Morgunblaðið - 12.11.2007, Side 21

einstakra útgjaldaþátta er í heild-
arútgjöldum heimilisins. Við ger-
um okkur þá betur grein fyrir því
hversu mikið við viljum eyða í til-
tekinn lið og hvað eðlilegt er að
eyða í hann miðað við heildar-
útgjöld. Jafnframt er gott að gera
sérstaka áætlun vegna einstakra
viðburða. Jólin eru nú á næsta
leiti og þá mæli ég með því að fólk
setji sér markmið og geri áætlun
um hvað eyða á í jólin að þessu
sinni. Það eykur líkurnar á að við
förum ekki fram úr sjálfum okkur
og njótum þá jólanna enn betur en
ella væri ef útgjöldin eru farin
langt fram úr öllu velsæmi,“ segir
Ragnhildur.
Fjarskipti
heimilanna kosta sitt
Fjarskipti er óneitanlega út-
gjaldaliður, sem vaxið hefur mjög
hratt í útgjöldum heimilanna á
undanförnum árum, að sögn
Ragnhildar, sem nefnir til sög-
unnar að nú tíðkist það að allir
fjölskyldumeðlimirnir gangi helst
með gemsa á sér auk þess sem
hvert heimili þurfi nú netteng-
ingar og fjölmargar sjónvarpsrásir
til að „komast af“ í nútíma þjóð-
félagi.
„Þetta er útgjaldaliður, sem
vert er að gefa gaum og halda inn-
an eðlilegra marka. Ennfremur
virðist sem kostnaður samfara
ferðalögum fari sívaxandi enda
ferðast fólk nú mun meira en áð-
ur.“
Nái endar engan veginn saman
þannig að lítið samræmi er á milli
eyðslu og tekjuöflunar ber að
grípa til sparnaðaraðgerða.
„Alla jafna mæli ég með því að
fólk skoði þá liði, sem það telur
sig geta verið án eða dragi úr
neyslu. Það getur líka þurft að
hagræða lánakjörum eða lánstíma
svo afborganir séu í takt við
tekjur og útgjöld heimilisins. Mjög
brýnt er að fólk ræði við sinn við-
skiptabanka í tíma ef það sér fram
á að í óefni er að stefna. Alltof
margir umgangast yfirdráttarlán
sem sjálfsagðan hlut. Staðreyndin
er hinsvegar sú að á þeim hvíla
mjög háir vextir og ég mæli með
að fólk skoði hvað það er að borga
fyrir þau á ári og velti fyrir sér
hvort aðrir möguleikar séu í stöð-
unni. Það getur margborgað sig,“
segir Ragnhildur.
Rafrænt verðeftirlit í gagnið
„Almenn neytendavakning er nú
að verða til í íslensku samfélagi.
Stjórnvöld hafa lagt aukna áherslu
á málefni neytenda og sömuleiðis
hafa fjölmiðlar látið til sín taka í
umræðunni um þennan málaflokk.
Af þessu leiðir að rödd neytand-
ans heyrist nú mun betur en oft
áður.
Greina má í umræðunni að al-
menningur er orðinn mjög meðvit-
aður um verðlag. Þar af leiðandi
er brýnt að vel sé staðið að verð-
könnunum þannig að enginn vafi
leiki á trúverðugleika þeirra gagn-
vart almenningi. Að tilstuðlan rík-
isstjórnarinnar er nú verið að
hanna rafrænt verðeftirlit þar sem
gert er ráð fyrir aðgangi að verð-
grunni verslana þannig að betur
verður hægt að fylgjast með verði
einstakra vara og verðþróun í öll-
um vöruflokkum. Forsenda fyrir
slíku kerfi er að samkomulag um
þetta náist við verslunina í land-
inu. Það verður fróðlegt að fylgj-
ast með verðþróun í landinu þegar
rafræna eftirlitið verður komið í
gagnið,“ segir Ragnhildur að lok-
um.
join@mbl.is
plúsar
átti hann 28 vetra gömul og er 31
vetrar í dag og lifir góðu lífi. Hann
er alinn upp með Hrímni og á að
hafa þessa takta nema hann hefur
skeiðið til viðbótar! Þetta er mjög
fallegur og efnilegur foli.“ Sannast
sumsé hið fornkveðna að öllu gamni
fylgi alvara – að geldingur geti
„kennt“ hæfileika? „Já, stillingu og
annað. Þetta var hlutverk Hrímnis
síðustu árin og er ég sannfærður
um að honum leið vel innan um
ungviðið, og kallaði hann ávallt ef
einhver var tekinn úr hópnum. Ég
hélt honum annars aðeins við í reið
á sumrin.“ Var hann kannski ekki
allra? „Hann var ofsaviljugur en var
allra að öðru leyti, því hann var
mjög þjáll. Hann var alltaf gang-
tregur, þótt hann næði langt í fjór-
gangi þurfti að hafa svolítið fyrir
því að láta hann ganga. En þetta
var mikill kraftur og skemmtilegt
að fást við. Það var alveg sama
hvort hann var járnalaus eða á járn-
um, hann var alltaf með þennan
mikla fótaburð og framgrip,“ segir
Björn.
