Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 50

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 50
1. tafla. Sólgeislun á láréttan flöt, kal/cm2/dag. - Solar radiation on a flat plane (call cm2lday). Á heiðskírum degi í Reykjavík, (Clear day in Reykjavík) Á meðaldegi í Reykjavfk (Average day in Reykjavík) Erlent meðalgildi (Mac Key 1978) (Mean radiation) júní-ágúst 758 júní 411 júlí ágúst júní-ágúst 410 312 378 500 leyti. Þeir endurkastast því og gefa gras- inu græna litinn. Ósýnilegir geislar nýt- ast alls ekki til tillífunar. Á hverja sam- eind af C02, sem binst, þarf (8-) 10 skammta af ljósorku, hver sem liturinn er. Rauðu skammtarnir hafa minni orku en þeir bláu. Sú orka sem binst í hverri sameind er hins vegar alltaf hin sama, svo að orka rauðu geislanna nýtist betur til tillífunar. HÁMARKSVÖXTUR NYTJAGRÓÐURS Mac Key (1978) telur, að allt að 5,3% geislaorkunnar eigi að geta nýst til tillíf- unar þegar best lætur. Eru það um 12% sýnilegrar geislunar, sem ætti að gefa 670 kg/ha/dag af þurrefni að rótum meðtöld- um þegar tekið hefur verið tillit til önd- unartaps. Þetta mark er þó langt ofan þess, sem nokkurs staðarþekkist. Hæstu skammtímagildi eru að vísu allt að 540 kg/ha/dag auk rótarvaxtar, en 100 daga meðaltöl yfir 200 kg/ha/dag eru líklega sjaldgæf. Nokkur dæmi um mikla þurr- efnismyndun og hæstu skammtímagildi samkvæmt Mac Key (1978) eru í 3. töflu. Eftir mismunandi leiðum, sem kolefnið fer í tillífuninni, eru plönturnar flokkað- ar í C4-plöntur og C3-plöntur. Hinar fyrr töldu, sem vaxa einkum í hitabeltinu, nýta sólarorkuna betur til tillífunar og kemur það fram í vaxtarhraða þeirra samkvæmt 3. töflu. Á 1. mynd eru sýndar niðurstöður vikulegra uppskerumælinga á vallar- foxgrasi (Phleum pratense) á Korpu og er gildi 3. töflu um vöxt vallarfoxgrass dregið af þessum niðurstöðum. Niður- stöðurnar eru meðaltöl þriggja stofna. Borið var á 15. maí 1979 og 13. maí 1980. Áburðarmagn var 120 kg N/ha. í tilraun- inni voru einnig liðir, þar sem mun seinna var borið á, en þar spratt nokkru minna. Aðrar grastegundir, sem einnig voru í sömu tilraun, gáfu ekki eins mikið af sér. Hins vegar má vænta þess, að töluvert meiri spretta hefði fengist með meiri áburði. Uppskerumælingarnar voru ekki gerðar á sömu reitunum bæði árin. Hefur því landmunur áhrif á sam- anburð milli ára, og ekki er víst, að unnt sé að fá jafnmikla uppskeru ár eftir ár á sama stað. Árin tvö, sem niðurstöður 1. myndar eru frá, voru mjög ólík um veðurfar. Ár- ið 1979 var eitt kaldasta ár aldarinnar og fór klaki ekki úr jörð á veðurathugunar- stað á Korpu fyrr en fyrstu dagana í júní, en um mánaðamótin apríl - maí 1980. Mismunur sumarhita var einnig nokkur. Meðalhiti júní - ágúst var 9,2°C 1979 en 10,3°C 1980. Athyglisvert er, að árferðismunur kom einkum fram í því, að seinna spratt 1979. Heildaruppskera var þó einnig minni 1979 og hefur jarðvegurinn gefið af sér minna nitur það ár. Sprettuhraði var 146
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.