Morgunblaðið - 29.05.1999, Blaðsíða 50

Morgunblaðið - 29.05.1999, Blaðsíða 50
50 LAUGARDAGUR 29. MAÍ 1999 MORGUNBLAÐIÐ MINNINGAR VIGGO JÓNSSON + Viggó Jónsson, Rauðanesi, fæddist í Reykjavík 27. desember 1908. Hann lést í Sjúkra- húsi Akraness 19. maí síðastliðinn. Foreldrar Viggós voru Guðbjörg Sig- urðardóttir, f. 22.8. 1883, d. 14.9. 1964, og Jón Ólafsson, f. 17.4. 1885, d. 3.11. 1957. Hálfsystkini Viggós samfeðra voru Ragnhildur Ágústa, f. 1.8. 1912, d. 28.8. 1987; Ingibjörg, f. 8.10. 1913, d. 20.3. 1966; Ólafur Þór- ir, f. 28.10. 1914, d. 30.3. 1996, og Guðmundur Kristinn, f. 5.5. 1928. Viggó kvæntist 30. maí 1936 Ingveldi Rósu Guðjónsdóttur frá Ferjubakka, f. 2.8. 1916, d. 31.7. 1993. Börn þeirra eru: 1) Guðjón Þráinn, f. 12.2. 1939, kona hans er Oddný Kristjáns- dóttir, eiga þau fimm börn og fimm barnabörn. 2) Sigurbjörg, f. 29.5. 1940, maður hennar er Ingibergur Bjarnason, eiga þau Elsku pabbi, ég ætla að kveðja þig með fáeinum orðum. Þetta varð eins og búið var að segja okkur, að þú færir nokkuð snögglega. Hefði mig grunað, þegar ég kvaddi þig og þú varst að bíða eftir hádegismatn- um að eftir rúman klukkutíma yrðir þú horfinn frá okkur, þá hefði ég dokað við til að vera hjá þér síðustu stundirnar, því það var ég búin að segja þér að ég ætlaði mér. En . svona fór það og ég efast ekki um að vel hefur verið tekið á móti þér. Síð- ustu orðin þín þegar ég kvaddi voru: Ég skil ekki af hyerju þið eruð öll svona góð við mig. Ég sneri aftur að rúminu og reyndi að fullvissa þig um að þú ættir allt gott skilið og meira en það. Þú varst yndislegur faðir, og ekki síðri afi og langafi. Við elskuðum þig öll og söknum þín, en samgleðjumst ykkur líka í hjarta okkar, því við vitum að þið mamma eruð nú saman á ný og þú varst bú- inn að þrá mikið að komast til henn- ar. Ég veit að ég á eftir að hitta ykkur alsæl í eilífðinni þegar minn tími kemur og þangað til verið þið guði falin og þakka ykkur fyrir allt. Þín dóttir, Sigurbjörg. Kæri bróðir. Við hjónin þökkum þér fyrir þær góðu stundir sem við áttum með ykkur Ingu og fjölskyldu þinni. Þú hefur syrgt hana Ingu þína svo sárt síðan hún kvaddi þennan heim og beðið endurfunda ykkar í eilífðinm. Við hjónin minnumst þeirra stunda þegar þið Inga komuð til okkar suður. Þið leiddust ávallt hönd í hönd eins og nýtrúlofuð og voruð svo hamingjusöm. Þær stund- ir þegar við sóttum ykkur heim eru okkur kærar og eftirminnilegar því þið voruð yndisleg heim að sækja. Þú hélst áfram að taka vel á móti okkur eftir að Inga dó, hitaðir handa okkur súkkulaði og dekkaðir borð og barst allt þitt besta fram. Til nokkurra ára hafði skapast sú hefð að við hjónin og dóttir okkar værum boðin á heimili þitt þann þriðja í jólum þar sem börn þín, tengdabörn og barnabörn bjuggu þér veislu. Eftirminnilegt er níræð- isafmæli þitt þar sem þú bjóst okk- ur öllum veislu á hóteli eins og þú varst búinn að tala um ef þú næðir þeim áfanga. Nú þegar við hugsum V til baka eru allar þessar samveru- stundir okkur dýrmætar í minning- unni. I síðustu heimsókn okkar til þín fyrir rúmri viku þegar við heimsótt- um þig á dvalarheimilið talaðir þú um dauðann. Þú þráðir orðið sárt að hitta hana Ingu þína. Þið voruð . alltaf svo samtaka í öllu, að annað * ykkar var ekki nefnt án hins. Ég er þrjú biirn og fimm barnabörn. 3) Her- dís, f. 23.6. 1945, fyrri maður var Gunnar Jónsson og eiga þau þrjá syni og tvö barnabörn. Seinni maður er Baldur Ólafsson. 