Morgunblaðið - 29.05.1999, Blaðsíða 28

Morgunblaðið - 29.05.1999, Blaðsíða 28
28 LAUGARDAGUR 29. MAÍ 1999 MORGUNBLAÐIÐ VIÐSKIPTI Willem H. Buiter sem sæti á í peningamálanefnd Englandsbanka „Englandsbanki er sjálfstæð- asti seðlabanki heims" „Það kom eins og þruma úr heið- skýru lofti í júní 1997, skömmu eftir að stjórn Verkamannaflokksins tók við í Bretlandi, að breski fjármála- ráðherrann Gordon Brown skyldi veita seðlabanka Bretlands, Eng- landsbanka, sjálfstæði til að ákveða vexti. Áður hafði Englandsbanki verið minnst sjálfstæði seðlabank- inn í vesturheimi, en varð nú sá sjálfstæðasti," segir Willem H. Buiter, sem er einn fjögurra utan- aðkomandi sérfræðinga sem sæti eiga í peningamálanefnd Englands- banka, Monetary Policy Committee, en hann er auk þess prófessor í al- þjóðahagfræði við háskólann í Cambridge. Buiter er hollenskur að uppruna og annar tveggja útlend- inga í peningamálanefndinni. Hann er einn þeirra erlendu sérfræðinga sem héldu erindi í gær, á fyrra degi afmælisráðstefnu Hagfræðistofnun- ar HÍ, sem haldin er um efnahags- stefnu smárra opinna hagkerfa á tímum alþjóðavæðingar. Ákvörðun kynnt á fréttamannafundi „Áður en þetta gerðist voru vaxtaákvarðanir teknar af fjármála- ráðherranum sjálfum. Englands- banki hafði aðeins hlutverk ráð- gjafa. Eftir breytinguna sem Gor- don Brown ákvað var sett á laggirn- ar níu manna nefnd, með fimm aðil- um úr Engiandsbanka og fjórum ut- anaðkomandi til að ákvarða um vaxtabreytingar hjá Englands- banka, en formaður nefndarinnar er seðlabankastjórinn Eddie George. Akvörðunin er kynnt á frétta- mannafundi strax að henni lokinni á tveggja vikna fresti, og í skýrslu sem kemur út um ákvörðunina hálf- um mánuði síðar er tiltekið ná- kvæmlega hvernig hver og einn nefndarmanna greiddi atkvæði, auk þess sem greint er frá rökræðum nefndarinnar í meginatriðum. St- arfsaðferðirnar miða að því að ákvarðanir séu skýrar, opnar og gagnsæjar, bæði gagnvart stjórn- OPNARA og gagnsærra fyrirkomulag er við vaxtaákvarðanir seðlabanka Bretlands, Englandsbanka, en í nokkru öðru landi. Sverrir Sveinn Sigurðarson ræddi við Willem H. Buiter, en hann situr í peninga- málanefnd Englandsbanka, sem stýrir vaxtastigi í Bretlandi. Morgunblaðiö/Ami Sæberg völdum og almenn- ingi, og að meðlimir nefndarinnar séu ábyrgir gegnum það," segir Willem Buiter og segir einnig að oft sé afar erfitt að taka þessar ákvarðanir vegna þess hve afleið- ingarnar af vaxta- breytingum séu víð- tækar. Þetta sé afar ólíkt því að halda fyr- irlestur í háskóla. Nefndinni er í ákvörðunum sínum ætlað að vinna að ákveðnu verðbólgu- markmiði, sem í dag er 2,5%, en jafnframt að styðja við ef hægt er markmið ríkis- stjórnarinnar á sviði hagvaxtar Ojg at- vinnustigs. „I þeim málum skiptir máli að það telst bæði vera andstætt markmiðum ef verðbólga mælist svo yfir eða undir þeim mörkum sem sett hafa verið," segir Willem H. Buiter, og bætir við að- spurður að verðbólga í Bretlandi hafi verið í takt við markmið stjórn- valda þó erfitt sé að ákvarða með árangur nefndarinnar þar sem lang- ur tími líði frá vaxtaákvörðun til áhrifa á verðbólgu, jafnvel svo mik- ið sem tvö ár. „En þetta hefur geng- WILLEM H. Buiter: Grundvallaratriði vaxtaákvarðana seðlabanka er að for- sendur ákvörðunar- innar séu tflluin Ijós- ar, því það er eina raunhæfa „gæða- stjórnunartækið". ið óvenju vel, eigin- Iega of vel," segír Willem Buiter. Hvað samanburð við aðra seðlabanka áhrærir segir Buiter að kerfið sem komið var á í Englands- banka sé það opnasta og gagnsæjasta við ákvörðun vaxta seðla- banka sem um getur. „Fyrirkomulag vaxta- ákvarðana hjá banda- ríska seðlabankanum er lokaðra en hjá okk- ur, og evrópski seðla- bankinn er nokkrum húsalengdum á eftir okkur hvað opnun og gagnsæjar stjórn- valdsaðgerðir varðar," segir Willem Buiter. Opnunin er lykilatriði Fyrirkomulag vaxtaákvarðana við Englandsbanka hefur hlotið lof, en einnig gagnrýni frá aðilum sem segja að hið opna fyrirkomulag sé vatn á myllu óstöð- ugleika og spákaupmennsku. „Eg tel að gagnrýnin sé vitleysa. Þú getur ekki verið of opinskár um ákvarðanir sem þessar. Tvær ástæður eru fyrir því. Fyrst er að þetta sé eina gæðastjórnunartækið sem við höfum varðandi gæði ARSFUNDUR LÍFEYRISSJÓÐS SJÓMANNA Ársfundur Lífeyrissjóðs sjómanna 1999 verður haldinn þriðju- daginn 15. júní 1999 kl. 16.00 að Hótel Loflleiðum, Þingsal I. D a g s k r á i. Venjuleg ársfundarstörf samkvæmt samþykktum sjóðsins. 2. Kynning á nýjum lögum og samþykktum sjóðsins. 3. Önnur mál. Rétt til setu á ársfundi með málfrelsi og tillögurétti eiga allir sjóðfélagar svo og elli- og örorkulífeyrisþegar sjóðsins. Meðlimir fulltrúaráðs eiga rétt til setu á ársfundi með málfrelsi, tillögu- og atkvæðisrétti. Samkvæmt samþykktum sjóðsins þurfa tillögur til ályktunar, sem taka á fyrir á ársfundi, að berast stjórn sjóðsins eigi síðar en viku fyrir ársfund. Reykjavík, 19. maí 1999. Stjórn Lífeyrissjóðs sjómanna. Lífeyrissjóður sjómanna Þverholt 14 • 105 Reykjavík Sími 551 5100 • Fax. 562 1940 ákvarðana, þ.e. að forsendur þeirra séu þekktar, sem ekki er fyrir hendi ef leynd er látin hvíla á þess- um ákvörðunum. I öðru lagi eru lýðræðislegar ástæður. Rétturinn til að vita forsendur ákvarðana eru lykilvörn borgaranna gegn of valdamiklum yfirvöldum," segir Willem Buiter. „Vissulega er óþægilegt ef ég hef tekið ranga ákvörðun í ágúst 1998 og það er nú í opinberum skrám. En það er engu að síður þar sem mín ákvörð- un á að vera,. aðgengileg fyrir al- menning." Setutími sérfræðinganna fjög- urra í nefndinni er þrjú ár í senn. Willem Buiter segir að þessi stutti tími, samanborið t.d. við 14 ára setutíma bankaráðsmanna í banda- ríska seðlabankanum, sé til þess að fá inn utanaðkomandi sérfræðinga með fersk viðhorf og öðruvísi sjón- arhorn, og að þeir vaxi ekki saman við hugsunarhátt innandyra hjá Englandsbanka. „Það er stofnunin sem sér fyrir stöðugleikanum, ekki einstaklingurinn." Mæli með opinni ákvarðanatöku við Islendinga sem aðra Willem Buiter er spurður hvort það séu einhver atriði sem hann myndi mæla með að íslendingar hugleiddu varðandi nálgun við vaxtaákvarðanir Seðlabankans hér á Iandi. „Ég tel raunar að það skipti ekki máli hvort það er fjármálaráðherr- ann, seðlabankastjórinn eða einhver annar aðili sem tekur ákvörðunina. Grundvallaratriðið er að opnun sé fyrir hendi og forsendur ákvörðun- arínnar séu öllum ljósar og aðgengi- legar. Ef það eru nokkrir aðilar sem taka ákvörðunina saman, látið það vera ljóst hvort það var einhugur við ákvörðunina eða ekki. Gefið ekki í skyn að um einhuga ákvörðun hafi verið að ræða þegar svo var ekki í raun. Opnun í stjórnsýslu er af hinu góða," segir