Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 54

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 54
5. tafla. Nýtingfóðurorku í heyi (15% raki). - Utilization ofenergy in hay (85% dry matter). Mjög gott hey Tæplega meðal- (Very good hay) hey (Poorer than average hay) Kg heys í fóðureiningu (Kg hay per feed unit) 1,53 2,00 Orka í saur % (energy in faeces) 27 39 Meltanleg orka % (digestible energy) 73 61 Tap í þvagi og metani % 23 22 (Lost in urine and methane) Breytiorka% 50 39 (Metabolizable energy %) Varmatap % (lost as heat) 22 17 Nettóorka % (net energy) 28 22 Með hæfilegri loftun og góöri einangrun má ná 40-50°C gerjunarhita.og varmann sem myndast við gerjunina má nýta til upphitunar með varmaskiptakerfi, þ.e. með hringrás vatns í lokuðu rörakerfi. Þessi aðferð til að hagnýta þá orku, sem er bundin í búfjáráburði, er tiltölulega einföld og örugg í rekstri og kostnaður er að litlu leyti háður stærð virkjunarinnar. Er það gagnstætt því sem á við um gas- framleiðslu, sem kemur vart til greina, nema þar sem mikið fellur til af búfjár- áburði. Hins vegar er gasið mun verð- mætara orkuform. RÆKTUN JARÐARGRÓÐA SEM ORKUGJAFA í kaflanum hér á undan kom fram, að tæplega 10% fóðurorkunnar gætu nýtst til eldsneytis með gasvinnslu úr búfjár- áburði. Sú orkuvinnsla virðist þó varla geta náð sem svarar einu prósenti af nú- verandi olíuinnflutningi. Miklu meiri eldsneytisorku má ná með brennslu á þurrkuðum jarðargróða, þ.e. viði, hálmi eða heyi. Með 10 tonna upp- skeru þurrefnis á hektara fæst af 133.000 ha lands jafnmikil orka og nemur öllum olíuinnflutningi landsmanna, sem er 600.000 tonn. Er þetta ámóta landstærð og flatarmál alls ræktaðs lands er nú. Eftir er þó að taka tillit til orkunotk- unar í ræktuninni sjálfri. Til þess að framleiða þau 120 kg niturs, sem nú eru borin á hektara að jafnaði, þarf 180 kg olíu (1,5 kg olíu á kg N). Aðra orkuþörf í ræktun má áætla svipaða þessu (sbr. áætlun Bjarna Guðmundssonar 1977), þannig að orkueyðslan í ræktun verði alls jafngildi 360 kg olíu á ha. Landþörfin vex þá í 144.000 ha, sem enn er sambærilegt við eða óverulega meira en núverandi flatarmál ræktaðs lands á íslandi. Pessi ræktun þyrfti ekki að vera í verulegri samkeppni við aðra ræktun, því að rækt- anlegt land er margfalt á við það sem þegar hefur verið ræktað. Eins ætti að vera unnt að sneiða hjá bestu skóg- ræktars vaeðunum. Tvær aðferðir koma til greina við hag- nýtingu jarðargróða sem orkulindar, bein brennsla og framleiðsla á fljótandi eldsneyti og gasi. Auk þess að keppa við olíu þarf jarðargróðinn að keppa við mó sem orkugjafa. Hafa móbirgðir í landinu verið áætlaðir samsvara 600 ára innflutn- ingi á eldsneyti miðað við núverandi inn- flutning (Bragi Árnason 1983). Virðist í því mati ekki hafa verið tekið tillit til mis- munandi orkunýtingar við notkun mós og olíu, og verulegur hluti mósins er vart nýtanlegur. Hvort heldur sem jarðar- 150
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.