4) Rósa Margrét, f. 19.4. 1949, maður hennar er Jónas Valdimarsson, eiga þau fjögur börn og eitt barnabam. 5) Steinar Bragi, f. 8.7.1950, fyrri kona var Oddný Eiríksdóttir, hún er látin, áttu einn son. Seinni kona er Gyða Richter, eiga þrjú börn og tvö barnabörn. 6) Dóttir, f. í jan. 1959, lést skömmu eftir fæðingu. Viggó festi kaup á jörðinni Rauðanesi í Borgarhreppi 1935 og bjó þar ásamt Ingveldi konu sinni í nærfellt 60 ár og búa nú þrjú af börnum þeirra og tvö af barnabörnum í Rauðanesi. Útför Viggós fer fram frá Borgarneskirkju í dag og hefst athöfnin klukkan 14. sannfærður um að nú eruð þið hjón- in sameinuð í eilífðinni. Eg og fjölskylda mín biðjum góð- an Guð að blessa og geyma börnin þín, tengdabörn og afkomendur alla um eilífð. Nú legg ég augun aftur, ó, Guð, þinn náðarkraftur mín veri vörn í nótt. Æ, virst mig að þér taka, mér yfir láttu vaka þinn engil, svo ég sofi rótt. (S. Egilsson.) Guðmundur Kr. Jónsson og fjölskylda. Elsku afi minn, nú þegar þú ert farinn frá okkur má ég til með að minnast þín í nokkrum orðum. Þeg- ar ég heyrði að þú værir farinn var mín fyrsta hugsun þessi: Afhverju fékk ég ekki tækifæri til að hitta þig einu sinni enn? afhverju fékk ég ekM að kveðja þig áður en þú fórst? Ég trúi því að þín elskulega eigin- kona, hún amma mín, hafi tekið á móti þér opnum örmum. Þú varst farinn að bíða eftir að komast til hennar og nú eruð þið saman, það er mér huggun. Þegar ég hugsa til liðins tíma er nánast ómögulegt að minnast þín, afi minn, án þess að amma sé þar nærri líka, eins samrýnd, samhent og hamingjusöm sem þið voruð. Ég man eitt sinn þegar þú og amma komuð til Reykjavíkur, ég tók á móti ykkur og keyrði ykkur það sem þið þurftuð að útrétta. Eftir það báðuð þið mig um að keyra ykk- ur niður á Austurvöll þar sem þið fenguð ykkur göngutúr. Þegar þið komuð aftur ljómuðuð þið eins og þið væruð nýtrúlofuð, svo ástfangin, þannig mun ég geyma minninguna um ykkur. Þegar við barnabörnin komum í heimsókn til ykkar höfðuð þið alltaf tíma fyrir okkur, þó mikið væri að gera fengum við alltaf athygli og umhyggju ykkar. Það var heldur ekki ósjaldan sem einhverju góð- gæti var laumað að okkur. Hjá ykk- ur fengum við líka oft að mála og teikna en hún amma var alveg sér- lega lagin í höndunum og hafði gaman af að kenna okkur. Varla leið sú heimsókn að ekki var tekið í spil, við afi sátum oft í langan tíma og spiluðum rússa, sem var í miklu uppáhaldi hjá okkur báðum. Eitt var það sem alltaf var jafn gaman, það var þegar afi og amma komu til að fylgjast með þegar við vorum að keppa í íþróttum og amma lét nú oft sitt ekki eftir liggja og hljóp með okkur. Afi var nú líka mikill íþróttamaður á sínum yngri árum og hafði því mikinn áhuga á hinum ýmsu íþróttagreinum og mátti helst ekki missa af spennandi kappleikjum í sjónvarpinu. Það er margs að minnast og söknuðurinn er mikill. Ég tel það hafa verið forréttindi að fá að alast upp í svona mikilli nálægð við ykk- ur, afi minn og amma. Ég vil að lok- um kveðja með þessum orðum eftir Valdimar Briem, sem segir það sem segja þarf: Margs er að minnast, margt er hér að þakka. Guði sé lof fyrir liðna tíð. Margs er að minnast margs er að sakna. Guð þerri tregatárin stríð. Margrét. Þá ertu búinn að kveðja okkur, elsku afi minn. Þetta er okkur öllum erfitt, því eins og presturinn sagði, þá er erfitt að kveðja gott fólk. Þú varst