Willem H. Buiter að lokum. Athuga- semd frá Lands- banka Is- lands hf. í Viðskiptablaði Mbl. sl. fimmtu- dag er vitnað í fyrirlestur sem Ja- fet Olafsson, framkvæmdastjóri Verðbréfastofunnar hf., flutti á vorfundi Samtaka verslunarinnar. Þar sem þar koma fram upplýsing- ar, sem byggðar eru á misskiln- ingi, vill Landsbankinn koma eftir- farandi á framfæri: Fram kemur í tilvitnun í Jafet að útgerðarfyrirtækið Básafell hafi verið skráð á Verðbréfaþingi í ágúst í fyrra, með milligöngu Landsbankans, á útboðsgenginu 3,84, og er það gengi síðan borið saman við núverandi markaðs- gengi. Staðreynd málsins er sú að Landsbankinn hafði milligöngu um að skrá hlutabréf Básafells hf. á Verðbréfaþingi íslands í júní í fyrra. Ekkert útboð fór fram sam- hliða skráningunni. Byrjunar- gengi hlutabréfanna eftir skrán- ingu á Verðbréfaþingi var 2,05 en nýjasta markaðsgengi þeirra er 1,50. Skráning hlutabréfa á Verð- bréfaþing íslands er sjálfsögð að- gerð fyrir stærrí hlutafélög sem uppfylla vilja skyldur sínar sem almenningshlutafélög og telur bankinn að það sé stór kostur fyr- ir fjárfesta að slík skráning fari fram. Með skráningu á Verð- bréfaþing Islands er enn betur tryggt að félag uppfylli skyldur sínar gagnvart fjárfestum, sem m.a. felast í reglulegri upplýs- ingagjöf skráðra félaga. I tilvitnun í orð framkvæmda- stjórans í blaðinu sl. fimmtudag er ruglað saman tveimur óskyld- um hlutum, annars vegar hluta- fjárútboði og hins vegar skrán- ingu á Verðbréfaþing. Sjálfsagt er og eðlilegt að fjallað sé um verð- bréfamarkaðinn með opinskáum hætti, en að sama skapi verður að gera kröfu til fagaðila sem það gera að þeir hafi staðreyndir máls í heiðri. Kaupmannasamtök Islands Fj ár s vikatilr aun svissnesks fyrir- tækis kærð KAUPMANNASAMTOK Islands hafa kært til Lögreglunnar í Reykjavfk ítrekaðar tilraunir fyrir- tækisins IT&T AG í Sviss til að hafa fé út úr íslenskum fyrirtækjum með því að senda reikninga á þau vegna skráningar á faxskrá fyrirtækisins, en ekki hefur verið haft samband við fyrirtækin vegna þessa og þau ekki óskað eftir skráningu. Upphæð reikningsins er tæplega eitt þúsund svissneskir frankar, eða um 47 þús- und krónur. Fram kemur í bréfi Kaupmanna- samtakanna til lögreglunnar að á síð- r Ferðatöskubönd með narninu þínu! °\ ^ögi? V. Árnuíla 17a - síml 588 1980 l/ asta ári hafi mikið verið fjallað um samskonar fjársvikatilraunir sviss- neska fyrirtækisins í fjölmiðlum í Danmörku eftir að dönsku kaup- mannasamtökin og rannsóknarlög- reglan þar í landi höfðu vakið ræki- lega athygli á þessu athæfi fyrirtæk- isins. Dönsk fyrirtæki gátu hins veg- ar lítið aðhafst annað en að vara fyr- irtæki við þessu, því í Sviss virtust ekki vera í gildi lög sem náðu yfir fjársvik með þessum hætti. Könnun Kaupmannasamtakanna hefur leitt í Ijós að svissneska fyr- irtækið hafi sent allmörgum ís- lenskum fyrirtækjum reikninga af þessu tagi en fyrirtækin hafi ekki greitt þá. Vöktu samtökin athygli á málinu í fyrra en nú hefur þeim borist reikningur fyrir skráningu í umrædda faxskrá og því hafa þau farið þess á leit við lögregluna að hún sendi út viðvörun til fjölmiðla og vari við þessu fyrirtæki. Jafn- framt er lögð fram kæra vegna þessa og óskað eftir að gripið verði til þeirra mótleikja sem lög og reglur hein
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.