Morgunblaðið - 28.11.1995, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 28.11.1995, Blaðsíða 30
30 ÞRIÐJUDAGUR 28. NÓVEMBER 1995 MORGUNBLAÐIÐ MENNTUN Sveitar- • * stjornar- menn treysta á ríkið Ekki eru öll kurl komin til grafar hvað varð- ar flutning grunnskólans frá ríki til sveitarfé- laga. Hildur Friðriksdóttir sat ráðstefnu sveitarfélaga um fjármál og veltir því fyrir sér hvort sveitarfélögin verði í stakk búin að takast á við verkefnið eftir átta mánuði. ÞRÁTT fyrir að talað sé um flutn- ing grunnskóla frá ríki til sveitar- félaga 1. ágúst 1996 mun mennta- málaráðherra eftir sem áður fara með yfírstjórn málaflokksins. Enn- fremur mun hann hafa eftirlit með því að sveitarfélögin uppfylli þær skyldur sem lögin, reglugerðir og aðalnámsskrá kveða á um. Hins vegar munu sveitarfélögin sjá um rekstur grunnskólans, sem felst m.a. í því að sjá um framkvæmd skólahalds og skólastarfs innan ramma gildandi laga, reglugerða og aðalnámsskrár. Einnig fellur í hlut ráðuneytisins að annast upplýsingaöflun um skólahald og skólastarf. Er ráð- herra skylt að gera Alþingi grein fyrir framkvæmd þess á þriggja ára fresti. Þá leggur menntamála- ráðherra grunnskólanum til sam- ræmd próf og ber ábyrgð á að fram fari mat á skólum og skólastarfi. Hann hefur umsjón með Þróunar- sjóði grunnskóla og getur þar af leiðandi haft forgöngu um þróun og tilraunastarf í grunnskólum, að fengnu samykki sveitarstjórnar. Námsgagnagerð og útvegun náms- gagna verða á vegum ríkisins. Loks hefur ráðherra úrskurðarvald í ein- stökum málum er snerta skólahald og skólastarf í grunnskólum. Nefndir enn að störfum Nýju grunnskólalögin voru sam- þykkt sl. vor. í kjölfarið skipaði menntamálaráðherra verkefnis- stjórnir og nefndir til að fjalla um flutninginn frá öllum hliðum. Ein nefndin hefur skilað lokaskýrslu ogtvær nefndir áfangaskýrslum. Á ráðstefnu Sambands íslenskra sveitarfélaga um fjármál, sem hald- skólar/ námskeið ¦ Tölvunámskeið - Wíndows 3.1 - Windows 3.11 ásamt MaÖ og Scedule - Word 6.0 fyrir Windows og Macintosh - WordPerfect 6.0 fyrir Windows - Excei 5.0 fyrir Windows og Macintosh - PageMaker 5-0 f. Wíndows/Macintosh - Access 2.0 fyrir Windows - PowerPoint 4.0 f. Windows/Macíntosh - Tölvubókhald - Novell námskeio fyrir netstjdra - Word og Excef uppfærsla og frarahald - TJnglínganám, Windows eða forritun - Wíndows forritun - Internet grunnur, frh. eóa HTML skjöi Kehnt er á nýjustu útgáfur og veglegar kennslubækur fylgja öllum námskeiðum. Upplýsingar og skráning f síma 561-6699. TÓIvtiskóli Reykiavíkur in var í lok liðinnar viku, kom ýmislegt fróðlegt í ljós. Þar var m.a. ítrekað hversu slæm fjárhags- staða sveitarfélaganna er og að hún hafi farið versnandi á undanförnum árum allt fram til ársins 1994. Karl Björnsson, bæjarstjóri á Sel- fossi, sem var einn framsögu- manna, sagði skýringuna ósköp einfalda. „Of mörg sveitarfélög hafa eytt um efni fram. Þau hafa alls ekki sniðið sér stakk eftir vexti," voru hans orð. Þá sagði hann rekstrartekjur vart nægja fyrir rekstrarútgjöldum hjá mörg- um sveitarfélögum. En ef sveitarfélögin eru svona illa stödd fjárhagslega og það kost- ar þau frá 8 til 9 milljarða króna árlega á árunum 1996-2000 að reka grunnskólann, því er þá verið að fara út í þessa framkvæmd? Meginrökin eru þau, að með því að færa stjórn skólanna til sveitar- stjórnarmanna fáist betri skóli vegna nálægðar þeirra sem stjórna honum við þá sem nota hann. Að aðhaldið verði meira. Menn voru að minnsta kosti fullir bjartsýni á sínum tíma þegar 160 af 170 sveit- arstjórnarmönnum greiddu at- kvæði með sameiningunni. Vitum vér allir? Á ráðstefnunni sköpuðust