Morgunblaðið - 30.05.1996, Blaðsíða 26

Morgunblaðið - 30.05.1996, Blaðsíða 26
26 FIMMTUDAGUR 30. MAÍ 1996 MORGUNBLAÐIÐ 1+ LISTIR Listahátíð sett í Lista- safni á föstudag SETNINGARATHÖFN Lista- hátíðar í Reykjavík verður í Listasafni íslands annað kvöld, föstudagskvöld, og hefst klukk- an 20. Björn Bjarnason mennta- málaráðherra setur hátíðina og Sigurður Björnsson, formaður framkvæmdastjórnar Listahá- tíðar, flytur ávarp. Kynnt verða úrslit í Ijóðasam- keppni Listahátíðar en þátttaka í henni var afar góð, alls bárust 525 ljóð frá um 200 skáldum. Silja Aðalsteinsdóttir, formaður dómnefndar, afhendir verðlaun- in. Forsetinn opnar sýningu Forseti íslands, frú Vigdís Finnbogadóttir, opnar mynd- listarsýningu með verkum aust- urrískra myndlistarmanna. Menntamálaráðherra Austur- ríkis, frú Elísabet Gehrer, og Bera Nordal, safnstjóri Lista- safns íslands, flytja ávarp. Spilað á Arnati-fiðlu Guðný Guðmundsdóttir, kon- sertmeistari, leikur á Arnati- fiðlu sem uppboðsfyrirtækið Sotheby's lánar á Listahátíð. Fiðlan er metin á 13-15 milljón- ir króna og verður til sýnir í Listasafni Islands að tónleikun- um loknum. Um 60 atburðir Listahátíð í Reykjavík 1996 stendur til þriðjudagsins 2. júlí og á dagsskránni eru um 60 Iistviðburðir, auk þess sem söfn og sýningarsalir í nágrenni höf- uðborgarinnar setja upp sér- stakar dagkrár og sýningar á þessum tíma. SÝNINGIN, sem forseti Islands opnar í Listasafninu á föstudags- kvöld er á verkum austurrísku listamannanna Egon Schiele og Amulf Reiner sem er framlag menntamálaráðuneytis og utan- ríkisráðuneytis Austurríkis, svo og Vínarborgar, til Listahátíðar í Reykjavík vegna þess að fyrir 1000 árum var nafnið „Österric- hi" fyrst skjalf est. í sal 1 verða verk Arnulfs Rain- er (f. 1929) og í sal 2 verk Egon Schiele (1890-1918). Þessirtveir austurrísku myndlistarmenn eru fulltrúar fyrir expressjóniska tjáningu sem gengið hefur eins og rauður þráður gegnuni austur- ríska listsköp- un á þessari öld. Mun Arn- ulf Rainer koma hingað til lands í til- efni sýningar- innar. í dag er al- mennt talað um Egon Schi- ele sem einn af merkustu myndlistar- mönnum 20. aldarinnar, segir m.a. í kynningu Listasaf ns ís- lands. Sumir gagnrýnendur sögðu verk hans vera skrípamyndir, aðrir töldu höfund- inn sálsjúkan. Örfáir skynjuðu þó snilligáfu hans. Allar götur síðan vö'ktu vek Schiele ámóta við- brðgð. Orðstír hans fórþó vax- Listasafn íslands Sýning tveggja austur- rískra lista- manna EGON SCHIELE andi og var hann á hápunkti fer- ils síns er hann lést skyndilega úr skæðri inflúensu árið 1918,28 ára gamall. Við fyrstu sýn geta myndir Schieles komið áhorfandanum í opna skjöldu eða jafnvel misboðið honum. Nánari ítrekuð skoðun leiðir hins vegar í ljós hve skýrt og fölskvalaust Schiele gengur til verks. Svo kvik, einföld og sann- færandi er útlistun hans að allar flóknar skýringar eru ónauðsyn- legar. Arnulg Reiner er í dag þekkt- astur fyrir sérkennilegan blend- ing ljósmyndalistar og gjörninga, sem er öðrum þræði eins konar umritun á ýmsiini tilfinningum sem hann tjáir með öfgafullu lát- bragði fyrir framan myndavél- ina. Verk Rainers minna á ýmsilegt í austurlenskri heimspeki og heilunarfræð- um, sem iðu- lega snúast um skynjun