Frjáls verslun - 01.05.1984, Qupperneq 81

flutningsbóta, sem námu um
25.000 krónum á hvert
meðalheimili 1983, aukast
ráðstöfunartekjur heimilanna
til muna,
3. Með sölu ríkisfyrirtækja
vinnst tvennt. Möguleiki
skapast á því að grynnka á
erlendum skuldum ríkissjóðs,
sem ógna jafnvægi í verð-
lagsmálum, og rekstrarhag-
kvæmni samkeppnisgrein-
anna, sem við tækju mun
birtast neytendum og skatt-
greiðendum í formi betri vara
og þjónustu og lægri skatta.
4. Tillögur Vi um ráðstafanir í
efnahagsmálum, sem mióa
að því að afnema óskynsam-
leg ríkisafskipti, skapa at-
vinnulífinu almennt skilyrði til
að auka kaupmátt launa, og
jafnframt auka ráðstöfunar-
tekjur fólks vegna minni rík-
isútgjalda og þar með minni
þörf fyrir háa skatta.
4. Greinargerð
Tillögum Verzlunarráðsins má
gróflega skipta í fernt eftir efni. í
fyrsta lagi þær, er snerta skatta-,
tolla-. gjaldeyris- og verðlags-
mál. ( öðru lagi fjalla þær um
lánamál. í þriðja lagi varða þær
skipulagsbreytingar á frumat-
vinnuvegunum, landbúnaói og
sjávarútvegi og nýtingu auð-
linda. Og að síðustu taka þær til
ríkisfjármála og beinnar þátttöku
ríkisins í atvinnurekstri.
4.1. Skatta-, tolla-,
gjaldeyris- og verðlagsmál
Talsvert hefur áunnist í flest-
um þessara málaflokka. Ný lög
um tekju- og eignarskatt gera
ráð fyrir ýmsum breytingum, sem
hníga að því að örva þátttöku al-
mennings í atvinnulífinu. Á hinn
bóginn eru enn við lýði ýmsar
álögur á atvinnurekstri, sem tor-
velda aðlögunarhæfni hans og
getu til að borga hærri laun.
Skattur á skrifstofu- og versl-
unarhúsnæði, aðstöðugjald,
launaskattur og stimpilgjald eru
nokkur dæmi um þessar álögur,
sem brýnt er að losna við. í heild
ætti að stefna að mikilli einföld-
un skattkerfisins, sem miði að
því að ráðstöfun fjármagsn og
skattheimta verði í meira sam-
hengi. Neikvæður tekjuskattur
og auknar sértekjur ríkisstofn-
ana eru í þessa veru.
Mikilvægt er að tollalögin
verði einfölduð, tollafgreiðslu-
stöðum verði fjölgað, banka-
stimplun afnumin, verðtollar
verði samræmdir og sama pró-
senta verði á skyldum vörum, en
aðflutningsgjöld verði aðeins
tvö, þ.e. verðtollur og vörugjald.
Ennfremur er nauðsynlegt að
innleiða gjaldfrest á aðflutnings-
gjöldum til þess að auka hag-
ræði við innflutning.
Gjaldeyrismál hafa að ýmsu
leyti færst til betri vegar, en
margt er enn ógert. Æskilegt
væri, að veita innlendum fyrir-
tækjum og almenningi heimild til
að hafa ávísanareikninga í inn-
lendum bönkum á erlendan
gjaldeyri; að fyrirtækjum verði
heimilað að nýta sér gjaldfrest
við vörukaup og verði frjálst að
taka lán erlendis; að rýmkaðar
verði reglur um fjármagsnflutn-
inga og fjárfestingu; unnið verði
að því að fyrirtækjum gefist
kostur á fyrirframkaupum á
gjaldeyri; að skilaskyldu megi
almennt fullnægja með innleggi
á gjaldeyrisreikning.
Að undanförnu hefur verð-
lagning veriö gefin frjáls á viss-
um vörutegundum. Mikilvægt er
að stíga sporið í átt til frjálsrar
verðmyndunar til fulls sem fyrst,
svo að kostir hennar, aukin hag-
ræðing og lægra vöruverð, komi
ótvírætt í Ijós.
4.2. Lánamál
Eitt af mikilvægustu verkefn-
unum framundan til að treysta
grunninn að bættum lífskjörum
eru skipulagsbreytingar á sviði
lánamála. Reynslan sýnir að
miðstýrð vaxtastefna og mistök í
fjárfestingum í kjölfar hennar
hafa leitt til lakari lífskjara.
Raunvextir eru um þessar
mundir jákvæðir, sem helst má
þakka hægari verðlagsbreyting-
um á seinasta ári fremur en
markvissri stefnu stjórnvalda.
Besta leiðin þess vegna til að
tryggja jákvæða raunvexti og
þar með sparnað og skynsam-
lega nýtingu fjármagns er að
gefa vaxtamyndun frjálsa. Við þá
ákvörðun má einnig búast við
meiri almennri samkeppni milli
lánastofnana.
Stærstu bankar og lánasjóðir
landsins eru í eigu ríkisins. Engin
haldbær rök hafa komið fram til
að viðhalda því fyrirkomulagi og
eðlilegast að viðskiptabönkum í
eigu ríkisins verði breytt í hluta-
félög og þeir seldir í fyllingu tím-
ans.
Nauðsynlegt er að ríkið afsali
sér yfirráðum opinberra sjóða og
framlögum ríkissjóðs og skatt-
lagningu til þeirra verði þar með
hætt. í staðinn verði núverandi
81