hvorki miklar umræður né komu fram margar fyrirspurnir þegar gefínn var kostur á þeim. Má því velta fyrir sér hvort sveitarstjórnarmenn séu enn sammála fyrri ákvörðunum og telji sig ekki þurfa á umræð- unni að halda, hvort þeir átti sig ekki enn á stöðu mála eða hvort þeir treysti á að ríkið sjái þeim fyrir nægu fjármagni. Á ráðstefn- unni tók einn sveitarstjórnarmanna Morgunblaðið/Árni Sæberg MEÐ ÞVÍ að færa stjórn skólanna meira til þeirra sjálfra er talið að útkoman verði betri skólar. úr fámennu byggðarlagi svo stórt upp í sig að segja að meirihluti sveitarstjórnarmanna vissi ekkert um málið. „Við erum flestir áhuga- menn en ekki fagmenn," sagði hann. Ekki stóðu fleiri upp til að taka undir orð hans, en til þó nokk- urra heyrðist í salnum sem tóku undir þessi sjónarmið og sögðu hann hafa rétt fyrir sér. Ólíklegt er að sveitarstjórnar- menn geri sér ljósan þann kostnað- arauka sem verður samfara því að uppfylla lagaskyldu nýju grunn- skólalaganna vegna þess að þeir sem eru að vinna í nefndum hafa ekki enn gert sér grein fyrir því. Sveitarstjórnarmenn hafa hins veg- ar ætíð lagt áherslu á að ríkið standi við sín framlög, þó svo að ákveðinnar tortryggni virðist gæta í þá átt. í ljós kom einnig á ráð- stefnunni að einhverjir hafa einnig áhyggjur af því að skortur á fjár- magni komi niður á gæðum skól- anna, þannig að þeir geti ekki veitt fullnægjandi þjónustu. Kostnaður hækkar í skýrslu kostnaðarnefndar kem- ur fram að kostnaður vegna grunn- skólans sé 5,2 milljarðar 1995, 6,2 milljarðar 1996 og verði orðinn 6,7 milljarðar árið 2000. Inni í þeim kostnaði er almennur launakostn- aður, viðbótarkostnaður vegna kja- rasamninga og kostnaður vegna sérskóla og fræðsluskrifstofa. í kostnaðarmati Karls eru ýmis ný ákvæði miðað við eldri lög sem að hans sögn auka útgjöld sveitar- félaganna eftir yfirfærsluna. Um er að ræða aukinn rekstrarkostnað vegna lengingar skólatíma, viðbót- arhúsnæðis og mötuneytisaðstöðu. Einnig kostnaðarauki vegna ýmiss- ar aðstöðu og tækja með aukinni viðveru nemenda og kennara í skól- anum, vegna sérfræðiþjónustu, sér- kennslu, stjórnunar, gæðamats og ýmissa annarra atriða í aukinni starfsemi skólans. Að hans mati vex rekstrarkostnaður vegna þess- ara þátta um 150 milljónir króna á ári og verður 750 milljónir árið 2000. Auk þessa bendir Karl á að auk- inn stofnkostnaður vegna skóla- húsnæðis muni nema 1.200 milljón- um á ári fram til ársins 2000. í því efni vegur þyngst ákvæði um einsetningu grunnskólans fyrir árið 2001 sem kallar á auknar fram- kvæmdir við skólana. Þá bendir hann á að kostnaður vegna lífeyris- skuldbindinga nemi 300-400 millj- ónum á ári. Grunnskólinn kostar 9,1 milljarð árið 2000 en ekki 6,7 Að mati Karls verður kostnaður við grunnskólann sem reikna þurfi með við yfirfærsluna 8,0 milljarðar 1996 í stað 6,2 milljarða, 8,3 millj- arðar 1997 í stað 6,4, 1998 verði kostnaðurinn 8,5 í stað 6,5, 1999 verði kostnaðurinn kominn í 8,8 milljarða í stað 6,6 og árið 2000 verði hann orðinn 9,1 milljarður í stað 6,7. Hann benti á að útsvar sem hlut- deild í skatttekjum ríkisins þurfi að hækka mun meira en gert hefur verið ráð fyrir til að vega upp þenn- an kostnaðarauka eða um 3,13% 1996 í stað 2,44%, 1997 þurfi hækkunin að vera 3,27% í stað 2,52%, 1998 þurfi hún að vera 3,38% í stað 2,57%, 1999 3,49% í stað 2,62% og árið 2000 3,57% í stað 2,64%. í erindi sínu benti Karl meðal annars á að hlutfall launakostnaðar hjá sveitarfélögum færi úr 37% af skatttekjum í 48% miðað við 7 milljarða flutning. Rekstrarafgang- ur færi niður í 5% af skatttekjum úr 7% 1994. Hann varaði við mikl- um væntingum kennara til