á þeim straumum sem stafar af fólki, um árur, um samhljóm hlut- anna, það sem Austurlandabú- ar nefna chakra. Athug- anir Rainers á lokaþætti mannlífs, á sjálfu dauða- stríðinu, eru síðan rökrétt framhald þess- ara verka. Þær athuganir, sem hann nefndi „heimildir" um enda- lok mannlegrar fjáningar" eru tilbrigði um helgirímur og nái, cadaveri. Sýningunni lýkur þann 21. júlí. Svava og Stefán heið- ursfélagar RITHÖFUNDARNIR Svava Jak- obsdóttir og Stefán Júlíusson voru kjörin heiðursfélagar Rithöfunda- sambands íslands á aðalfundi sam- bandsins sem haldinn var 18. maí sl. Frá stofnun Rithöfundasambands- ins árið 1974 hafa eftirtaldir rithöf- undar verið kosnir heiðursfélagar þess: Guðmundur G. Hagalín, Hall- dór Laxness, Kristján Eldjárn, Snorri Hjartarson, Guðmundur Daníelsson, Gunnar M. Magnúss, Ólafur Jóh. Sigurðsson, Jón úr Vör, Thor Vilhjálmsson, Stefán Hörður Grímsson, Jakobína Sigurðardóttir, Hannes Pétursson, Peter Hallberg og Sigurður A. Maghússon. --------* * *--------- Tónleikar í Skarðskirkju Breytt tíma- setning FRUMFLUTNINGI á átján lögum eftir Atla Heimi Sveinsson við ljóð Jónasar Hallgrímssonar í Skarðs- kirkju í Landsveit annaðkvöld hefur verið seinkað til kl. 22.00. Flytjendur á tónleikunum verða Signý Sæmunds- dóttir, Sigurlaug Eðvaldsdóttir, Sig- urður Ingvi Snorrason, Hávarður Tryggvason og Anna Guðný Guð- mundsdóttir. Tónleikarnir verða end- urteknir í Listasafni íslands kl. 17.00 á sunnudag. Náttúrusýn í íslenskri myndlist á Kjarvalsstöðum NÁTTÚRUSÝN í íslenskri mynd- list nefnist sýning sem opnuð verð- ur laugardaginn 1. júní kl. 16 á Kjarvalsstððum. Þar verða sýnd verk eftir Ásmund Sveinsson, Birgi Andrésson, Eggert Pétursson, Finnu Birnu Steinsson, Georg Guðna, Halldór Ásgeirsson, Hrafn- kel Sigurðsson, Hrein Friðfinns- son, Jóhann Eyfells, Jóhannes Sveinsson Kjarval, Kristin E. Hrafnsson, Kristján Davíðsson, Kristján Steingrím Jónsson, Nínu Tryggvadóttur, ólaf Elíasson, Pét- ur Eggertsson, Sigurð Guðmunds- son, Svavar Guðnason og Þórarin B. Þorláksson. Sýningarstjórar eru Gunnar B. Kvaran og Kristín G. Guðnadóttir. I kynningu Kjarvalsstaða segir m.a.: „Leiðin til frumleikans hjá mörgum íslenskum listamönnum á þessari öld hefur oft legið í gegnum íslenska náttúru. Á þessari sýningu er ætlunin að stefna saman verkum eftir íslenska listamenn sem hafa tekið höndum saman við náttúr- una, samsamast henni eða notið hennar á einn eða annan hátt." Sýningin stendur til 31. ágúst. Kjarvalsstaðir eru opnir daglega frá kl. 10-18. Eftir Eros - ást og sársauki úr innvið- um sálar og líkama Maureen Fleming er bandarískur dansari og dansskáld, fædd í Japan, lærð í klassískum dansi og japönskum butoh dansi. Hún kemur hingað til lands á Listahátíð í Reykjavík og Jón Olafsson hitti hana í New York, þar sem hún ræddi list sína, verk og íslandsferð. ÞEGAR Maureen Fleming var rúmlega tveggja ára og bjó í Japan ásamt foreldrum sínum varð hún fyrir slysi. Hjólreiðamaður rásaði í veg fyrir bíl sem hún var í ásamt móður sinni, sem hemlaði snögglega og Maureen kastaðist í gegnum framrúðuna. Það var ekki fyrr en áratugum síðar, eftir að Maureen leitaði til læknis vegna langvar- andi eymsla í hálsi, að henni varð ljóst hvaða áhrif þetta atvik