Frjáls verslun - 01.05.1984, Qupperneq 33

VERSLUN
Verslunarrými orðið of
mikið í höfuðborginni
— verslunarrými stdrmarkaðanna mun enn aukast á komandi árum
Stórmarkaðir á Reykjavíkur-
svæðinu eru orðnir staðreynd.
Raunar eru allmörg ár síðan
fyrstu búðirnar sem kalla mætti
því nafni, opnuðu og á síðustu
árum hafa þessar búðir eflst og
þeim fjölgað. Bent hefur verið á
að nú sé komið fullmikið af svo
góðu og verslunarrými á
Reykjavíkursvæðinu sé nú orðið
full mikið miðað við íbúafjölda.
Einnig er bent á að síaukinn
fjöldi stórmarkaða í eigu fjár-
sterkra aðila muni ganga af
smákaupmönnum dauðum, þ.e.
verslunum þeirra. Hér verður
reynt að varpa Ijósi á þessi mál
og er samantektin byggð á við-
tökum við kaupmenn í Reykja-
vík. Einnig fylgir með sérstakt
spjall við Sigurð E. Haraldsson
formann Kaupmannasamtaka
íslands.
Stórmarkaðir
Stórmarkaður er hér skil-
greindur sem verslun þar sem fá
má alla venjulega nauðsynja-
vöru. þ.e. matvöru og hluti frá
saumnálum upp í stærstu hús-
gögn eða allt sem heimili þarfn-
ast til daglegs brúks og viðhalds.
Hagkaup er þeirra elstur og
Vörumarkaðurinn, JL húsið og
Mikligarður eru dæmi um stór-
markaði, en þessum verslunum
er það sameiginlegt að hafa
margar deildir og mikið vöruúr-
val. SS búðirnar. þótt sumar séu
stórar, teljast því ekki til stór-
markaða að þessu leyti, en þó
má telja þær ásamt Kjötmið-
stöðinni, Víðisbúðunum o.fl. til
samkeppnisaðila við matar-
deildir stórmarkaðanna.
Fyrir rúmu ári töldu menn ríkja
nokkurt jafnvægi í matvöruversl-
un á Reykjavíkursvæðinu, en
með tilkomu Miklagarðs og nýrr-
ar verslunar Vörumarkaðarins á
Seltjarnarnesi hefur framboðið
aukist talsvert. Og ekki er það
allt búið enn. Víðisbræður eru að
•
Meðalstdrar
matvöruverslanir
standa helst
höllum fæti
•
hefja byggingu stórrar verslunar
í Mjóddinni í Breiðholti, Kaup-
garður undirbýr nýja verslun í
Garðabæ. Hrafn Bachmann í
Kjötmiðstöðinni hefur hug á aö
stækka við sig og Hagkaup opn-
ar nýja verslun í Kringlumýri inn-
an fárra missera, mun stærri en
þá sem nú er rekin í Skeifunni.
Harðari samkeppni
Þetta aukna framboð verslana
hefur að nokkru leitt til meiri og
harðnandi samkeppni, einkum í
verði. Fulltrúar stórmarkaðanna
fylgjast grannt með verði hvers
annars, flokkar manna fara
reglulega í búðirnar og skrifa
upp verðin. Allt er þetta í mesta
bróóerni gert. menn gefa sig
fram hjá keppinautnum og hann
veitir samþykki sitt. Mjög er þó
misjafnt í hversu miklum mæli
þetta er gert. en vissulega er hér
um einfalda leið að ræða til að
fylgjast með keppinautnum.
Annað atriði sem aukið hefur
samkeppnina eru verðkannanir
Verðlagsstofnunar. Þær versl-
anir sem sýna lægst verð njóta
þess lengi á eftir. fá út á það
auglýsingu og geta baðað sig
upp úr því og laðað að við-
skiptavini. Önnur atriði sem
fylgja fast eftir í verðsamkeppn-
inni eru gæói og vöruúrval, en
kaupmennirnir voru sammála
um að verðsamkeppnin væri í
fyrsta sæti.
Sem fyrr segir ríkti nokkuð
jafnvægi á sviði stórmarkaðanna
þar til Mikligarður opnaði á liðnu
hausti. Fulltrúar hinna stórmark-
aðanna töldu sig hafa misst
nokkra verslun í fyrstunni og
fannst þeim ekki óeðlilegt að fólk
kannaði hina nýju verslun sem
bar allmikið á í fyrstunni. Að
nokkrum tíma liðnum segja þeir
hina föstu viðskiptavini sína hafa
snúið .,til síns heima'-. Ekki vildu
þeir viðurkenna að Mikligarður
hefði því ekki tekið neitt frá þeim
9 til 10 mánaða reynslu af sam-
býlinu. Forráðamenn Miklagarðs
segja veltuna hafa verið meiri en
vonir stóðu til. líka eftir áramótin
og að hún stefni enn upp á við.
Með þessar staðhæfingar i huga
verður að telja að Mikligarður
hafi því einna helst tekið hluta frá
minni verslunum og meðalstór-
um og líklegt er einnig að einn
33