Morgunblaðið - 29.03.2007, Side 24

24 FIMMTUDAGUR 29. MARS 2007 MORGUNBLAÐIÐ
Einar Sigurðsson.
Styrmir Gunnarsson.
Forstjóri:
Ritstjóri:
STOFNAÐ 1913
Útgefandi: Árvakur hf., Reykjavík.
Aðstoðarritstjórar:
Karl Blöndal, Ólafur Þ. Stephensen.
Fréttaritstjóri:
Björn Vignir Sigurpálsson.
UM ORÐHENGILSHÁTT
LÖGFRÆÐINGA
Stundum mætti ætla, að það værieitt helzta viðfangsefni lög-fræðinga að útskýra fyrir fólki,
að orð, sem hafa skýra merkingu, hafi
það ekki. Slíka tilraun gerir Helgi
Áss Grétarsson lögfræðingur í grein
hér í blaðinu í fyrradag.
Lögfræðingurinn segir:
„Í síðari lögum um stjórn fiskveiða
var kveðið á um, að nytjastofnar á Ís-
landsmiðum væru sameign íslenzku
þjóðarinnar. Óhætt er að fullyrða, að
þetta ákvæði hefur valdið deilum, þar
sem ekki eru allir sammála um hver
sé merking þess. Virtir fræðimenn í
lögum hafa talið, að ákvæðið undir-
striki fullveldisrétt íslenzka ríkisins í
málefnum sem lúta að stjórn fisk-
veiða á meðan aðrir, m.a. ritstjórn
Morgunblaðsins, sbr. t.d. Reykjavík-
urbréf 11. marz sl. virðist telja, að
með ákvæðinu hafi íslenzka ríkið í
umboði þjóðarinnar öðlast heimildir
eiganda yfir nytjastofnum sjávar.
Það er hægt að tefla fram fleiri rök-
um um hvernig eigi að túlka ákvæðið
svo að það má slá föstu, að óvissa er
fyrir hendi.“
Hvers konar vitleysa er þetta?
Lagaákvæðið er mjög skýrt. Fiski-
miðin við Íslandsstrendur eru sam-
eign þjóðarinnar. Í því felst, að eig-
andinn, þjóðin, á rétt á að fá gjald
fyrir afnot annarra á þessari þjóðar-
eign. Í samræmi við það hafa verið
sett á Alþingi lög um auðlindagjald.
Útgerðin er þegar byrjuð að greiða
þetta gjald, þótt það mætti vera og
ætti að vera hærra og verður áreið-
anlega hærra í framtíðinni. Um þetta
grundvallaratriði er engin óvissa og
orðalagið svo skýrt að það er alveg
sama hversu margir lögfræðingar
reyna að útskýra að það þýði eitthvað
annað en við blasir samkvæmt
orðanna hljóðan, þeim mun ekki tak-
ast það ætlunarverk.
Helgi Áss Grétarsson segir:
„Árið 1988 var mælt fyrir um að
fiskistofnar á Íslandsmiðum væru
sameign íslenzku þjóðarinnar. Mark-
miðið var að stilla til friðar um stjórn-
kerfi fiskveiða. Hefur það markmið
náðst?“
Þetta er furðulegur málflutningur.
Markmiðið með framangreindu
ákvæði var að undirstrika, að ís-
lenzka þjóðin ætti fiskimiðin. Það er
skýrt og auðskiljanlegt og út í hött að
tala nú um það að markmiðið hafi ver-
ið eitthvað annað.
Ef íslenzkir útgerðarmenn og tals-
menn þeirra vilja hefja þennan slag á
nýjan leik mun ekki standa á þeim,
sem tekið hafa til varnar fyrir rétt ís-
lenzku þjóðarinnar til þess að eiga þá
auðlind, sem Alþingi Íslendinga hef-
ur undirstrikað að sé sameign henn-
ar, að taka þátt í þeim leik. En út-
gerðarmenn munu ekki ríða feitum
hesti frá þeim umræðum.
Hinir vitrari menn í þeim hópi ættu
að hafa vit fyrir þeim, sem nú eru að
ana út í ófæru.
