Morgunblaðið - 12.02.1991, Blaðsíða 22

Morgunblaðið - 12.02.1991, Blaðsíða 22
22 MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 12.'FEBRUAR 1991 STM FYBIR RHTMI ^ -^l Saudi-arabískur sendiherra spáir í framtíð Mið-Austurlanda: Arafat sagður hafa skaðað málstað Palestínumanna FYRIR BOTNI PERSAFLOA Baker styður för fulltrúa Gorbat- sjovs til Bagdad Bahrain. Reuter. VÍÐTÆK samstaða, sem náðst hefur um að reka Saddam Hussein með her sinn frá Kúveit, getur gert mögulegt að finna lausn á vanda Palest- inumanna, að sögn sendiherra Saudi-Arabíu í Persaflóaríkinu Bahrain. Hann segir jafnframt að Yasser Arafat, leiðtogi Frelsissamtaka Palest- ínu (PLO), hafi glatað öllu trausti fólks í arabaríkjunum við Persaflóa. Hann hafi gert reginmistök með því að styðja eindregið Saddam og Palestínumenn geti neyðst til að velta Arafat úr sessi til að hægt verði að ná heildarsamkomulagi um nýja skipan mála í Mið-Austurlöndum, þ. á m. Palestínumálinu. New York, Moskvu. Reuter. JAMES Baker, utanríkisráð- herra Bandarikjanna, fagnaði á sunnudag þeirri ákvörðun Míkhaíls Gorbatsjovs Sovét- forseta að senda fulltrúa sinn til Bagdad til að freista þess að koma á friði við Persaflóa. Gorbatsjov hafði lýst því yfir að hann styddi enn samþykkt- ir Sameinuðu þjóðanna um að Irakar kölluðu hersveitir sín- ar í Kúveit heim en sagði hættu á því að fjölþjóðaherinn gengi lengra í aðgerðum sín- um en samþykktir Sameinuðu þjóðanna kveða á um. Gorbatsjov gaf út yfírlýsingu á laugardag þar sem hann hvatti til þess að endi yrði bundinn sem fyrst á stríðið fyrir botni Persaflóa. Hann tilkynnti einnig að hann hefði ákveðið að senda sérlegan sendimann sinn, Jevgeníj Prím- akov, til Bagdad til að finna frið- samlega lausn á deilunni. Prím- akov hélt áleiðis til Bagdad í gær. „Ástandið við Persaflóa gerist æ alvarlegra og hætta er á því að heilu löndin - fyrst Kúveit, núna írak og síðan ef til vill fleiri - verði lögð í rúst með hörmulegum afleiðingum," sagði Gorbatsjov. Hann bætti við að hann hefði áhyggjur af því að mannfallið í stríðinu kynni að verða óskaplegt. James Baker sagði að ekki bæri að túlka yfirlýsingu Gorbatsjovs þannig að fjölþjóðaherinn nyti ekki lengur stuðnings sovéskra stjórn- valda. • „Ef sendimanni Gorbatsjovs tekst að tryggja að írakar hverfi frá Kúveit fögnum við því," sagði utanríkisráðherrann. „Það er þrátt fyrir allt það sem við höfum stefnt að undanfarna fímm mánuði," bætti hann við. Sovésk stjórnvöld stöðvuðu vopnasendingar til íraka eftir inn- rásina í Kúveit 2. ágúst. Þau hafa stutt bandamenn gegn Saddam Hussein íraksforseta en ekki sent hersveitir til Persaflóa. Baker sagði að stuðningur Sov- étstjórnarinnar við bandamenn hefði sætt harðri gagnrýni mú- slima í Sovétríkjunum og hluta sovéska hersins. Hins vegar væri ljóst að afstaða Gorbatsjovs hefði ekki breyst. Aðspurður sagði utanríkisráð- herrann að bandamenn stefndu ekki að því að koma Saddam Hus- sein frá vóldum en hins vegar myndu Bandaríkjamenn ekki harma fall hans. „Ef þeir ríghalda í þennan mann ... held ég að þeir skaði mjög mál- stað sinn," sagði Ghazi al-Gosaibi sendiherra fréttamanni Reuters á sunnudag. Sendiherrann hefur gegnt ráðherrastöðu í landi sínu og verið háskólarektor. Hann sagði að Arafat hefði lagt allt sitt traust á Saddam Hussein og varið innrásina í Kúveit. Þar