Morgunblaðið - 22.06.2003, Qupperneq 6

FRÉTTIR
6 SUNNUDAGUR 22. JÚNÍ 2003 MORGUNBLAÐIÐ
Þ
AÐ er ekki farið að rigna. Faðir leiðir dætur sínar niður Ing-
ólfsstræti. Mikið er þetta falleg fjölskyldustemmning að
morgni þjóðhátíðardagsins.
– Við erum að sækja bílinn eftir gærkvöldið, segir hann
með timbruðu brosi nýsjálfstæðrar þjóðar.
Ung stúlka í St. Louis-peysu kippir sér ekkert upp við að vera að
vinna í Máli og menningu.
– Það á eftir að rigna hvort eð er.
Og viti menn, flóðgáttir himinsins opnast. Það er kominn 17. júní.
Rigningin er eins og maður á að venjast frá útlöndum. Ef til vill er það
til marks um að lýðveldið Ísland fái ekki varist erlendum áhrifum; ekki
einu sinni á 59 ára afmælisdaginn. Það merkilega er að enginn í búðinni
kippir sér upp við rigninguna.
– Týpískt, segir skeggkarl og flettir tímaritum.
– Klikkar ekki, mælir sprund við dagblaðarekkann.
Á þessum degi ársins leyfa Íslendingar sér að leggja hvar sem þeim
sýnist innan íslenskrar lögsögu, á túnum, gangstéttum, umferðareyjum.
Eflaust er það til að undirstrika frelsið og sjálfstæðið. Þeir gefa erlend-
um stórþjóðum langt nef, – og stöðumælavörðum. Blaðamaður fer samt
gangandi í bæinn og mætir gamalli konu í Grjótagötu.
– Það rignir, segir hann.
– Já, svarar hún og brosir gegnum regnið eins og
skip á úfnum sjó.
– Rignir ekki alltaf 17. júní? spyr blaðamaður.
– Ekki fyrir norðan, svarar hún óhikað. Það rignir
ekki þar. En það snjóar einstaka sinnum.
Bærinn er fullur af fólki með orð á vörunum. Orðin mynda fljót í rign-
ingunni og streyma niður Arnarhvol í mannhafið á Ingólfstorgi. Oft
kvíslast sömu orðin manna í milli. Orð sökkva líka til botns og öðrum
skýtur upp. Spurning hvort setningarnar haldi þá merkingu sinni; hvort
ekki sé blæbrigðamunur á frásögninni frá einum orðaflaumi til annars?
Og Íslendingasagan sem berst með fljótinu breytist í skáldskap.
Í rigningu frá Guði syngur látlaus stúlka engilsaxneska kristnisöngva
í Austurstræti og blaðamaður fær afhentan „lollaraseðil“ frá United
Kingdom of God. Stúlka stendur úti í Reykjavíkurtjörn og hrópar:
– Það er skítkalt!
Lagið úr Survivor er í græjunum og vinir hennar fljóta á vindsæng-
um. Þeir halda á fána með áletruninni Date.is sem þeir sigla á stefnu-
mót við álftirnar. Sorphirðumaður á tjarnarbakkanum er með íslenska
fánann málaðan á kinnina. Eða kannski er þetta alíslenskt glóðarauga?
Og Íslendingar eru orðnir velktir líkt og endurnar.
Það rignir eins og alltaf á þjóðhátíðardaginn. Regnhlífarnar orðnar
fánar. Í þeim blaktir sjálfstæðið. Ekki er hverjum sem er hleypt undir
regnhlífina og teinarnir reknir í nærgöngula. Einlitir fánar, köflóttir,
rauðir djöflar og tígrismynstur. Hvað segir hornótt regnhlíf um eigand-
ann? Stundum blómstrar ást undir regnhlífunum. Aðrar rúma varla
manneskju. Roskin hjón arka hvort með sína regnhlífina. Ef til vill segir
það meira um hjónabandið en margt annað.
– Mér finnst vanta hátíðarstemmningu, kvartar trúlofuð snót.
