Morgunblaðið - 28.02.1999, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 28.02.1999, Blaðsíða 10
10 SUNNUDAGUR 28. FEBRÚAE 1999 w MORGUNBLAÐIÐ Síðan íslendingar hættu hvalveiðum hef- ur umræðan um að hefja veiðar á ný fengið byr undir báða vængi með jöfnu millibili, en íslendingar allan tím- ann verið tvístígandi. Nú bíða menn eftir því hvort alþingismenn taki að þessu sinni af- dráttarlausa afstöðu með eða á móti hval- veiðum, en málið er rætt á Alþingi þessa dagana. Að því er Hild- ur Friðriksdóttir kemst næst eru tals- menn samtaka hér á landi, sem hafa látið skoðanir sínar í ljós, al- mennt ekki á móti hval- veiðum til frambúðar, en telja að fyrst verði ------------------------------------------------------------------7---------- að kynna málstað Is- lendinga erlendis. TILLAGAN, sem ligg- ur nú fyrir Alþingi, um að hefja hvalveiðar á ný er ekki sú fyrsta þess efnis, en Siv Frið- leifsdóttir einn flutn- ingsmannanna telur, að þingmenn hafi aldrei verið nær því að ná niður- stöðu í málinu. „Eg vona að sú afstaða verði tek- in, að við upphefjum ákvörðun Al- þingis sem var tekin á sínum tíma og varð til þess að við hættum hval- veiðum. Sú ákvörðun hefur alltaf háð okkur. Nú eru menn svolítið að togast á um hversu afdráttarlaus textinn í þingsályktunartillögunni eigi að vera, því deildar meiningar eru um hvernig hagsmunum okkar er best fyrir komið." Siv segir að verði ákvörðun tekin um hvalveiðar þurfi kynning að fara fram samhliða. Hún líkir þessu við það þegar íslendingar færðu fisk- veiðilandhelgina út í 200 mílur, þá hefði ekki þýtt að fara fyrst til er- lendra stjórnvalda og spyrja hvort það yrði ekki í lagi. Þá hefðu auðvit- að komið fram mjög harkaleg við- brögð. „Þetta er skref sem þarf að taka og útskýra um leið fyrir stjórn- völdum helstu viðskiptalanda okkar, hvers vegna við erum að hefja hval- veiðar. Við lifum á því að nýta nátt- úruauðlindir okkar og þá á ekki að undanskilja hvalinn frekar en eitt- hvað annað." Hún kveðst ekki eiga von á því, að þær spár muni ganga eftir að mark- aðir verði fyrir áfalli ef hvalveiðar hefjast á ný. Það hafi ekki sýnt sig hingað til, svo sem þegar vísinda- veiðar stóðu yfir 1986-89, en þá hafi sömu aðilar verið með hávær rök um að markaður okkar myndi fara illa og ferðaþjónustan tapa. „Meira að segja jókst ferðaþjónustan um 30% á þessu tímabili," sagði hún. Hugs- anlega fáum við eitthvert högg á mörkuðum en hún telur að það verði óverulegt. Mismunandi sjdnarmið Þeir sem styðja hvalveiðar vísa í vísindarannsóknir en samkvæmt þeim er talið óhætt að veiða tak- markaðan fjölda hvala af ákveðnum tegundum. Rök þeirra hníga einnig að því að með áframhaldandi hvala- friðun muni hvalurinn éta það mikið af físki, að hann verði kominn í veru- lega samkeppni við íbúa landsins. Þá er einnig vísað í Ríó-sáttmálann frá 1992, þar sem þjóðir heims skrifuðu undir, að ríki heims eigi að stuðla að sjálfbærri þróun og sjálfbærri nýt- ingu auðlinda heims. I l Morgunblaðið/RAX Togast á um HVALINN Hvaða áhrif hefði það haft á ákvörðun um ís- landsferð ef íslendingar væru hvaðveiðiþjóð? Ferðamenn á leið úr landi spurðir álits í könnun Ferðamálaráðs sumarið 1997. Engin áhrif zja/<j 29% -Mjög neikvæð 25% Frekar neikvæð Mjög/f rekar jákvæð Veitekki7% I Þeir sem eru andvígir hvalveiðum óttast að umhverfisverndarsinnum takist með áróðri sínum að telja fólk á að sniðganga íslenskar sjávarfurð- ir og eyðileggja mikilvæga markaði. Rætt er um hótanir um viðskipta- bann á ísland og á undanförnum ár- um hafa menn einnig horft í ríkara mæli til ferðaþjónustunnar. Þeir benda á vaxandi vinsældir hvala- skoðunar, hún sé arðbær atvinnu- grein, sem eigi ekki samleið með hvalveiðum. Veiðar ekki útilokaðar um alla framtíð Af umfjöllun og svörum tals- manna hagsmunaaðila má skilja að fæstir virðast útiloka hvalveiðar um ókomna framtíð. Hins vegar hafa æ oftar heyrst þær raddir á síðustu mánuðum og árum, að nauðsynlegt sé að kynna sjónarmið íslendinga, að tímasetningin skipti máli, sem og heildarhagsmunir þjóðarinnar allr- ar. Kristján Loftsson forstjóri Hvals hf. er orðinn langþreyttur á hiki stjórnmálamanna, enda hefur hval- veiðifloti hans legið við bryggju frá því veiðum var hætt árið 1989. „Ég er ekkert á