BÖRN, ÍÞRÓTTIR OG JAFNRÆÐI
Foreldrar barna í íþróttum vitaað íþróttamót geta verið há-
punktur þar sem tækifæri gefst til
að sýna afrakstur æfinga og erfiðis.
Foreldrar barna í íþróttum þekkja
einnig kostnaðarhliðina. Ferðalögin
og mótshaldið kostar sitt og bætist
sá kostnaður ofan á æfingagjöld og
önnur útgjöld, til dæmis vegna
búninga og útbúnaðar.
Fjár til ferðalaga er aflað með
ýmsum hætti. Börn í íþróttum eru
virkjuð í sölustarf og iðulega sitja
þau sex ára gömul við að reyna að
selja ömmum og öfum og frænkum
og frændum klósettpappír og ann-
an varning. En einnig þurfa for-
eldrarnir að leggja beint út fyrir
ferðalögunum og þátttöku í mótum.
Þetta er það sem snýr almennt
að börnum í íþróttum. Að auki sitja
ekki öll börn við sama borð. Það
getur verið mun dýrara fyrir
íþróttafélög á landsbyggðinni en fé-
lög í þéttbýli að tryggja að börn,
sem æfa hjá þeim, fái sömu tæki-
færi og borgarbörnin.
Nú hefur ríkisstjórnin ákveðið að
koma á fót ferðasjóði íþróttafélaga
og er markmið hans að jafna ferða-
kostnað.
„Við viljum stuðla að sem bestu
aðgengi fyrir fólk hvaðanæva af
landinu, og sjóðurinn er liður í að
svo verði,“ segir Þorgerður Katrín
Gunnarsdóttir menntamálaráð-
herra um sjóðinn og bendir á að
ferðakostnaður sé farinn að sliga
íþróttafélög, sérstaklega á lands-
byggðinni og valda vandræðum við
að halda uppi gróskumiklu íþrótta-
starfi.
Í frétt í Morgunblaðinu í gær um
málið var tekið dæmi af ferðakostn-
aði Íþróttabandalags Vestmanna-
eyja. Jóhann Pétursson, formaður
ÍBV, segir í fréttinni að ferða-
kostnaður félagsins og foreldra sé
um og yfir 40 milljónir króna á ári.
Hér er um mjög þarft mál að
ræða og þakklátt. Þessi stuðningur
vekur einnig til umhugsunar um
það hvort stjórnvöldum beri að líta
á málið í stærra samhengi og huga
að því að greiða enn frekar götu
barna í íþróttum. Kostnaður vegna
íþrótta barna veldur ekki aðeins
ójöfnuði milli landshluta heldur
einnig eftir efnahag. Vissulega
koma sveitarfélög að rekstri
íþróttafélaganna og tryggja þeim
starfsgrundvöll, en kostnaður
vegna íþrótta getur engu að síður
orðið nokkuð hár, ekki síst í barn-
mörgum fjölskyldum – og jafnvel
óyfirstíganlegur. Hver einstakling-
ur býr lengi að því að hafa æft
íþróttir og því er æskilegt að ýta
undir það að börn kynnist þeim af
eigin raun. Allt sem stuðlar að því
að fjarlægja þröskulda í þeim efn-
um er af hinu góða. Ferðasjóður
íþróttafélaga er mikilvægt skref í
rétta átt.
Hægt er að lýsa skoðun á ritstjórnargreinum Morgunblaðsins á slóðinni http://morgunbladid.blog.is/
Eftir Steinþór Guðbjartsson
steinthor@mbl.is
Háskólinn í Reykjavík ogEignarhaldsfélagiðFasteign hafa undirrit-að samning um að Eign-
arhaldsfélagið Fasteign taki að sér
byggingu, fjármögnun og eignar-
hald háskólabygginga HR við Hlíð-
arfót í Vatnsmýri ofan við Nauthóls-
vík í Reykjavík.
Mikið mannvirki
Þorkell Sigurlaugsson, fram-
kvæmdastjóri þróunar- og nýsköp-
unarsviðs HR, segir að byggingarn-
ar verði samtals um 34.000
fermetrar. Gert sé ráð fyrir að um
3.500 nemendur verði í skólanum
þegar húsnæðið verði tekið í notk-
un.