– Á ég að kaupa handa þér blöðru? spyr unnustinn.
Æskuljóminn er fullur af þjóðarstolti með kandífloss og Pókemón-
blöðrur. Endrum og eins svífur gasblaðra til himins og engu líkara en
það séu augun í barninu sem mænir á eftir. Í Gevalia-kaffibolla hring-
snýst móðir með dóttur sinni. Hún er að tala í farsímann og heldur í
barnið með lausu hendinni. Þannig er komið fyrir fjallkonunni. Og stytt-
an af Jóni Sigurðssyni fellur í skuggann af auglýsingum Og Vodafone.
Eins gott að hann er ekki innan þjónustusvæðis. Blaðamaður heyrir
óminn af Open Your Heart með Birgittu Haukdal og flýtir sér að svið-
inu, en nær aðeins:
– Takk fyrir.
Á Sólvallagötu röltir gegndrepa fjölskylda heim. Lítill hnokki með ýlu
í munninum og flautar viðstöðulaust. Skyndilega er konsertinn rofinn
með öskri úr húsalengjunni og ómögulegt að segja til um úr hvaða íbúð
það kemur:
– Haltu kjafti!
Í húsalengju á Sólvallagötu leynist rammíslensk taug. Fjallkonan
rumskar.
Morgunblaðið/Árni Torfason
Ást undir
regnhlífum
SKISSA
Pétur Blöndal
var í rigning-
unni 17. júní
FJÖGUR skip eru með meira en
17.000 tonna loðnukvóta miðað við
upphafsúthlutun loðnuheimilda á ver-
tíðinni sem mátti hefjast í gær. Nokk-
ur skip eru þegar haldin til veiða, en
ekkert hafði veiðzt í gærkvöldi.
Upphafsúthlutun aflamarks á ver-
tíðinni er 362.345 tonn en var 410.422
tonn á síðastliðnu veiðitímabili, 2002/
2003. Á síðasta ári veiddust alls
988.000 tonn af loðnu. Þar af var hlut-
ur Íslendinga 765.000 tonn. Svo lítill
hefur loðnuaflinn ekki verið síðan
vertíðina 94/95, en þá varð hann
750.000 tonn. Mestur loðnuafli á ver-
tíð síðustu árin varð 1.249.000 tonn
vertíðina 96/97. Vertíðina 01/02 varð
afli okkar 1.051.000 tonn. Hafrann-
sóknastofnun telur að á komandi ver-
tíð geti heildarafli orðið 835.000 tonn.
Þau skip sem nú fá mestan upp-
hafskvóta eru eftirfarandi: Antares
VE með 18.365 tonn, Víkingur AK
með 17.944, Ingunn AK með 17.865
og Hólmaborg SU með 17.396 tonn.
Í ráðleggingum Hafrannsókna-
stofnunar um hæfilegan loðnuafla á
vertíðinni segir svo:
„Miðað við 1.420 þús. tonna veiði-
stofn í vertíðarbyrjun, venjulegar
forsendur um náttúruleg afföll og 400
þús. tonna hrygningu í lok vertíðar
ætti loðnuaflinn á vertíðinni 2003/
2004 að geta orðið 835 þús. tonn alls.
Spár um stærð veiði- og
hrygningarstofns loðnunnar eru mik-
illi óvissu háðar. Þess vegna er lagt til
að hámarksafli á vertíðinni 2002/3
verði takmarkaður við 2⁄3 af spáðum
hámarksafla eða 555 þús. tonn, þar til
stærð veiðistofnsins hefur verið
mæld haustið 2003 og/eða veturinn
2004.“
Ísland hefur sagt upp samningi
sínum við Grænland og Noreg um
sameiginlega nýtingu loðnustofnsins.
Samkvæmt fyrri samningi var hlutur
Íslands úr heildinni ríflega 80%.
Antares VE með
mestan loðnukvóta
NÝJASTA áfanga hafnarfram-
kvæmda á Þórshöfn á Langanesi
lauk í vikulokin og var nýja áfang-
anum fagnað með athöfn á Þórs-
hafnarbryggju og móttöku í fé-
lagsheimilinu, þar sem meðal
gesta gat að líta Sturlu Böðv-
arsson samgönguráðherra og Val-
gerði Sverrisdóttur iðnaðarráð-
herra.
