Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 57

Náttúrufræðingurinn - 01.07.1987, Blaðsíða 57
olíuverð var hátt, áður en það lækkaði 1985. Á íslandi gefa einærar jurtir tiltölulega litla uppskeru á flatareiningu vegna þess hve seint vorar. Akurinn grænkar of seint til þess að ná að nýta til fulls geisl- unina, þegar sól er hæst á lofti. Bæði kartöflur og gulrófur geta þó gefið mikið af sér. Spírun hefur lengi verið notuð til að flýta því að kartöflur komi upp, og gulrófnaplöntur má rækta í vermireitum og setja síðan niður með vélum. Með því móti má ná sæmilegri nýtingu á geislun- inni í júní. Miklu vænlegri til árangurs hér á landi er ræktun á fjölærum trénis- ríkum gróðri, líklega helst grasi. Úr hon- um má vinna gas, og horfur munu vera á, að brátt verði tiltækar aðferðir til að vinna fljótandi eldsneyti úr slíkum gróðri. Einkum á Suðurlandi er unnt að taka til ræktunar víðáttumikil, samfelld landsvæði, þannig að með góðu skipulagi ætti að vera unnt að halda niðri flutnings- kostnaði, sem er með hærri kostnaðar- liðum. Hér yrði orkuræktun líka í lítilli samkeppni við aðra ræktun. Hún ætti því að geta orðið samkeppnisfær við orku- ræktun í öðrum löndum. NIÐURLAG Sólarorka er mikilvægasti orkugjafi okkar jarðarbúa. Hún er best nýtt í land- búnaði og skógrækt, en einnig má nefna hagnýtingu vatnsorku og vindorku og sólarorkuver. í landbúnaði er þó orku- gildi afurðanna ekki alltaf haft að leiðar- ljósi, og í kvikfjárrækt skila aðeins um 5% orkunnar sér í afurðum. Allt að 10% til viðbótar má vinna sem eldsneyti úr búfjáráburði. Með nýjum rannsóknum, t.d. á Norðurlöndum, hefur töluverður árangur náðst í bættri hagnýtingu jarðar- gróða sem orkugjafa. Hér á landi er binding geislaorku í gróðri um hásumarið sambærileg því, sem best þekkist erlendis, ef ræktunin er í góðu lagi. Vaxtartíminn hér er þó stutt- ur. Sýnt var dæmi um vöxt vallar- foxgrass, sem var 140 kg/ha/dag í 8-9 vik- ur, eða um tonn á viku, tvö sumur í röð. Að viðbættum þeim vexti, sem er fyrr að vorinu, getur uppskeran hæglega náð 10 tonnum. Þessi árangur fékkst með hóf- legum áburði, 120 kg N/ha. Með meiri áburði eða með því að velja gróður, sem sprettur lengur fram eftir sumri, ætti að vera unnt að ná meiri uppskeru, ef sprettuskilyrði eru að öðru leyti jafngóð og í þessum tilraunum. Nú þegar er meira en helmingur orku- notkunar íslendinga frá innlendum orkugjöfum. Hins vegar erum við mjög háðir innflutningi olíu og bensíns til að halda uppi samgöngum og fiskveiðum. Hér á landi er mikið af ræktanlegu landi sem bíður notkunar og mætti taka til ræktunar á orkugæfum gróðri, annað hvort til framleiðslu á fljótandi eldsneyti eða gasi eða sem kolefnisgjafa við vetnis- framleiðslu. Sumt af þessari framleiðslu myndi auk þess byggjast á þeirri gnótt óbeislaðrar vatnsorku sem er í landinu. Orkuvinnsla úr gróðri yrði í samkeppni við mó. Fljótt á litið virðist mórinn hafa verulega yfirburði. Mikið er til af hon- um, svo að töluvert má ganga á hann. Það sem getur mælt á móti móvinnslu er annars vegar, hve öskuríkur íslenskur mór er, og hins vegar ýmis landnýtingar- og náttúruverndarsjónarmið. Á þorravöku Menntaskólans við Sund 1982 tók einn bekkurinn til meðferðar ræktun gróðurs til framleiðslu á elds- neyti. Miðað var við nýja tækni til fram- leiðslu verðmæts eldsneytis úr gróðri, sem ekki mun fullmótuð enn. Sýndu út- reikningar ungu mannanna mjög já- kvæðar niðurstöður. Verður fróðlegt að sjá, hvort þessi framtíðarsýn endist þeim námsárin, svo að þeir hefjist handa við að láta hana rætast á manndómsárunum. 153
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.