Í miðju byggingarinnar verður
stórt torg. Þar verður bóksala,
mötuneyti og opið þjónusturými
fyrir almenning. Tengt því verður
bókasafn, smávöruverslun og veit-
ingaaðstaða. Allar kennslustofur
verða á jarðhæð. Út frá miðjunni
koma álmur fyrir einstakar deildir
og innangengt á milli þeirra. Þor-
kell segir að byggingin eigi að
styðja við þá hugsjón háskólans að
deildir eigi að vinna saman. Ekki
eigi að vera deildamúrar heldur
þverfagleg hugsun, þótt hver deild
hafi að sjálfsögðu sérhæfða aðstöðu
í sinni álmu. „Hönnun byggingar-
innar á að styðja við starfsemi skól-
ans,“ segir hann og bætir við að
staðsetningin geri að verkum að bú-
ast megi við samstarfi á ýmsum
sviðum milli nemenda og kennara
HR og Háskóla Íslands enda geti
háskólarnir unnið saman á ýmsum
sviðum.
Henning Larsen Architects í
Danmörku og Arkís á Íslandi eru
samstarfsaðilar HR um hönnunina
sem hefur staðið yfir frá því á liðnu
hausti. VGK Hönnun annast verk-
fræðilega hönnun í samstarfi við
Rafteikningu og Cowi í Danmörku.
Landslagsarkitektar eru Landmót-
un. Gert er ráð fyrir að jarðvinna
hefjist í haust og að byggingarnar
verði afhentar í tveimur áföngum,
haustið 2009 og haustið 2010.
Reykjavíkurborg úthlutaði HR
um 20 hektara landi í Vatnsmýrinni
og segir Þorkell að aðeins lítill hluti
þess eða um fjórir hektarar fari
undir háskólabyggingar en auk
þess verði rými fyrir nýsköpunar-
og frumkvöðlasetur, sprotafyrir-
tæki, rannsóknarstarfsemi eða aðra
starfsemi sem eigi samleið með því
þekkingarsamfélagi sem HR vilji
byggja upp á svæðinu.
„Klíkuspillingarfnykur“
Stefán Þórarinsson, stjórnarfor-
maður Nýsis hf., segir ólíðandi að
gerður sé samningur í þessa veru án
útboðs. Um sé að ræða viðskipti upp
á 20 til 30 milljarða króna og þegar
farið sé með almannafé eigi öll við-
skipti að vera fyrir opnum tjöldum.
„Klíkuspillingarfnykur“ sé af þessu
máli. Eignarhaldsfélagið Fasteign
sé dótturfyrirtæki Glitnis og stjórn-
arformaður HR sé Bjarni Ár-
mannsson, forstjóri Glitnis. Ekki
hafi gefist tækifæri til að bjóða í
þetta með einum eða öðru
„og svo er Þorkell Sigur
höfuðpaurinn í þessum
vinnubrögðum,“ segir hann
ur áherslu á að stunduð
arleg vinnubrögð en ekk
eins og hann þekki frá Su
íku. Stjórnvöld verði a
svona vinnubrögð og ekk
leyfast að hygla endalaus
sínum. „Þetta er bara eitth
á ekki að líðast,“ seg
„Menntamálaráðherra,
ráðherra og borgarstj
Reykjavík eiga að rísa up
urlappirnar og berja í borð
gerum við ekki.“
Makalausar yfirlýsinga
Þorkell segir að verkefn
sérstaklega hentugt til út
t.d. sé ekki búið að ljúka v
unina, ekki sé búið að ræða
taka og endanleg kostnað
liggi ekki fyrir. Samningu
verið gerður til að þróa v
áfram með samstarfsaðila
sem hagstæðustu leiðir ti
bygginguna glæsilega
Háskólinn í Reykjavík Hönnun byggingarinnar í Vatnsmýrinni á að styðja við starfsemi skólans og ten
Samið um bygging
eignarhald byggin
Torg Í miðju byggingarinnar verður stórt torg þar sem verða bók
Stjórnarformaður
Nýsis gagnrýnir
samninginn og
talar um spillingu