móti því að senda menn út af örkinni til að heimsækja rikis- stjórnir í Evrópu og Bandaríkjunum og tilkynna hvað stjórnvöld hér hyggist gera. Menn verða hins veg- ar að ákveða hvað þeir ætla að gera áður en þeir hefja kynningu. Það þýðir ekkert að tala og tala og kynna eitthvað sem enginn veit hvað er," segir hann. Kristján leggur áherslu á að það hljóti að vera lífsnauðsynlegt að veiða hvali til þess að þeir fjölgi sér ekki um of, ef stofnarnir á annað borð þoli veiðar. Verið sé að setja kvóta á alla fiskistofna vegna of- veiði, en þarna séu „stórtækar ryksugur á ferð". Auk þess skapi veiðarnar atvinnu og tekjur. „Einnig verður að athuga að umhverfis- verndarsinnar og þeir sem eru and- snúnir hvalveiðum láta ekki hér staðar numið. Þeir eru andvígir fisk- veiðum og kalla trollið til dæmis „fallhlíf dauðans". Þeir munu því stoppa fiskveiðar líka, ef ekkert verður að gert." Á ráðstefnu hér á landi í mars 1997 skýrði Trond Bj0rndal prófess- or við Viðskiptaháskólann í Bergen frá því, að tekjur norskra hvalveiði- manna af hverju veiddu dýri hefðu lækkað um nær helming frá því að veiðarnar hófust á ný árið 1993. Verðið þá hafi að vísu verið hátt vegna skorts á hvalkjöti, en einnig sagði að verð hefði lækkað um helm- ing milli áranna 1996 og 1997. Krist- ján Loftsson kveðst ekki hafa neinar áhyggjur af þessum þætti. „Hval- veiðar er góður atvinnurekstur, ann- ars væru menn ekki í þessu," sagði hann. Menn óttast viðbrögð erlendis Fyrr í þessum mánuði varaði Jon Yard Arnason, formaður Amerísk- íslenska verslunarráðsins, við að áhrif neikvæðrar umræðu í Banda- ríkjunum myndu vega þyngra en hugsanlegur efnahagslegur ávinn- ingur Islendinga af veiðunum. Ræddi hann um hugsanlegt við- skiptabann á íslenskar vörur og sagði tímasetninguna þar að auki vera óheppilega, þar sem samstarf þessara þjóða stæði yfir vegna landafundanna miklu. Einnig hefði ísland fengið mikla kynningu vegna flutnings Keikós til landsins. „Þetta er því varia rétti tíminn til þess að taka ákvörðun um að leyfa hvalveið- ar á ný burtséð frá því hvort rökin að baki ákvörðuninni eru góð og gild eður ei," sagði Arnason. Einar Benediktsson, fram- kvæmdastjóri Landafundanefndar, sem hefur langa reynslu af því að verja hagsmuni íslendinga af nýt- ingu auðlinda hafsins, telur sömu- leiðis, að viðskiptahagsmunir séu í JÓHANN Sigurijónsson, forstjóri Hafrannsóknastofnunar, hefur komið að hvalveiðimálum og hvalarannsóknum um tveggja ára- tuga skeið. Einnig var hann sendi- herra og aðalsamningamaður Is- lands í fiskveiðimálum á árunum 1996-98. Jóhann segir að verði hvala- stofnarnir látnir vaxa upp í það sem þeir voru áður en veiðar hófust telji íslenskir vísindamenn að afrakstur þorskstofhsins muni minnka umtalsvert til langs tíma litið. Hann segir að Hafrannsókna- stofnunin og starfsmenn hennar h'ti á hvali sem nýtanlega auðlind í samkeppni við aðra nyijastofna okkar. Hann kveðst jafturamt skilja mikilvægi þess að auka á fjölbreytni f atvinnulífinu. Á það hafi réttilega verið lögð áhersla um áratuga skeið. „Samt eru fiskafurðir ennþá um 70% af vöru- lítflutningi iandsins. Ef við ætlum að renna á rassinn f þessu máli lfst Hvalaskoðun og hvalveiðar geta vel farið saman mér ekki á framtíðina." Hann tekur fram, að vissulega muni menntun, tækniþekking og njrjar greinar svo sem Ifftækni skapa aukna fjölbreytni, en menn megi ekki gleyma því, að Islend- ingar séu matvælaframleiðendur. Að baki því liggi auðug fiskimið okkar og sérþekking í sjávarút- vegi. Vaxtarbroddur í atvinnulffi sé oftar en ekki í tengslum við sjávarútveginn. Hann tekur sem dænii, að útflutningur á hátækni hafi ekki síst náð flugi í greinum, sem snúi að sjávarútvegi, svo sem í tölvugeiranum. Spurður hvort hvalveiðar og hvalaskoðun geti farið saman telur hann svo vcra, en segir að komi til veiða þurfi að takmarka þær við svæði líkt og svæðalokanir í fisk- veiðum. Viðhorfið að breytast Jóhann telur að hugtakið „sjálf- bær nýting" sé" að öðlast fastari sess í samfélagi þjdða og eigi eftir að styrkja okkur í framtíðinni. Með Rfó-sáttmálanum frá árinu 1992 skrifuðu þjóðir heims undir sáttmála, þar sem tekið er fram, að rfkjum beri að stuðla að sjálfbærri i I !f
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.