í Bretlandi. En vegna hárra vaxta, aukins atvinnuleysis og minni bjartsýni hefur skoðun þeirra breyst. Nú er allt eins búist við, að á þessu ári verði 2% sam- dráttur í bresku efnahagslífi. Tvær ástæður eru helst nefndar fyrir þessari breytingu. Annars veg- ar óvissa vegna Persaflóastríðsins. Hins vegar háir grunnvextir. En nú fjölgar fyrirtækjum dag frá degi, sem annaðhvort segja fólki upp í stórum stíl eða hreinlega hætta rekstri vegna þess mikla kostnaðar, sem hlýst af háum vöxtum á lánsfé. Á síðasta ári urðu fleiri bresk fyrir- tæki gjaldþrota en nokkru sinni fyrr. Mun fleiri fyrirtæki urðu gjaldþrota í janúar á þessu ári en í janúar í fyrra. Svo gæti farið að 1991 yrði metár hvað gjaldþrot varðar. Samkvæmt opinberum spám er búist við, að verðbólga verði komin niður í 5% fyrir lok ársins, en hún er nú 9,3%. Sumir efnahagssérfræð- ingar spá því, að verðbólga verði komin niður í 3,5% í lok ársins. Bæði John Major forsætisráð- herra og Norman Lamont fjármála- ráðherra sögðu um helgina, að lækk- un vaxta byggðist á minni verð- bólgu. Vandi yfirvalda er sá, að þátt- taka sterlingspundsins í evrópska myntkerfinu festir gengið miðað við aðrar Evrópumyntir og styrkur pundsins ræðst meðal annars af vöxtum. Pundið hefur ekki verið sterkt innan kerfisins, síðan gengið var í það á síðasta ári. Svigrúm til lækkunar vaxta er því lítið. Horfur í breskum iðnaði eru erfíð; en nokkru sinni síðan 1980. í an könnun, sem Samband breskra iðn- rekenda birti í gær kemur fram, að í minni iðnfyrirtækjum búast næst- um allir við minni framleiðslu á þessu ári en í fyrra og að starfs- mönnum fækki. Þingmenn íhaldsflokksins hafa margir hverjir krafist þess að vextir verði lækkaðir vegna þess að sam- drátturinn gæti orðið að efnahags- hruni. Aukning atvinnuleysis hefur orðið mest í Suður-Englandi á síð- ustu mánuðum. í dagblaðinu The Times kom fram í gær, að aukning atvinnuleysis í kjördæmum þing- manna íhaldsflokksins hefur verið fimmföld miðað við kjördæmi þing- manna Verkmannaflokksins. Suður-Afríka: Mannskæð árás á rútur í Natal-héraði Pietermaritzburg. Reuter. AÐ MINNSTA kosti saulján manns biðu bana og ellefu særðust í gær þegar árás var gerð á tvær rútur úr umsátrí í bæ blökkumanna skammt frá Pietermaritzburg, hðfuðstað Natal-héraðs í Suður-Afríku. Ekki var vitað í gær hverjir árás- armennirnir voru. Óstaðfestar fregn- ir hermdu að þeir hefðu setið um rúturnar, skotið á þær úr rifflum og skammbyssum og grýtt þær. I rútun- um voru stuðningsmenn Inkatha- frelsisflokksins, hreyfingar Zulu- manna. Þeir höfðu verið á fundi, þar sem ræddar voru leiðir til að koma á friði í Natal. Alls hafa um 40 manns.beðið bana í átökum í byggðum blökkumanna í Suður-Afríku frá því 29. janúar er Nelson Mandela, leiðtogi Afríska þjóðarráðsins (ANC), og Mangosut- hu Buthelezi, leiðtogi Inkatha-frelsis- flokksins, undirrituðu yfirlýsingu, þar sem sem þeir hvöttutil þess að endi yrði bundinn á átök milli stuðn- ingsmanna hreyfinganna. Þau hafa kostað meira en 4.000 manns lífið á undanförnum fimm árum.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.