Björn Ingimarsson sveitarstjóri
Þórshafnar sagði í samtali við
Morgunblaðið að hafnarfram-
kvæmdirnar væru lífsspursmál
fyrir byggðarlagið. „Við verðum
að hafa alvöru höfn eða hverfa af
landakortinu,“ sagði Björn.
Loðnubátar þurfa ekki
lengur að bíða flóðs
Um er að ræða dýpkun frá 8
metrum í 8,6 metra og 9 metra
fyrir framan nýtt stálþil sem kom-
ið verið fyrir. Segir Björn að við
þessa breytingu geti öll skip sem
erindi eigi til Þórshafnar siglt inn í
höfnina, m.a. þurfi loðnubátar ekki
að bíða flóðs til að eiga greiða leið
með afla sinn til Þórshafnar. Það
var Sæþór ehf. sem vann verkið og
notaði m.a. vinnuafl á staðnum
sem Björn sveitarstjóri sagði mik-
ils metið, því leiðinlegt væri þegar
verktakar kæmu annars staðar
frá, flyttu með sér vinnuaflið og
hyrfu svo á brott. Í þessu tilviki
hefði verkefnið því styrkt atvinnu-
lífið á Þórshöfn.
Verkinu er fjarri því lokið,
næsta áfanga skal lokið í október,
að sögn Björns, og mun þá við-
legurými aukast til muna og höfn-
in verða „mjög góð smábátahöfn“,
eins og Björn komst að orði.
Nýr áfangi hafnarinnar á Þórshöfn tekinn í notkun
Góð höfn lífsspursmál
fyrir byggðarlagið
Þórshöfn. Morgunblaðið.
Morgunblaðið/Golli
Listaverk eftir Kristínu Öldu Kjartansdóttur var afhjúpað um leið og
áfanga í hafnarframkvæmdum var fagnað en á verkinu eru siglingaljós.
HÉRAÐSDÓMUR Reykjaness
vísaði í gær frá dómi máli sem Sjó-
mannafélag Reykjavíkur höfðaði
gegn Atlantsskipum. Krafðist sjó-
mannafélagið þess m.a. að viður-
kennt yrði með dómi að Atlants-
skip hefðu brotið í bága við
samning um flutninga fyrir varn-
arliðið á Keflavíkurflugvelli með
því að gera ekki sjálf út skip til
sjóflutninga fyrir varnarliðið milli
Bandaríkjanna og Íslands heldur
leigja erlent skip með áhöfn.
Í niðurstöðu dómsins segir að
Sjómannafélag Reykjavíkur sé
hvorki aðili að milliríkjasamningn-
um um sjóflutningana fyrir varn-
arliðið né sé hægt að sjá af gögn-
um málsins að tilteknir félagsmenn
Sjómannafélags Reykjavíkur hafi
orðið af störfum á skipum sem Atl-
antsskip hafa leigt til sjóflutning-
anna fyrir varnarliðið á Íslandi og
félagið þannig orðið af greiðslu fé-
lagsgjalda. Samkvæmt þessu hafi
félagið ekki sýnt fram á að það eigi
lögvarða hagsmuni af að fá skorið
úr kröfum sínum fyrir dómstólum.
„Þegar af þeirri ástæðu verður
ekki hjá því komist að vísa öllum
kröfum stefnanda frá dómi,“ segir
í dómnum sem Guðmundur L. Jó-
hannesson kvað upp. Félagið var
dæmt til að greiða skipafélaginu
130.000 krónur í málskostnað.
Jónas Haraldsson hdl. flutti mál-
ið fyrir sjómannafélagið en Lúðvík
Örn Steinarsson hdl. var til varn-
ar.
Ekki sýnt fram á
lögvarða hagsmuni
Máli Sjómannafélagsins gegn Atlantsskipum vísað frá