þannig gerður að öllum þótti vænt um þig, og það var alltaf stutt í góða skapið og brandarana. Við eigum svo margar góðar minningar sem gleymast ekki, þær eru sem fjársjóður sem við munum varðveita vel. Frá því ég man eftir mér, var alltaf svo gott að heimsækja ömmu og afa, við hjóluðum á milli bæjanna systkinin, það var farið í fjöruferðir, dúntekju, að ég tali nú ekki um þeg- ar maður fékk fyrst að fara með í lundaferð í eyjarnar. Stundir sem þessar gleymast aldrei. Einnig gleymi ég aldrei þegar þú varst að segja mér hvernig var þegar þú keyptir jörðina Rauðanes, og þegar þið amma byrjuðuð að búa, svo ung og ástfangin, ég held þið hafið verið ung og ástfangin alla ævi. Við af- komendur ykkar megum svo sann- arlega þakka fyrir að hafa átt svona góðar fyrirmyndir. Það verða samt heldur tómleg jól að geta ekki farið í afmælið hans afa, sem alltaf hefur verið jafn mik- ilvægt og jólin sjálf. Þér fannst alltaf svo gaman að spila, það verð- ur örugglega spilað áfram á afmæl- inu þínu, þó það komi til með að vanta aðal spilamanninn. Það sem þú hefur kennt okkur í lífinu mun- um við reyna að kenna okkar börn- um og barnabörnum. Ég veit að eftir að amma dó, fannst þér þú ekki vera nema hálfur maður án hennar, en okkur finnst þú hafa staðið þig eins og hetja þessi ár, en nú hafið þið örugglega fundið hvort annað aftur og við gleðjumst yfir því. Langafabörnin þín munu sakna þín líka, og þó sum hafi ekki aldur til að skilja að þú sért farinn frá okkur, þá þótti þeim voða vænt um hann langafa sinn. Ég skrifa þessi kveðjuorð fyrir hönd okkar systkinanna, okkur flnnst þú hafa verið besti afi í heimi. Guð blessi þig alltaf. Þín Inga Dísa. Það er ekki harmur fólginn í því að deyja inn í sólarlagið sem 90 ára öldungur. Sumir fá ekkert sólarlag. Þeir bara hverfa til grafar meðan ennþá er sólris á ævibraut þeirra. Sumir látast jafnvel inn í hádegissól ævi sinnar. Það er harmur. Harmur lands og þjóðar sem gaf þeim vaxt- arbroddinn. En þannig er væng- sláttur tímans. Og við breytum því ekki. Það er lífsins þungi niður. En þegar níræður öldungur, eins og Viggó Jónsson, fellur að foldu, þá skjótast leiftur um skjái og ljúfsár- ar tilfmningar berast í barmi. Ljúfsárar vegna þess að fjörvindar hverfa með háum aldri, og geisli sem glampaði í auga - flögrar út í þá veröld sem öldungurinn ræður ekki lengur við. Þá er honum ljúft að hvíla lúin bein. Sárindi verða óhjákvæmileg vegna þess að sporin sem þessi aldni maður markaði í sogu síns samfélags verða ekki end- urtekin af honum. Saga þessa eigin- manns verður heldur ekki skráð í augnabliksins angurværð. Hún er stærri en svo í sniðum og mikilfeng- legri að það sé möguleiki. Viggó Jónsson var með afbrigðum kraft- mikill maður. Vel stæltur, hraust- lega byggður og knár. Úthald hans og þrek var með fádæmum. Hann nýtti sér það til fulls og kom óhemjumiklu í verk. Vinnudagurinn var langur, - og nóttin hans skemmri en almennt tíðkaðist. Svitedroparnir hafa ekki verið skráðir, né heldur vinnustundafjöld- inn eða lúi og þreytutilfinning í bakd og limum. Aðeins verkin hans tala. Eyðikot sem varð að stórbýli með fjóra ábúendur eru afrekin af elju hans. - En Viggó var þarna ekki einn að störfum. Við hugum að því. Þegar ég stóð í fjörbrotum eigin framtíðar á tuttugasta árinu, árið 1936, vildi svo til að ég stóð í hlað- varpa Sigríðar Kristjánsdóttur frá Múla í Dýrafirði. Hún var systir föður