Frjáls verslun - 01.05.1984, Blaðsíða 76

nú orðinn meira en 40% af
heildarútflutningi. Otflutningur
þeirra til vestrænna ríkja er um
22% af heildarútflutningi og fer
minnkandi. Á sjötta áratugnum
voru fjölmargar neysluvörur
hérlendis fluttar inn frá Tékkó-
slóvakíu þvi vörur þaðan voru
fremur ódýrar. Eftir því sem
hagur landsmanna batnaði og
kaupgeta jókst dró úr innflutn-
ingi en hann jókst þess í stað frá
vestrænum rikjum sem voru
með betri en um leið dýrari
vörur.
Margir vöruflokkar
Þrátt fyrir þaö eru margir
vöruflokkar fluttir enn inn frá
Tékkóslóvakíu: Aðallega er þar
um að ræða vefnaðarvörur og
garn vélar fyrir margs konar
iðnað alls konar rafmagnstæki
og bifreiðar. Allt fram til síóasta
árs var einnig flutt mikið inn af
járni og stáli en í fyrra lagðist sá
innflutningur að mestu af þótt
hann hafi nú hafist á ný.
Meðan verðbólgan var hér
Sem mest. gátu heildsalar ekki
keypt tilskilið lágmarksmagn af
járni og stáli með þriggja mán-
aða afgreiðslufresti því biðin
varð þeim svo dýr og lágmarks-
magnið svo mikið að fyrirsjáan-
legt var að þeir yröu að liggja
með lager í langan tíma. Þetta
varð til þess að þegar upp var
staðið var tékkneska stálið jafn
dýrt stáli annars staðar frá i
Evrópu sem um leið var þó
betra. Nú þegar verðlag er mun
stöðugra hefur tékkneska stálið
aftur hlotið fyrri sess sem ódýrt
stál auk þess sem Tékkar sam-
þykkja að flutt sé inn minna
magn í einu en áður. Þetta á
raunar við um marga aðra vöru-
flokka.
Smátt og smátt hefur þó dreg-
ið úr þessum innflutningi frá
Tékkóslóvakíu þegar til lengri
tíma er litið: Á árunum 1979 og
1980 nam innflutningur frá land-
inu 0.6% af heildarinnflutningi
0 5% árið 1981 og 0.4% árið
1982.
Tékkarnir hafa lagt höfuð-
áherslu á að selja í stórum
skömmtum til útlanda. Hér er
markaðurinn það lítill aö þeir
hafa ekki sýnt honum verulegan
áhuga. Þannig hefur afgreiðsla á
pöntunum stundum dregist
meira en góðu hófi gegnir.
Sennilega má rekja miklu minni
innflutning á skófatnaði til
dæmis til þessa seinagangs.
Fyrirkomulag viðskiptanna
í viðskiptasamningi þjóðanna
er ákvæði um að allar greiðslur
skuli fara fram í frjálsum. skipt-
anlegum gjaldeyri. Seðlabankar
landanna hafa gert með sér
samkomulag um fyrirkomulag á
yfirfærslu fjármuna vegna við-
skiptanna. I bönkunum eru
reikningar sérstaklega ætlaðir
til þessara viðskipta og báöar
þjóðirnar reyna að sjá til þess. að
reikningarnir séu í jafnvægi; það
er að álíka mikil verðmæti séu
flutt út og eru flutt inn. Með
reglulegu millibili eru reikning-
arnir síöan jafnaðir með greiðsl-
um ef á þarf að halda.
Ríkisrekið
í Tékkóslóvakíu er allur út-
flutningur á hendi ríkisrekinna
inn- og útflutningssamtaka. Ein
samtök einbeita sér að útflutn-
ingi farartækja. önnur að út-
flutningi glervöru enn önnur að
þungaiðnaðarvörum o.s.frv.
Þessi samtök tryggja sama verð
fyrir sömu vöru eins og þar
stendur. Þetta eru stór samtök
með geysimarga starfsmenn.
Samtökunum er skipt í deildir
eftir vörutegundum og löndum
sem skipt er vió.
Skoda þekktur hér
Ein þekktasta framleiðsla
Tékka hérlendis er tvímælalaust
Skoda bifreiðarnar. Motokov
heitir fyrirtækið sem flytur út
þessar bifreiðar. Það flytur
einnig út Zetor dráttarvélar. sem
eru vinsælar hérlendis og
Tatra-vörubifreiðar sem fluttar
voru hingað til lands fyrir nokkr-
um árum. Motokov er í raun
dæmigert útflutningsfyrirtæki í
Tékkóslóvakíu. Það hefur sinnt
alþjóðlegum viðskiptum í meira
en 30 ár eða nánast allt frá því
að öll starfsemi í landinu var
þjóðnýtt. Velta fyrirtækisins er
rúmir tveir milljarðar bandaríkja-
dala á ári. Á fjórtánda hundrað
manns vinnur hjá samtökunum
sem selur vörur frá meira en 300
verksmiðjum víða um landið. í
þessum verksmiðjum vinna
samtals um 200.000 manns.
Þetta eru stórar tölur á íslenskan
76