launa- hækkana eftir yfirfærsluna og benti á að þriggja launaflokka hækkun til þeirra myndi éta upp allan rekstrarafgang sveitarfélag- anna. Þá væri ekkert eftir til af- borgana og til framkvæmda. í.lok máls síns lagði hann áherslu á að mikilvægt væri að fulltrúar ríkisins og sveitarfélaganna gerðu sér ljósa grein fyrir staðreyndum málsins. „Þær upplýsingar sem ég hef kynnt eru ekki til þess ætlaðar >að draga úr mönnum kjarkinn. Þær eru einungis settar fram til þess að auðvelda fulltrúum ríkis og sveitarfélaga að skynja fjárhags- lega stærðargráðu þess verkefnis sem við er að fást," sagði hann. Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson, for- maður Sambands íslenskra sveit- arfélaga, sagði einnig á ráðstefn- unni að sveitarstjórnarmenn hafi ítrekað látið í ljós þá skoðun sína að ekkert verði af yfirfærslunni nema samkomulag liggi fyrir um réttinda- og lífeyrissjóðsmál kenn- ara, um mat á kostnaði og flutn- ingi tekjustofna frá ríki til sveitar- félaga, auk faglegra þátta sem leysa þurfi. Ljóst er að mikið undirbúnings- starf hefur verið unnið nú þegar vegna yfirfærslunnar en mikil vinna er einnig eftir. Spurningin sem lá því í loftinu var hvort átta mánuðir nægi til að ganga frá öll- um endum þannig að viðunandi sé. Nefnd um lagabreytingar Tækniskóla íslands Meginmark- miðin haldist óbreytt EKKI ER talin ástæða til að breyta skilgreiningu á meginmarkmiðum Tækniskóla íslands í lögum, en rétt er talið að mótuð verði skýr stefna í helstu málaflokkum, þar sem fram komi sérstaða skólans og áherslur hans. Ennfremur að sett verði markmið í hverjum mála- flokki og unnið samkvæmt þeim. Þetta er meðal niðurstaða sem nefnd, skipuð af menntamálaráð- herra og ætlað var að skila tillög- um að frumvarpi til laga um Tækniskólann (TÍ), hefur lagt fram. Var nefndinni falið að taka mið af væntanlegu hlutverki og þróun tæknimenntunar hér á landi og í nágrannalöndum í framtíðinni. Guðbrandur Steinþórssoh, rekt- or TÍ, sem sæti átti í nefndinni, segir að engin kollsteypa hafi átt sér stað. í raun sé verið að færa hlutina til nútímalegra horfs. Fyrri lög séu frá árinu 1972. „Markmið- ið er að gera starfsemina skilvirk- ari og kerfið sveigjanlegra til að auðveldra sé að bregðast við breyttum aðstæðum ef þurfa þyk- ir," sagði hann. Helstu niðurstöður nefndarinnar eru; • í framtíðinni verði staða rektors auglýst laus til umsóknar og skip- að verði í hana til 4 ára í senn. • Skólanefnd verði lögð niður í núverandi mynd, en í stað hennar komi ráðgjafarnefnd. Auk þessa verði tengsl skólans við atvinnulíf- ið byggð upp á deildagrundvelli. Komið verði á deildaráðum hlið- stæðum núverandi námsbrauta- nefndum í heilbrigðisdeild til að tryggja að áhrif viðkomandi at- vinnulífsgreina á námsframboði deildarinnar verði stöðugt og í samræmi við það nýjasta sem er að gerast í atvinnulífinu hverju sinni. • Skólastjórn í núverandí formi verði lögð niður og í hennar stað komi ný innri stjórn með vel skil- greint verksvið og ábyrgð. í henni eigi sæti rektor, deildarstjórar, fulltrúar kennarafélags og nem- enda. • Ákvæði um deildaskiptingu verði ekki bundin í lögum en ákvörðuð í reglugerð. • Ákvæði um gæðastjórnun/eftir- lit og utanaðkomandi úttektir með aðild atinnulífs og ráðuneytis verði fest í lög og tryggð með fjárveit- ingum, sem eðlilegur og reglu- bundinn þáttur í skólastarfinu. • Að tekin verði upp samnings- stjórnun við skólann. • Vinnsukylda kennara feli að hluta í sér hagnýt verkefni tengd atvinnulífmu. • Samstarf milli Tækniskólans og þeirra skóla sem bjóða upp á nám til tæknistúdentsprófs verði eflt.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.