Morgunblaðið - 12.11.2007, Blaðsíða 26

26 MÁNUDAGUR 12. NÓVEMBER 2007 MORGUNBLAÐIÐ
UMRÆÐAN
ÉG hefi í fyrri greinum um
spillingarmál fjallað nokkuð um
þau endemi að Fram-
sóknarflokkurinn og
framsóknarmenn
skuli taldir spilltari
en önnur stjórn-
málaöfl í samfélag-
inu, m.a. með umfjöll-
un um hin makalausu
REI-mál. En er eitt-
hvað í hugsjóna- eða
skoðanagrunni Fram-
sóknarflokksins sem
kallar öðru fremur á
þennan stimpil. Svar-
ið við þeirri spurn-
ingu er já – svarað af
hreinskilni manns
sem situr á þingi fyr-
ir Framsóknarflokk-
inn.
Hið faglega vald
Það vill til að öfugt
við hugmyndafræð-
inga núverandi
stjórnarflokka trúum
við framsóknarmenn
á ágæti hins pólitíska
og lýðræðislega
valds. Meðal krata og
sósíalista allra þjóða er títt að trúa
framar öllu á svokallað faglegt
embættismannavald. Grundvall-
arhugsunin er þá að hægt sé að
mennta sig til þess að komast að
réttlátum og hlutlausum nið-
urstöðum. Þetta á sér beina sam-
svörun í hina útópísku sýn gamalla
kommúnista um vísindalega
stjórnun samfélagsins.
Í reynd eru niðurstöður þessa
að í fyrsta lagi felum við fjar-
lægum nafnlausum embætt-
ismönnum alltof óskorað og yf-
irdrottnandi vald, líkt og gerðist í
Sovétríkjunum gömlu og gerist í
dag í Evrópusambandinu. Í öðru
lagi er slíkt andlitslaust vald
gróðrarstía spillingar og misneyt-
ingar. Þetta var um vinstri síðuna
og á vitaskuld ekki síður við hina
stjórnunarglöðu sósíalista vinstri
grænna.
Hliðarkenning við hið kratíska
fagvald er trúin á beint lýðræði
kosninga um einstök mál sem hin
spaugilega álverskosning í Hafn-
arfirði er gott dæmi um og þarf
þar ekki fleiri orð um að hafa.
Hið kapítalíska vald
Alþekkt er gum hægri sinnaðra
sjálfstæðismanna af formanni sín-
um Davíð Oddssyni fyrir það að
hann hefði í stjórnartíð sinni dreg-
ið úr valdi sínu. Fært valdið frá
stjórnmálamönnum yfir til sam-
félagsins. Það orkar reyndar mjög
tvímælis hvort eitthvað er hæft í
þessu en í þessum órum liggur
draumsýn frjálshyggjumanna. Að
vald skuli vera í höndum kapítal-
istanna sjálfra, hinna
sterku.
Þannig eigi að setja
sem minnstar skorður
við athafnafrelsi allra
manna og leyfa helst
allt sem kapítalisminn
telur sér gróðavæn-
legt. Sömuleiðis eigi
að láta hverja þá þró-
un sem verður í sam-
félaginu afskiptalausa,
hvort sem er hröð
samþjöppun byggðar
eða aukin misskipting
tekna, svo dæmi séu
tekin.
En látum ekki
blekkjast af því að hið
kapítalíska frelsi sé
vald fólksins, það er
vald hinna fáu yfir
hinum mörgu.
Framsóknar-
hugsjónir
Öfugt við þetta allt
trúum við framsókn-
armenn á meðalhófs-
regluna og ágæti hins
pólitíska valds í lýðræðisríki. Eig-
um okkar hugsjónagrunn í sam-
hjálp, þjóðlegum gildum og átt-
hagatryggð. Trúum á lýðræðið og
að fulltrúar þess séu þeir sem
kjörnir eru til að fara með valdið
fyrir hönd fólksins. Kjósendur hafi
enda möguleika á að kjósa sér
nýja fulltrúa séu hinir fyrri þeim
ekki að skapi.
Hvort sem rýnt er í söguna eða
grúskað í heimspeki og stjórn-
málakenningum hefur mönnum
ekki tekist að finna gæfulegri leið
til þess að koma valdinu til al-
mennings. Það er því raunalegt að
heyra menn nota hugtakið „póli-
tísk ákvörðun“ eða „pólitískt vald“
sem skammaryrði meðan geð-
þóttaákvarðanir embættismanna
og alræði fyrirtækjaforstjóra er
hvort tveggja talið hafið yfir alla
gagnrýni og umræðu.
Við framsóknarmenn þorum að
gangast við því að vera talsmenn
hins pólitíska valds enda er það
brjóstvörn lýðræðis og frelsis í
heiminum. Fyrir þær sakir erum
við ómaklega sakaðir um pólitíska
spillingu og orðið pólitík notað
sem skammaryrði. Þeir sem þann-
ig tala vega um leið að raunveru-
legu lýðræði og frelsi almennings
til að ráða sínum málum.
