Morgunblaðið - 30.05.1996, Blaðsíða 36

Morgunblaðið - 30.05.1996, Blaðsíða 36
36 FIMMTUDAGUR 30. MAÍ 1996 MORGUNBLAÐIÐ -\ AÐSENDAR GREINAR Sól,sjórog psoriasis PSORIASIS er ætt- gengur, langvinnur (krónískur) og ólækn- andi sjúkdómur, en með réttri og stöðugri meðferð geta þeir sem eru með sjúkdóminn fengið bata um skemmri eða lengri tíma. Meðferð við psor- iasis er einstaklings- bundin ogjafnvel getur meðferð sem eitt sinn virkaði vel, virkað ver síðar þegar hún er reynd. Því er mikil- vægt að allar meðferð- Þórunn ir sem vitað er að gefí Jónsdóttir bata, séu til staðar. Allir psoriasissjúklingar hafa reynt að það er sama hvað smurt er á sig af kremum og lyfjaáburðum og oft farið í ljós, útbrotin hjaðna um tíma en gjósa svo upp aftur án þess að nokkuð sé við ráðið. Allir psoriasissjúklingar þekkja þá vanl- íðan sem fylgir því að hafa sjúk- dóminn, bæði líkamlega og andlega; sífelldur kláði, sprungin sár sem blæðir úr, skert sjálfsmynd því í raun upplifa þeir sig lítið aðlaðandi þar sem þeir eru flekkóttir og hreistraðir á áberandi stöðum sem veldur því að þeir klæðast ekki hverju sem er, (s.s. forðast flíkur méð stuttum ermum, stuttum skálmum eða stutt pils). Þeir fara ekki í sund eða leikfimi því sífellt er verið að glápa og spyrja. Sólin læknar Engar töfralausnir eru til en það hefur þó sýnt sig að sólarljósið er og hefur veríð öflugasta meðferðin við psoríasis. Sólargeislar hafa fært fjölmörgum psoriasissjúklingum góðan bata. Hefur þeim staðið til boða, þar til nú, að fara á heilsustöð á Kanaríeyjum til meðferðar. Ég fór fyrsta skipti í slíka ferð í vor, en ég hef haft psoriasis í 10 ár. Heilsu- stöðin sem um ræðir er rekin af Norðm'önnum og þar dvelja psorias- issjúklingar frá Noregi, Svíþjóð, Finnlandi og íslandi. (Aðrar þjóðir sem senda einnig psoriasissjúklinga sína á samskonar heilsustöðvar, t.a.m. fara Danir á heilsustöð við Dauðahafið.) Á stöðinni starfa þrír hjúkrunarfræðingar, sjúkraþjálfari og húðsjúkdómalæknir. Heilsustöðin er vel útbúin fyrir starfsemj sem þessa, tvær sundlaugar eru á staðnum (heit og köld), aðstaða til leik- fimiiðkunar utan dyra, tækjasalur og aðstaða til sólbaða mjög góð. Stuttur gangur er á ströndina. Ahersla er lögð á lækningu með sól og sjó. Engir lyfjaá- burðir eru notaðir, ein- ungis rakakrem. Allir fara í nákvæma læknis- skoðun fyrsta daginn þar sem útbrotin eru kortlögð og ráðlegging- ar gefnar, t.d. er mis- munandi hversu vel ein- staklingar þola sólina. Ætlast er til að allir nýti sólina sem best og liggi í sólbaði í 6-8 klst. á dag. Hver og einn er ábyrgur fyrir Sólarljósið er, segir Þórunn Jónsdóttir, öflugasta meðferðin ISLENSKIR psoriasissjúklingar glaðir í bragði á heilsustöðinni Valle Marina á Kanaríeyjum. við psoriasis. að skrá veru sína í sólinni í sérstaka dagbók sem síðan er yfirfarin í næstu læknisskoðun m.t.t. hvort gera megi betur. Alls er farið fjórum sinnum í læknisskoðun þessar þrjár vikur sem meðferðin tekur. FuII vinna Heilsustöðin hefur sínar eigin reglur sem ætlast er til að psoriasis- sjúklingar fari eftir. Áður en haldið er af stað undirritar viðkomandi yfirlýsingu frá Tryggingastofnun ríkisins þess efnis, að ef hann hlýt- ur ekki reglum stöðvarinnar geti það varðað brottrekstri og að við- komandi þurfi að'endurgreiða ferð- ina. Meðferð sem þessi er full vinna. Dagurinn hefst kl. 7.45, þá er öllum skylt að mæta saman á fund ásamt hjúkrunarfræðingi og farið er yfir dagskrá dagsins. Leikfími er svo í 15 mínútur, góð alhliða leikfimi fyrir alla aldurshópa. Þeim sem þjást af psoriasisgigt stendur til boða vatnsleikfimi í upphitaðri salt- vatnslaug. Morgunmatur er frá kl. 8-10 og síðan fara allir í sólbað, annaðhvort á ströndina eða liggja á sundlaugarbakkanum. Einnig er aðstaða til að sóla sig nakin(n), en það er mjög rriikilvægt að hafa þess konar séraðstöðu þar sem psoriasis fer ekki síður á hina „viðkvæmu" staði líkamans. Fólk er síðan í sól- baði allan liðlangan daginn og mætir svo í kvöldmatinn, sælt og svangt eftir langan dag. Nú hefur Tryggingaráð ákveðið að þessum ferðum verði hætt og rökstyður þá ákvörðun sína m.a. með því að nú séu komin öflug lyf og öflugar göngudeildir sem veita ljósabaðs- og tjörumeðferðir. Þann- ig