Tjaldið fellur og aðalnúmerið far-
ið – eða hvað? „Núna er hann rétt
við húsvegginn hjá mér og það fer
vel á því að hafa hann stutt frá sér.“
Hvort Björn finni fyrir nærveru
senuþjófsins Hrímnis segist hann
kankvís ekki viss um það en það sé
notalegt að vita af honum svona ná-
lægt.
Efstir Frá verðlaunaafhendingu í B-flokki
gæðinga á Landsmóti hestamanna á Vind-
heimamelum 1982.
Í fullu fjöri Björn Sveinsson á Hrímni frá Hrafnagili, 32 vetra, í
júlí í sumar. „Ég á aldrei eftir að kynnast svona hesti aftur […]
þetta var mikill kraftur og skemmtilegt að fást við,“ segir Björn.
thuridur@mbl.is
MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 12. NÓVEMBER 2007 21
Það er alveg ótrúlegt hvað litlu
smáaurarnir geta safnast saman í
stórar upphæðir þegar allt er lagt
saman, segja þau Ragnheiður Úlf-
arsdóttir og Börkur Smári Krist-
insson, 17 ára nemendur í öðrum
bekk Kvennaskólans í Reykjavík.
Þau hafa bæði lært að tileinka sér
færslu heimilisbókhalds í lífsleikn-
itímum hjá Ragnhildi Björgu Guð-
jónsdóttur og eru bæði harð-
ákveðin í að nýta sér þá kunnáttu í
framtíðinni.
Þau segjast bæði eyða tíu til tutt-
ugu þúsundum króna á mánuði ef
böll og föt eru frátalin og vegur
skyndibitinn óneitanlega hvað
þyngst í útgjöldunum. Ef aðstæður
kalla á meiri sparnað væri þá helst
að herða sultarólina enn frekar
með því að skera niður matarinn-
kaupin og redda sér á nesti og sam-
lokum að heiman.
Mömmumatur í nestishólfið
„Sjoppumaturinn er rosalega dýr
póstur þó upphæðirnar séu smáar í
hvert skipti enda gerir margt smátt
eitt stórt. Ef maður er til dæmis að
kaupa sér bara fyrir þrjú hundruð
krónur tvisvar á dag eru þrjú þús-
und krónur farnar í þetta á viku og
heilar tólf þúsund eftir mánuðinn.
Því hef ég vanið mig á að taka með
mér nesti að heiman, yfirleitt af-
ganga frá heimilismatnum kvöldið
áður, sem ég hita svo í örbylgjuofni
hér í skólanum. Þessi háttur hefur
vakið talsverða eftirtekt bekkjar-
félaganna, sem finnst þetta ekkert
hallærislegt, heldur miklu fremur
svolítið krúttlegt,“ segir Börkur
Smári, sem segist vera mikill mat-
maður. Hann þurfi að auki að gæta
þess að setja ofan í sig orkuríka
næringu þar sem hann æfi frjálsar
íþróttir með ÍR sex sinnum í viku,
þrjá til fjóra tíma í senn. Snúður á
150 kall lúti því yfirleitt í lægra
haldi fyrir tveimur banönum á 50
kall.
„Ég reyni mjög oft að taka með
mér samlokur að heiman, en kaupi
mér líka mjög oft að borða í sjopp-
unum hér í kring,“ segir Ragnheið-
ur. „Með því að færa bókhald reglu-
lega fær maður betra yfirlit yfir
eyðsluna og lærir að spara. Ég ætla
pottþétt að vera með heimilis-
bókhald þegar ég verð komin með
fjölskyldu. Núna nota ég þá pen-
inga, sem ég fæ útborgaða á mán-
uði, í eyðslu sem dugir mér að
mestu, en svo koma „óvænt“ út-
gjöld þegar haldin eru böll, sem
kalla auðvitað á nýjan kjól í hvert
skipti. Ég hef hinsvegar náð að
skera niður gemsa-kostnaðinn um
helming með því að skipta frá
Vodafone yfir í Sko þar sem maður
getur hringt frítt í fimm vini sína í
tvo tíma á dag og sent sms-skilaboð
fyrir fimm krónur í stað ellefu
króna á hinum staðnum,“ segir
Ragnheiður.
Ábyrgð og verðvitund misjöfn
Þau Ragnheiður og Börkur, sem
bæði stunda vinnu með námi, hann
hjá Útilífi og hún hjá Sýslumann-
inum í Reykjavík, segjast bæði hafa
nokkuð gott verðskyn og pæli virki-
lega í því hvað hlutirnir kosta. Þau
telja verðvitund jafnaldranna vera
mjög mismunandi og menn misjafn-
lega ábyrgir í fjármálunum því á
meðan sumir spái heilmikið í hvað
hlutirnir kosta er öðrum nákvæm-
lega sama og eyða útborguninni
helst strax.
Skyndibit-
inn vegur
þyngst í út-
gjöldunum
Morgunblaðið/Ómar
Heimilisbókhaldið Kvennaskólanemendurnir Ragnheiður Úlfarsdóttir og
Börkur Smári Kristinsson hugsa vel um í hvað peningarnir þeirra fara og
segja að færsla bókhalds veiti bæði aðhald og yfirsýn.