Pólitískar ákvarð-
anir og Fram-
sóknarhugsjónir
Bjarni Harðarson skrifar um
Framsóknarflokkinn
Bjarni Harðarson
» Það er þvíraunalegt að
heyra menn
nota hugtakið
pólitísk ákvörð-
un eða pólitískt
vald sem
skamm-
aryrði …
Höfundur er þingmaður
fyrir Framsóknarflokkinn.
KRAFTMESTA
rödd óperulistarinnar
á Íslandi nú um stund-
ir kemur ekki úr skól-
uðum barka heldur
bæjarstjóranum í
Kópavogi. Gunnar I.
Birgisson gefur unn-
endum óperusýninga
og íslenskum söngv-
urum von um sóma-
samlega aðstöðu svo
við Íslendingar getum
á þessu sviði sem öðr-
um talist jafningjar
nágrannaþjóða okkar.
Hann vill byggja óperuhús í Kópa-
vogi sem verði heimili óperustarf-
seminnar og um leið þáttur í fjör-
legu listatorgi á Borgarholtinu
ásamt Salnum, Gerðarsafni og Nátt-
úrusafni Kópavogs þar sem Kópa-
vogskirkja verður í öndvegi.
Ég hef sagt það áður og segi það
enn: Bravó, nafni!
Staðsetningin er hentug fyrir
þorra íbúa höfuðborgarsvæðisins og
mun þjóna allri byggð á Reykjanesi
sömuleiðis. Má eiginlega segja að
óperuhús á þessum
stað yrði fremur mið-
svæðis en Tónlistar-
húsið í Reykjavík, þótt
óneitanlega hefði verið
skynsamlegt að hýsa
óperuna þar. Um það er
tómt mál að tala úr
þessu og líka ástæðu-
laust þegar stórhuga
menn með hugmyndir í
takt við stórborgir
heimsins eru tilbúnir að
taka málefnið upp á
arma sína.
Samkeppni er hafin
milli arkitekta um hönnun óp-
eruhússins og þeim er skylt að
starfa í samráði við erlenda hönnuði
sem hafa reynslu af hönnun óp-
eruhúsa eða sambærilegra mann-
virkja. Niðurstaðna er að vænta í
apríl næstkomandi.
Með 6.000 fermetra óperuhúsi og
800 sæta bogadregnum sal með
tvennum sölum skapar Kópavogur
sér sérstöðu á sviði menningarmála
og myndar miðpunkt í listastarfsemi
höfuðborgarsvæðisins. Hvílík um-
bylting sem þetta yrði fyrir Íslensku
óperuna sem hefur um árabil búið
við þröngan kost í Gamla bíói þar
sem sýningar standa ekki undir sér
þótt uppselt sé. Þetta minnir helst á
ævintýrið um Öskubusku.
En bygging óperuhúss í Kópavogi
er ekki í höfn þótt blási byrlega.
Fjármögnun er ekki alfarið lokið
þótt ætla megi af fréttum að hún
gangi vel. Formlegar viðræður við
ríkið eru ekki hafnar. Ég hvet því
alla sem vettlingi geta valdið, bæj-
aryfirvöld, einkaframtakið svokall-
aða, ríkið og listunnendur að greiða
götu þessa verkefnis eins og kostur
er, og bæjarstjórann hvet ég til að
láta ekki deigan síga.
Bravó, nafni
Gunnar Guðbjörnsson fagnar
ákvörðun um óperuhús í Kópa-
vogi
Gunnar Guðbjörnsson
» Staðsetningin erhentug fyrir þorra
íbúa höfuðborgarsvæð-
isins og mun þjóna allri
byggð á Reykjanesi
sömuleiðis.
Höfundur er óperusöngvari.
BÆJARSTJÓRINN okkar á Ak-
ureyri, Sigrún Björk Jakobsdóttir,
liggur undir ámæli.
Ragnar Sverrisson
sakar hana um glanna-
skap í tali og jafnvel
valdníðslu (sjá Morg-
unblaðið 2. nóv. sl.).
Hún neiti Hagkaup um
leyfi til að byggja á
íþróttavellinum við
Hólabraut sem sé
gagnstætt staðfestu
aðalskipulagi bæjarins
– og til að gera
óskammfeilni Sigrúnar
enn meiri – þá hafi
bæjarbúar á sínum
tíma tekið virkan þátt í
að móta umrætt miðbæjarskipulag.
Ef Ragnar er með þessum orðum
að skírskota til íbúaþingsins mikla
sem hann stóð fyrir forðum daga,
og gerði vel í því, þá fullyrði ég að
hann fer með rangt mál. Það er
þvert á móti Sigrún sem fer miklu
nær vilja íbúaþingsins
en títtnefnt skipulag
(og Ragnar sjálfur ef
farið er út í þá sálma).
Ég staðhæfi hér og
nú að stór hluti þeirra
sem sóttu íbúaþingið,
kannski allir – þó að
undanskildum einum –
var á móti því að
byggja hús, hvað þá
verslunarmiðstöð, og
malbika bílaplan á
íþróttavellinum. Hins
vegar virtist meirihluti
þinggesta vera þeirrar
skoðunar að breyta
ætti vellinum í fjölskyldugarð. Hann
ætti sem sé áfram að vera útivist-
arsvæði fyrir Akureyringa.