sé hægt að veita fleirum lausn fyrir sama fé en þeim örfáu sem sendir voru utan til meðferðar. Kremin eftir heima Lyf eru oft nauðsynleg og við psoriasissjúklingar vitum það vel, enda fer mikill tími í það á hverjum degi að smyrja sig með ýmiss kon- ar lyfjaáburðum og það með mis- góðum árangri. Það er því mikill léttir fyrir okkur að eiga kost á að fara í loftslagsmeðferð, þar sem eingöngu sólin og sjórinn sjá um lækninguna og við getum skilið kremtúpurnar eftir heima og hvílt okkur og húðina á lyfjum í stuttan tíma og það sem mikilvægast er, fengið bata. Sólargeislarnir gera stórkostlegt gagn fyrir okkur psor- iasissjúklingana og hvað sem orðum yfirlæknis Tryggingastofnunar og deildarstjóra sjúkratryggingadeild- ar T.R. líður, þá er gervisól (þá er átt við ljósameðferð í lömpum á göngudeild) ekki eins góð og sólin. Ljósameðferðir eru hinsvegar nauð- synlegar því með þeim er hægt að halda við bata og sem betur fer dugar göngudeildarmeðferð sumum einstaklingum. í dagblaðinu Tímanum fyrir nokkru ritaði tryggingayfirlæknir grein þar sem hann talar um" að ekki hafi verið sýnt fram á að sólar- landaferðir fyrir psoriasissjúklinga beri umtalsverðan eða langvarandi árangur, enda ljóst að talsvert er um sjúkdóminn hjá þeim sem búa þar allt árið. Tryggingayfirlæknir veit bara ekki að sólarlandaferð eins og landinn þekkir og „sólar- landaferð" fyrir psoriasissjúklinga er tvennt ólíkt. Viðveran í sólinni er svo miklu meiri hjá okkur sem förum til meðferðar í sólina - allt upp í 8 klst. á dag í sólbaði - og það er nokkuð sem ég tel að venju- legur túristi myndi ekki nenna að gera! Psoriasissjúklingar þurfa þetta mikla viðveru í sólbaði, ekki bara búa og vi'nia í landi þar sem sólin skín. Psoriasissjúkdómurinn er jafnalgengur hjá öllum þjóðum heims og áætlað að um 2-4% hverr- ar þjóðar séu með psoriasis. Að fara í loftslagsmeðferð, en svo kall- ast sólarlandaferðir psoriasissjúkl- inga, er full vinna. Glaðir sjúklingar Tilhugsunin að fara einn út og dvelja í 3 vikur með ókunnugu fólki er ekki ýkja spennandi. Þegar kom- ið er á staðinn smitast maður af andrúmsloftinu sem ríkir þarna. Þar er samankominn fjöldi manns sem á það sameiginlegt að vera með psoriasis, hefur lengi liðið illa, eru útklóraðir og hreistraðir en umfram allt glaðir. Þarna hafa psoriasis- sjúklingar 3 vikur til að láta sér líða eins og manneskjum; allir í sundfötum, enginn glápir, allir svo glaðir því nú er batinn á næsta leiti. Anægja, gleði, samheldni og sam- kennd einkenndi þessa ferð og eftir að hafa reynt þetta sjálf veit ég að jafngóðum bata get ég ekki náð ein míns liðs, það hef ég marg- reynt. Því eru þessar ferðir svo mikilvægar fyrir okkur psoriasis- sjúklingana. Hversu lengi batinn varir er einstaklingsbundið, en það tímabil sem hann varir er dásam- legt. Lúxus? Til að meðferð skili árangri þarf hún að vera stöðug og er hvíld mikilvægur þáttur hennar. Það hef- ur lítið upp á sig að vera í fullri vinnu og geysast hingað og þangað í meðferð, örþreyttur. Allav þjóðir hafa viðurkennt gildi loftslagsmeð- ferðar' fyrir psoriasissjúklinga og þrátt fyrir að flestar þessar þjóðir hafi betri sumur en við og allar þær meðferðir sem við höfum líka, þá senda þeir sína sjúklinga á sömu eða samskonar heilsustóðvar og við fórum á. Hvers vegna ætli það sé? Örugglega vegna þess að þeir sjá að þesskonar meðferð skilar ár- angri. Peningunum er best varið í meðferð sem skilar árangri. Það er sannað og menn hafa vitað um langt skeið að sólargeislarnir eru besta lækningin við psoriasis. Hún er auðveldasta leiðin og hefur engar aukaverkanir. Mörgum sem ekki eru með psoriasis finnast þessar ferðir hreinn lúxus. Ef menn kjósa að kalla þessar ferðir psoriasissjúkl- inga lúxus, ættu hinir sömu að íhuga málið aðeins betur og komast þá yonandi að sömu niðurstóðu og ág; það er ekki lúxus að fá að fara í læknismeðferð til Kanarí, það er lúxus að vera heilbrigður! Höfuadur er hjúkrutmrfræðingur. Símaskráin 1996 er komin út Mýja símaskráin tekur gildi inn 31. maí. undu eftir afhendingarmiðanum og náðu í nýju símaskrána strax í dag |wýj a símaskráin útbreiddasta bók á íslandi PÓSTUR OG SÍMl
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.