hefði hann gert slæma skyssu því að írakar væru að tapa stríðinu. I staðinn fyrir að efla málstað Palest- ínumanna hefði hann beint athygli umheimsins frá honum. Intifada, uppreisn Palestínumanna á hern- umdu svæðunum sem ísraelar ráða, hefði verið gagnleg og dregið úr ásök- unum á hendur Palestínumanna um að þeir væru ótíndir hryðjuverk- amenn. Nú væri Arafat búinn að eyðileggja þennan ávinning á áróð- urssyiðinu og yrði að gjalda mistaka sinna. Valdatóm væri að myndast í forystu PLO og það yrði að fylla. Al-Gosaibi sagði að þegar örygg- isráð Sameinuðu þjóðanna tæki að Yasser Arafat. Reuter fj'alla um málefni Palestínumanna myndi koma í ljós hvert væri gildi hinnar nýju skipanar heimsmála sem George Bush Bandaríkjaforseti hefði boðað. Beita yrði jafn áhrifaríkum, alþjóðlegum þrýstingi og notaður hefði verið gegn Saddam til að tala um fyrir ísraelum og fá þá til að viðurkenna a.m.k. að Palestínumenn ættu við vanda að stríða. Þvinga yrði ísraelsstjórn að samningaborð- inu. „Við munum snúa okkur að hinu hernámsveldinu í Mið-Austurlönd- um._ Þau eru aðeins tvö núna, írak og ísrael." Mistök Saddams Sendiherrann sagði að Saddam Hussein hefði gert óteljandi mistök. Hann hefði m.a. ekki áttað sig á því hve heimsmálin hefðu breyst eftir valdatöku Míkhaíls Gorbatsjovs í Sovétríkjunum heldur gert ráð fyrir að deilan um Kúveit yrctí dæmigerð kaldastríðs-deila þar sem írakar nytu stuðnings frá Sovétríkjunum. Sadd- am hefði veikt málstað^ Palestínu- manna með árásunum á ísrael, vald- ið því að umheiminum fyndist nú að landið væri veikburða og varnarlítið og umkringt hættulegum arabaríkj- um. Líkurnar á að hinn hernumdi vesturbakki Jórdan yrði endurheimt- ur hefðu minnkað. „Vegna heimsku Saddams, Scud-flaugaárásanna og öllu sem þeim fylgir, er samband ísraela við Vesturlandaþjóðir orðið ástúðlegt á ný." Eftirlit með vopnakaupum Al-Gosaibi sagði að ríkin við Pers- aflóa myndu í vaxandi mæli annast öryggis- og varnarmál sín sjálf og myndu ekki hafa þörf fyrir erlendar herstöðvar sem væru auk þess meira í ætt við kalda stríðið. Nýskipan heimsmála myndi hafa í för með sér að betra eftirlit yrði haft með því hvernig vopn ísrael og arabaríkin fengju að kaupa. Hann sagðist telja að stórveldin myndu að miklu leyti taka slíkar ákvarðanir með samning- um sín í milli. Framvegis myndi eng- inn geta keypt hvað sem hann vildi af vopnabúnaði að því einu tilskildu að hann ætti nægilegt fé. Colin Powell, forseti bandaríska herráðsins, (lengst til vinstri) Dick Cheney, varnarmálaráðherra Banda- rikjanna, og Norman Schwarzkopf, yfirmaður fjðlþjóðahersins í Saudi-Arabíu, áttu langar viðræður um helgina um vígstððuna í stríðinu við íraka. --------------------------------------------- Ferð bandaríska varnarmálaráðherrans til Saudí-Arabíu: Cheney talinn hlynntur þ ví að landhernaði verði frestað Riyadh. The Daiiy Telegraph. LÍKURNAR á því að landhernaður hæfist á næstunni við Persaflóa virtust minnka á sunnudag er, Dick Cheney, varnarmálaráðherra Bandaríkjanna, fór frá Saudi-Árabíu og lét þau orð falla að hann væri „furðu Iostinn" yfir því hversu óflug stríðsvél íraka væri. Che- ney sagði eftir að hafa rætt við yfirmenn fjölþjóðahersins í höfuð- stöðvum þeirra i Riyadh í tæpar tólf klukkustundir um helgina að bandamenn mættu alls ekki vanmeta stærðog hernaðarmátt íraska