hafði haft á líf hennar og starf. Röntgenmyndir sýndu óeðlilegan bein- vöxt í hálsliðunum, sem læknirinn taldi geta stafað af höggi í bernsku. Maureen fór að grafast fyrir um hvað hefði hugsanlega gerst og þá var rifjuð upp sagan af slysinu og jap- anska hjólreiðamanninum sem hafði bara glott yfir þessum hrakförum Ameríkananna. „Ég gerði mér ljóst að þetta atvik bjó djúpt í undirmeðvitundinni. Það sem ég geri í dansi hefur orðið til sem svar við því og sem tilraun til að komast yfir og ummynda líkamlegan sársauka." Maureen Fleming hefur víða vakið hrifn- ingu fyrir afar sérstæða danstækni og undra- verða getu til að skapa hin ólíklegustu form úr líkama sínum einum saman. Hún beitir aðferðum hins japanska butoh-dans, sem hún fullnumaði sig í hjá þarlendum meisturum. Butoh-dansinn byggist á tengslum undir- meðvitundar og líkama, þeirri trú að í hreyf- ingum líkamans birtist hinn ómeðvitaði hluti sálarlífsins og að vald dansarans yfir hreyf- ingum sínum geri honum fært að veita fram orkunni í sálinni. „Það er merkilegt hvernig við Vestur- landabúar hófum hneigst til þess öldum sam- an að afneita líkamanum. Hið holdlega verð- ur merki hins illa og forgengilega, girnda og langana sem einstaklingurinn á að skammast sín fyrir. í mínum augum er líkaminn ekkert annað en búningur sálarinn- ar og farartæki. Hvergi er sálinni betur lýst en í því sem líkaminn getur sagt og skapað." í hutoh-dansinum eru hreyfíngar hægar og formin starida kyrr. Dansarinn umyndast fyrir augum áhorfandans. „Það sem ég vil að áhorfandinn skynji eru tákn og erkitýpur sem vísa til sammannlegrar reynslu en ná á sama tíma út yfir hana. Ummyndunarferlið er hreyfmg sem kemur innan frá, ef svo MAUREEN Fleming í verki því sem hún sýnir á Listahátíð. má segja. Það er hreyfing sem er spunnin upp úr frumeiningum hreyfikerfis líkamans, byrjar í sinum og böndum og innri lögum vöðvanna og nær svo upp á yfirborðið." Verkið sem Maureen Fleming sýnir á ís- landi er kallað Eftir Eros og eins og nafnið gefur til kynna er það næsta verk dansarans á eftir verki sem hún hefur þróað um nokk- urra ára skeið og ber titilinn Eros. Innblást- ur þess verks er hin forna goðsögn um gríska guðinn Eros og Psyche sem mátti ekki llta hann augum en óhlýðnaðist og var hafnað fyrir bragðið. Eftir Eros þróar meginatriði goðsagnarinnar áfram. Þar er höfnunin og svarið við henni, hefndin, sem þó á sér upp- tök í ást á þeim sem hún beinist gegn, rauði þráðurinn. „Ást og sársauki eru veruleikinn sem mannleg þróun á rætur sínar í," segir Maureen. „Það sem verkið snýst um er hvernig sálin ummyndast fyrir tilverknað lík- amans og hvernig það sem þráð er verður eitt með þeim sem þráir það." Maureen hefur sýnt Eros og Eftir Eros víða um heim, nú síðast í Mílano á ítalíu og fyrr á árinu í París. Hún segist mjög spennt að sýna verkið á íslandi, en það verð- ur á dagskrá Listahátíðar 2. júní. í fram- haldi af því ætlar hún að halda tveggja vikna námskeið fyrir íslenska dansara. Auk Maureen Fleming eiga dansarinn Christopher Odo og danshöfundurinn David Parsons þátt í verkinu. Textar eru eftir David Henry Hwang, tónlist eftir Philip Glass, Henrik Gorecki og fleíri. 1
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.