Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 53

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 53
4. tafla, Hitagildi lífrænna efna. - Heat value ofsome organic products. kal/g Sykur (sugar) Sellulósi (cellulose)l) Hey (hayf Viður (wood)2) Mór (peat),2) lífrænt efni (organic matter) Mór (peat), 18% aska (18% ash) Steinkol (coal)2) Olía (oil)3) 3.750 4.150 4.300-4.500 4.500 5.500 4.500 8.000 10.000 " Mundell & Tryggvi Eiríksson (1980) 2) Óskar B. Bjarnason (1966) 3) Skarp (1979) nægur til að upphitun gripahúsa verði óþörf, ef húsin eru vel einangruð. BUFJÁRÁBURÐUR SEM ORKUGJAFI Eins og fram kemur hér að ofan, skila 30-40% fóðurorkunnar sér í saur hús- dýra. Hann er því umtalsverður orku- gjafi, sem hefur löngum verið nýttur, einkum með taðbrennslu. Á síðari árum hefur miklu verið kost- að til að þróa aðferðir til að framleiða metanríkt gas til brennslu með gerjun á kúamykju eða öðrum búfjáráburði. Þetta er gert á allmörgum bæjum erlend- is nú þegar, þótt þessi orkuvinnsla sé ekki talin samkeppnisfær við olíu enn sem komið er. Hérlendis hafa einstaka bændur hugleitt nýtingu þessa orku- gjafa. Erlendar rannsóknaniðurstöður eru breytilegar, en að meðaltali má telja, að gasvinnslan gefi af sér jafngildi % kg olíu/ kú/dag. Á norðlægum slóðum fer þó veruleg orka í upphitun á áburðinum til að viðhalda nægilegum gerjunarhraða. Nettóárangurinn svarar þá til um 0,5 kg olíu/kú/dag (Skarp 1979). Hérlendis er sums staðar unnt að nýta jarðhita til upp- hitunar og við það ætti hagkvæmni gas- vinnslunnar að aukast að miklum mun, því að gasið er verðmætari orkugjafi. Miðað við forsendurnar hér að framan gætu 20.000 kýr, sem er liðlega helming- ur kúastofnsins í landinu, gefið af sér jafngildi 2400 tonna af olíu á átta mánaða innistöðutíma á ári. Er það um 0,4% af núverandi olíuinnflutningi og um fjórð- ungur af olíu- og bensínnotkun í land- búnaði. Úr sauðataði ætti að vera unnt að vinna nokkurt gas að auki. Engar beinar upplýsingar liggja fyrir um, hve mikill hluti orkunnar í saurnum nýtist í gasvinnslunni. Lætur þó nærri, að nettóorkuvinnslan sé um fjórðungur líf- rænnar orku í saur. Hafa þá tæplega 10% af fóðurorkunni nýst til viðbótar þeim 5%, sem skila sér í búsafurðum. Auk þeirrar orku, sem fæst við gas- vinnsluna, hefur hún þann kost að bú- fjáráburðurinn verður meðfærilegri, bæði fyrirferðarminni og ekki eins daun- illur. Enn fremur eyðast skaðleg smit- efni. Jurtanæringin í áburðinum verður aðgengilegri. Niturtap er að vísu nokk- urt, en samt er óvíst, hvort endanleg áhrif gasvinnslunnar verða fremur til að auka eða minnka nýtingu búfjáráburðar- ins sem nituráburðar. Hér á landi hefur meiri athygli beinst að hagnýtingu þess varma, sem myndast við loftháða gerjun í haughúsi en að gas- framleiðslu (Björn Marteinsson 1983). 149
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.