Ég ætla ekki að elta ólar við aðr-
ar túlkanir Ragnars í umræddri
grein en vil þó benda honum á að
það er fjarri því einhugur um verð-
launatillöguna sem lögð var til
grundvallar skipulagi miðbæjarins á
Akureyri, enda er hún meingölluð,
svo vægt sé til orða tekið. Sigrún
gerir því vel að spyrna við fótum og
því meira sem henni tekst að víkja
frá verðlaunahugmyndinni því
betra.
Af glannalegum
ummælum bæjarstjóra
Jón Hjaltason skrifar um skipu-
lagsmál á Akureyri »Miðbæjarskipu-lagið er mein-
gallað og Sigrún
gerir vel að hnika
því til betri vegar.
Jón Hjaltason sagn-
fræðingur
Höfundur er sagnfræðingur.
Í BÆJARRÁÐI Reykjanes-
bæjar 12. júlí sl. var á dagskrá
kaupsamningur (samkomulag) um
sölu á hlutafé
Reykjanesbæjar í
Hitaveitu Suðurnesja
til Geysir Green
Energy.
Samningurinn var
samþykktur með 3
atkvæðum sjálfstæð-
ismanna gegn 2 at-
kvæðum a-lista-
manna.
Undirritaður og
Guðbrandur Ein-
arsson, oddviti okkar
í A-listanum, lögðu
fram bókun og
skýrðu út afstöðu sína. Það gerðu
sjálfstæðismenn einnig. Bókun
sjálfstæðismanna er í raun sögu-
leg og mjög athyglisverð.
Þar segir m.a. orðrétt:
„Samkomulagið tryggir jafn-
framt fyrstu skef í einkavæðingu
orkufyrirtækja á Íslandi.“
Bókun sjálfstæðismanna er
mjög afgerandi, ekki er hægt að
skilja vilja bæjarfull-
trúa sjálfstæðismanna
í Reyknesbæ öðruvísi
en að þeir vilji einka-
væða íslensku orku-
fyrirtækin.
Undirritaður vakti
athygli á þessari bók-
un á síðasta bæj-
arstjórnarfundi og
spurði hvort þetta
væri vilji bæj-
arfulltrúanna, ekki var
hægt að skilja við-
brögð þeirra öðruvísi
en svo að þeir væru
enn sömu skoðunar.
Íbúar Reykjanesbæjar eiga rétt
á því að vita hug bæjarfulltrúa
sjálfstæðismanna í Reykjanesbæ.
Ég vona að íbúar gleymi ekki
þessum vilja þeirra.
Í raun skýrir þessi vilji bæj-
arfulltrúa Sjálfstæðisflokksins,
þær starfsaðferðir sem viðhafðar
hafa verið í málefnum Hitaveitu
Suðurnesja. Nú er bara spurn-
ingin hvort Sjálfstæðisflokkurinn í
Reykjanesbæ styður þessar hug-
myndir og hver verða þá næstu
skref úr því að hér hafa einungis
verið stigin fyrstu skrefin!
Hvernig verða næstu skref
sjálfstæðismanna í einka-
væðingu orkufyrirtækja?
Eysteinn Jónsson skrifar um
einkavæðingu orkufyrir
tækja á Íslandi
Eysteinn Jónsson
» Íbúar Reykjanes-bæjar eiga rétt á því
að vita hug bæjarfull-
trúa sjálfstæðismanna í
Reykjanesbæ.
Höfundur er bæjarfulltrúi í Reykja-
nesbæ.
ÁKVÖRÐUN Landsvirkjunar
um að virkja ekki meira á Suð-
ur- og Vesturlandi vegna álfram-
leiðslu virðist skynsamleg út frá
hagsmunum þess fyrirtækis.
Ákvörðunin mun augljóslega
hafa margvíslegar afleiðingar og
ein þeirra snýr að möguleikum á
uppbyggingu álvers í Helguvík.
Til að framkvæmdin gangi fram
þarf að koma til orka frá Orku-
veitu Reykjavíkur, en því fyr-
irtæki er stjórnað eins og kunn-
ugt er af Vinstri grænum,
Samfylkingu og Framsókn.
Fulltrúar Vinstri grænna á Al-
þingi hafa talað fyrir því að ekki
verði ráðist í álversframkvæmdir
í Helguvík og skammað m.a.
Samfylkinguna fyrir að bera fyr-
ir sig að málið væri á forræði
sveitarfélaganna og orkufyr-
irtækjanna. Nú ráða Vinstri
grænir ásamt Samfylkingu í
borgarstjórn. Mun stefna flokk-
anna á Alþingi ráða eða er
breytinga að vænta?
Það er mjög mikilvægt að
strax komi fram hver stefna
borgarstjórnarmeirihlutans er í
þessu máli, einkum fyrir Seðla-
bankann og Alþingi vegna hags-
tjórnarinnar og eins fyrir íbúa
Suðurnesja. Málið þolir enga bið.
Illugi Gunnarsson
Hver er stefnan?
Höfundur er alþingismaður.