Óðinn - 01.07.1932, Qupperneq 38

86
ÓÐINN
sjera Jóhann Þorkelsson, sem altaf varð meiri og
meiri vinur minn og starfsins. Jeg dáðist æ meira og
meira að honum því betur sem jeg kyntist honum,
dáðist að stillingu hans og jafnlyndi, og þreki hans í
hinu vaxandi starfi. Hann var sannauðmjúkur maður,
sem aldrei taldi sjer ósamboðið að læra og fara eftir
tillögum sjer yngri manns, og það var eins og hann
vissi ekki að hann var að kenna hinum yngri og
uppörfa hann á margvíslegan hátt. Jeg á, frá þeim
árum og sjerstaklega síðar, honum meira að þakka,
beinlínis og óbeinlínis, en flestum öðrum. Og mjer
fanst altaf hann vera að vaxa í andlegum skilningi.
Þegar jeg lít til baka á þessi ár, 1903 — 1905, finst
mjer jeg sjá þau eins og í draumi, lífið fremur stór-
viðburðalítið og óbrotið, en samt hver dagur líkt eins
og hátíð; hver dagur hafði sitt efni og sína ánægju
og tilbreytni í för með sjer. Fundirnir á sínuin vissu
dögum, líkir hver öðrum og þó altaf eitthvað nýtt; bar-
átta talsverð, bæði við fjárhaginn og í starfinu, einkum
meðal þeirra yngri, sem gengu inn á brautir, sem
fyrirsjáanlega gátu orðið þeim til tjóns. Vonbrigði um
suma, vaxandi gleði af öðrum. — Latínuskólapiltar
voru mjer mikil gleðilind; jeg hafði sjerstaka fundi
fyrir þá tvisvar í mánuði og vóru þeir vel sóttir.
Margir þeirra gerðust fjelagar og urðu fjelaginu til
sóma, líka fyrir ástundun sína í náminu. Jeg átti
marga dýrmæta vini á meðal þeirra. Jeg var líka
fjárhaldsmaður ekki svo fárra og hafði unun af að
fylgjast vikulega með í námi þeirra. — Jeg var fjár-
haldsmaður þeirra, sem gengið höfðu inn í skóla
aldamótaárið, og voru þeir mjer eins og synir:
Guðmundur Kristinn Guðmundsson, frá Vegamótum,
Konráð R. Konráðsson, Páll Sigurðsson og Arni
Arnason. Þeir vóru allir prýðilegir piltar í námi sínu
og mjög staðfastir fjelagar. Árni Árnason var að
ýmsu þeirra fremstur. Hann var mesti námsmaður
og framúrskarandi skyldurækinn; það var þá þegar
helst að sjá, að hann færi eftir settum meginreglum
í öllu, bæði í lestri og lífi. Hann stundaði Iíka fje-
lagið vel, en mjer fanst þó, að það vera fult svo
mikið af skyldurækt sem áhuga. Hann setti sjer strax
í októberbyrjun, hve marga fundi hann ætlaði sjer að
sækja og hvaða fundi, og veik aldrei frá því. Hann
settist að lestri á ákveðnum tíma síðdegis og leit
ekki upp úr honum fyr en hann var búinn; sögðu
bekkjarbræður hans, sem lásu ásamt honum í skól-
anum í heimavistinni, að það væri sama hvaða kliður
eða órói ætti sjer stað, Árni sæi það hvorki nje
heyrði, fyr en hann væri búinn að lesa; en þá gæti
hann líka verið sá skemtilegasti í hópi fjelaganna, og
hinn hjálpsamasti að útskýra með þeim.sem þess þurftu.
Allir, sem með honum vóru, virtu hann og unnu hon-
um. Á hverjum laugardegi kom hann með einkunna-
bók sína, að láta mig undirskrifa hana. Jeg sagði
stundum í gamni, að það væri ekkert gaman að sjá
bókina, því aldrei væri nein hin minsta ástæða til að
skamma hann fyrir neitt, því hann hefði ávalt hæstu
einkunn í öllu, málum jafnt og stærðfræði. Hann var
mjög strangur við sjálfan sig og leyfði sjer aldrei
neinn óþarfa; jeg held að hann hafi alla sína skóla-
tíð aldrei eyft svo miklu sem 10 aurum í virkilegan
óþarfa. — Þó komst það upp um hann, er hann varð
stúdent, að hann hafði reykt hálfa sigaretfu einu sinni.
— Nú þori jeg ekki að lýsa honum meira, því jeg
veit ekki hvernig honum líkar það. Mjer þótti, á þeim
árum, ekki eins vænt um hann eins og suma hinna;
mjer fanst nær því of mikið að gert um stefnufest-
una, og var hræddur um að það mundi enda í
þumbarahætti. — Seinna fann jeg að þetta var af
öðrum rófum runnið. Hann var stóu-spekingur í hjarta.
— Guðmundur Kristinn var mjer kærastur af þeim
fjelögum, því að hann hafði lengst verið í kunnings-
skap mínum.
Allir þessir piltar voru svo mikill þáttur í lífi mínu
þá, að jeg gat ekki komist fram hjá að geta þeirra.
Þeir gerðu mjer alt til gleði. Eitt sinn kom einn
þeirra til mín og sagði mjer frá, að honum hefði sinn-
ast við einn kennarann og haft við hann djörf og
óhlífin svör, af því að sjer hefði fundist kennarinn
beita sig órjetti. Við töluðum saman um þetta, fram
og affur, og fanst mjer að vinur minn hefði komið
ósæmilega fram. Svo sagði jeg, þegar hann var að
fara: Þú getur nú gert það, sem þú vilt í þessu, en
kristinn drengur mundi fara heim til kennarans og
biðja hann fyrirgefningar. — Nokkrum dögum seinna
kom pilturinn til mín, mjög glaður, og sagði mjer
að hann hefði farið til kennarans og alt væri nú gott
þeirra á milli.
Þá er og að minnast á alla þá gleði, sem starfið
meðal sjómanna veitti mjer. Það voru meðal þeirra
svo margir, sem urðu mínir ágætu vinir. Jeg hafði
fundi tvisvar í mánuði með slýrimannaskólapiltum og
voru það ágætiskvöld; jeg Iærði margt af þeim og
fjekk miklar og margar ánægjustundir. Jeg naut einnig
mikillar upplyftingar meðal sjómanna á skútunum og
áfti góða vini meðal yfirmanna og háseta. Jeg hjelt
samkomur fyrir þá, er þeir lágu inni á höfn, en mest
gleði varð mjer samt að komu þeirra á sjómanna-
stofuna; þar var oft þröngt á þingi og komu þangað
bæði innlendir og útlendir sjómenn. Stundum komu