míns og bjó með Guðjóni manni sínum að Ferjubakka (í mið- bænum þar) í Borgarfirði. Þau áttu fjögur börn; Ragnheiði, Kristján, Teit og Ingveldi - Ingu. Þau eru öll látin. Þau voru öll að störfum við að byggja nýjan bæ, þegar mig bar að garði. Fáir aðrir munu hafa komið að því starfi, svo mikill var dugur þeirra, hagleikur og samheldni, að þeim óx það ekki í augum. Inga var yngst. Þremur dögum yngri en ég. Stórglæsileg stúlka, mild og hlý, og með létta skapgerð fóður síns. Og með agaða vestfirska seiglu í æðum. Hún var trúlofuð kempunni sem við nú fylgjum til grafar, Viggó Jóns- syni. Skammt var til hvítasunnu á þeim fagra maídegi, þegar blæ- kyrrðin gældi við holt og grundir Borgarfjarðar, og Skessuhornið ögraði smaladreng frá vestfirsku ölpunum. Þá giftu þau sig. Mér býð- ur í grun að þau hafi litið til ýmissa átta um það hvar vaeri gott undir bú, en ekki hugað að kjallaralífí þéttbýlis, sem alltof margir þurftu að sætta sig við til að hafa samastað þegar í hjúskap var komið. Á þess- um árum þekktum við aðeins harð- an heim. Þau höfðu fregnir af eyði- koti vestur á Mýrum sem bar nafnið Rauðanes. Ef til vill þar gæti verið gott undir bú. Ekki veit ég hvort þau þekktu eitthvað til býlisins. En á sunnudaginn eftir hvítasunnuna var ákveðið að líta það augum. - Og svo vildi til að ég var með í þeirri fór. Við vorum þrjú í þessari land- könnun. Þegar okkur bar þar að garði er vægt til orða tekið að þar draup ekki smjör af neinu strái. Ég kom auga á hrörlegan torfbæ og túnbleðil með dýjaveitum. Fjár- húskofi sem var þarna í túnfætinum virtist bíða þess eins að falla saman og komast þannig í samfélag ald- anna og verða tóttarbrot. - Við tylltum okkur á bæjarhólinn skammt frá þessum rislitla bæ og töluðum fátt. - En það leyndi sér ekki að það sveif hugsjónaeldur með blænum á þessum hallandi degi. Og það leyndi sér heldur ekki að þarna slógu tvö samstillt hjörtu, sem hjúfruðu sig hvort að öðru, með glæstar vonir í dreymandi þrá. Þarna gekk á hólm við líf sitt hetjan Viggó Jónsson með sinn fyrsta dug- mikla og ástfólgna liðsmann; Ingu frá Ferjubakka, - sem átti hvers manns hug og hjarta sem samleið áttu með henni. Innri dulúð segir mér það, að hver dagur hafi geymt þeim blessun almættisins í hjúskap og störfum þeirra. Um það geta all- ir sannfært sig sem líta lendur Rauðaness um þessar mundir. Þau fengu fimm börn á pall. Þar hófst gróskan í hamingjuferli þeirra. Það varð þeirra mesti auður. Þau komu eins og flögrandi Ijósþræðir inn í hugljúfa og yljandi sambúð foreldra sinna, með geislandi bros í augum, tryggð og trúfesti í ungum barmi. Þar kom ómældur liðsauki sem renndi styrkum stoðum undir þann hugsjónaeld sem forðum brann á bæjarhólnum við rislítinn bæ. I bú- skaparins áþján og uppbyggingu auðnaðist þeim hjónum að veita mörgum lið sem stóðu dálítið hall- oka með börnin sín á malbikinu. Borgarlífið hefur marga annmarka fyrir uppvaxandi smávini þjóðarinn- ar og framtíð þeirra. Inga og Viggó bættu þar úr hjá ýmsum. Mörg börn dvöldu hjá þeim sumarlangt, og önnur í skemmri tíma. - Ég naut frændseminnar við Ingu. Össur son- ur okkar kom þar í fóstur, má segja, sex ára gamall og átti þar uppeldi næstu sex sumrin. Hann fór þaðan stúrinn heim á hverju hausti. Inga var góð frænka sagði hann. Og Viggó og börnin hans voru ákjósan- legir félagar í starfi og leik. Fleiri af börnum okkar Valgerðar áttu þar viðdvöl um einhvern