hersins. Tveir helstu hernaðarráðgjafar George Bush Bandaríkjaforseta, Cheney og Colin Powell, forseti bandaríska herráðsins, voruj Saudi- Arabíu um helgina til aá~meta ár- angurinn af hernaðaraðgerðum fjöl- þjóðahersins. Fundur þeirra með Norman Schwarzkopf, yfirmanni herafla bandamanna við Persaflóa, stóð svo lengi að þeir urðu að hætta við að skoða Patriot-gagnflaugarn- ar sem grandað hafa nokkrum Scud-eldflaugum er skotið hefur verið á hófuðborg Saudi-Arabíu. Cheney sagði að þótt loftárásir bandamanna hefðu borið góðan ár- angur væri enn hætta á því að ír- aska hernum, sem var sá fj'órði stærsti í heiminum fyrir stríðið, tækist á einhvern hátt að koma fjöl- þjóðahernum í opna skjöldu. Dougl- as Hurd, utanríkisráðherra Bret- lands, sem einnig heimsótti Riyadh um helgina, tók í sama streng og sagði að fjölþjóðaherinn myndi ekki ráðast inn í Kúveit á næstunni. „Ég hef ekki orðið var við neinn þrýst- ing á meðal bandanianna um að landhernaður hefjist áður en fjöl- þjóðaherinn er undir hann búinn," sagði utanríkisráðherrann. „Allir skilja þörfina á því að mannfallið verði sem minnst. Um þetta er mikil samstaða." Ágreiningur sagður á meðal yfirmanna fjölþjóðahersins Á sama tíma og ráðherrarnir heimsóttu Saudi-Arabíu bárust fregnir af því að ágreiningur ríkti á meðal yfírmanna fjölþjóðahersins um hvenær landherinn ætti að ráð- ast inn í Kúveit. Nokkrir yfirmenn flughersins héldu því fram að kom- ast mætti hjá landhernaði ef flug- herinn fengi að halda áfram loft- árásum sínum í um hálft ár til við- bótar. Cheney hafnaði þessari til- lögu. „Ég tel að takmörk séu fyrir því hversu lengi loftárásirnar koma að gagni," sagði hann. Talið er að fj'ölþjóðaherinn hafi eyðilagt 20-25% af herbúnaði íraka. Yfirmenn fjölþjóðahersins greinir aðallega á um hversu marga skrið- dreka og brynvagna herinn þarf að eyðileggja áður landorrusturnar hefjast. Nokkrir þeirra varfærnustu vilja að um helmingi skriðdreka ír- aka verði eytt og telja að nýta beri frekar yfirburði fjölþjóðahersins í lofti til að veikja landher íraka. Aðrir telja að bandamenn eigi að notfæra sér yfirburði sína til að hefj'a þunga leiftursókn sem fyrst. Cheney virtist hlynntur því að loft- árásirnar yrðu látnar nægja um sinn. Þingmenn vuja fara hægt í sakirnar Leiðtogar demókrata og repú- blikana í öldungadeild Bandaríkja- þings hvöttu Bush til að fresta land- hernaði í nokkrar vikur. Robert Dole, sem yfirleitt er helsti stuðn- ingsmaður Bush í deildinni, sagði að halda bæri loftárásunum áfram í tvær til fj'órar vikur áður en ákvörðun yrði tekin um „takmark- aðan landhernað". Þar á hann við að landherinn neyði hersveitir íraka til að fara úr byrgjum sínum til að flugherinn geti gert árásir á þær. George Mitchell, leiðtogi demó- krata í öldungadeildinni, sagði að engin þörf væri á landhernaði á meðan Ioftárásirnar bæru árangur. Báðir þingmennirnir höfnuðu hug- myndum um tafarlausan landhern- að. Þeir sögðu að það gæti orðið til þess að rjufa samstöðu banda- manna og auka andúð á Bandaríkj- unum í arabaheiminum. Þá bentu þeir á að Ramadan, föstumánuður múslima, hefst 17. mars. Þeir sögðu að Bush þyrfti að taka tillit til þess- ara þátta en leggja þó meginá- herslu á að mannfall bandamanna yrði sem minnst þegar landhernað- urinn hefst.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.