tíma. Gjald fyrir þá vinargreiða hefur ekki enn verið greitt. „Hafið er stundum blátt, eins og augu sem dreymir", segir skáldkonan Anna S. Björns- dóttir í ljóði. Vafalaust hefur Viggó Jónsson átt sína drauma eins og all- ir aðrir. Margir þeirra hafa sýnilega ræst, svo að hjarta hans tók auka- slög af fögnuði. En einn drauma hans var þeirra mestur og afger- andi. Hann var um það að Inga yrði ekM tekin frá honum meðan hann væri ennþá í tölu lifenda. Sú ósk rættist ekM. - Líf Viggós missti liti sína við það. Þá féllu segl á fránu fleyi sem fæst nú við landtöku í nýrri veröld. Þá kemur Inga öðru sinni til liðs við hann og leiðbeinir honum. Guð veri með þeim. Kær kveðja. Skarphéðinn Ossurarson. Þegar ég steig fimm ára gamall úr græna jeppanum hans pabba á hlaðinu í Rauðanesi í júní 1959 var ég hræddur og kvíðinn. Ég hafði aldrei farið að heiman. Ég skildi ekki hvers vegna átti að skilja mig eftir á stað þar sem ég þekkti eng- an. I barnsminninu er ekkert meitl- að eins djúpt og þessi fyrsta ferð í Rauðanes og fjörutíu árum síðar gæti ég enn lýst ferðalaginu að heiman i smáatriðum. Þó sólin skini glatt þennan dag fannst mér kalt og í minningunni leggur napran kulda- gjóstur af Hafnarfjallinu sem gnæfði eyðilegt hinu megin við fjörðinn. Það er hinsvegar hið eina sem er kuldalegt við minningarnar úr Rauðanesi. Mig hefur tæpast órað fyrir því þennan afdrifaríka vordag að ég ætti eftir að eiga þar traustan samastað í tilveru sem á þeim árum var erfið á köflum og kveðja ekki Rauðanes fyrr en ég var orðinn stálpaður. Vistin í Rauðanesi er um- vafin sífelldu sólskini 1 minningunni enda var hún strákling úr höfuð- borginni sannkallað ævintýri. Svo djúp og jákvæð spor mörkuðu þessi ár í barnshugann að frá því ég komst á fullorðinsár hefur varla lið- ið sá dagur að mér verði ekki hugs- að þangað. Þegar ég lenti sjálfur í hlutverki uppalandans og var dag hvern krafinn um sögur af dóttur á barnsaldri varð Rauðanes ævintýra- sviðið og Viggó aðalleikarinn. „Er Viggó til í alvörunni?" spurði hún stundum og ég gladdist innilega yfir því að fá tækifæri til að sjá þau saman áður en hann kvaddi þennan heim. Viggó Jónsson var einstaklega hlýr og barngóður maður. Börnum leið vel í návist hans, kannski af því hann talaði við þau einsog jafningja. Hann virtist líka eiga létt með að láta sér þykja jafn vænt um annarra manna börn og sín eigin, að minnsta kosti fann ég aldrei mun á atlæti hans við mig og þau barna hans, sem voru á svipuðum aldri og ég. Hann var kíminn og kátur í lund, og hafði stundum gaman af að stríða mér. Áratugum saman hló hann að því í hvert einasta sMpti sem við hittumst þegar verið var að klippa mig í stofunni í Rauðanesi og ég rauk út hálfklipptur, snoðinn öðrum megin en með sumarlubbann hinum megin. Þolinmæði hans við börn var ein- stök og hann þreyttist ekM á að út- skýra þær furður sem urðu á vegi þeirra í náttúrunni. Einu sinni feng- um við feiknalega stóran og djúpan fisk í laxanetið út við Runkatanga, gráleitan með stórum svörtum doppum, og svo stæltan að hausinn sökk næstum því niður í vöðvamass- an. Hann var ekM sjóbirtingur einsog við Steini frændi veiddum stundum á stöng úr sjónum og ekM heldur lax en þó stærri en stærstu laxar sem ég hafði séð á þessari miMu laxveiðijörð. Viggó gat út- skýrt þennan leyndardóm einsog flesta aðra. Risafiskurinn var
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.