Samvinnan - 01.12.1973, Page 75

KASSAGERÐ
REYKJAVÍKUR
áenclir uiÉðbiptauinum
áinum beztu
jófa- og. ngáráhueÉjur
arrekendurnir geti lifað af
starfi sinu.
Margir signa sig og biðja
fyrir sjer, er þeir heyra slíkar
kenningar sem þessa, er miða
að því að afnema það, sem
skoðað hefur veiið eins og
nokkurskonar helgidómur. — í
augum margra manna eru
smákaupmennirnir við búðar-
borðið einskonar prestar eða
djáknar í helgidómi mannfje-
lagsins, sem eiga að vera frið-
helgir. Þetta er mjög svo nær-
sýnisleg og smásálarleg skoðun.
Vjer neitum því að vísu ekki,
að margur smákaupmaður afl-
ar lífsuppeldis síns á ærlegan
hátt, eins ærlegan og hver ann-
ar maður. En samt sem áður er
sú krafa jafn rjettmæt, að af-
numdir sjeu og óþarfir gjörðir
sem flestir milliliðir millum
framleiðanda og neytanda; og
hún mun ekki heldur hverfa
eða þagna sú krafa, fyrri en
henni er fullnægt, því hún er
eðlileg afleiðing af ástandi
þessara tíma.
5. Útsvarsskylda kaupfjelaga.
í danska kaupfjelaga blaðinu
stendur þessi grein: „Árvök-
ur hreppsnefnd ein í Vjebjarga
amti áleit, að úr því lögin ekki
bönnuðu að leggja útsvar á
kaupfjelag, þá væri það leyfi-
legt, og lagði því útsvar á f jeiag,
sem hafði bækistöð sína í
hreppnum. Málið var kært fyr-
ir amtsráðinu, sem benti
hreppsnefndinni á, að í þessum
syndum spillta heimi væri svo
ákaflega margt til, sem lögin
ekki bönnuðu með berum orð-
um, en sem menn samt sem
áður alls ekki mættu fremja.
Hreppsnefndin varð því að
stryka kaupfjelagið út af nið-
ur j öf nunarskránni".
Af þessu sjest það tvennt: 1.
að kaupfjelög eru alls ekki út-
svarsskyld í Danmörku, þótt
þau í rauninni reki verzlun
miklu fremur en hin íslenzku
kaupfjelög, og 2. að kæra fje-
lagsins hefur gengið úrskurð-
arveginn, og spurningunni um
útsvarsskylduna hefur verið
svarað með úrskurði, en hef-
ur ekki verið álitin að heyra
undir dómstólana, eins og hjer
á voru landi íslandi. Sinn er
siður í landi hverju.
ÚR TÍMARITI FYRIR KAUP-
FJELÖG OG SAMVINNU-
FJELÖG 1907.
I. Er kaupfjelagsskapur vor
úrelt stofnun?
Því verður ekki neitað, að
almennur áhugi manna á
kaupfjelagsmálum og fylgi
þeirra við kaupfjelagslegar
hugmyndir hefur nokkuð
breyzt, og víða hvar minnk-
að að mun, nú á síðari tímum.
Hverju er þar um að kenna?
Jeg fjekk, fyrir stuttu, svar
frá einum kaupfjelagsmanni
upp á það, hvers vegna fylgið
og tryggðin minnkar. Hann var
að fara í kaupstaðinn, með
einn hest í taumi, klyfjaðan
rjúpum, og vissi jeg, að hann
ætlaði að selja kaupmönnum
vöru sína, en taka aptur ýmis-
legt til heimilisþarfa. Ljet jeg
í ljós undrun mína á því, að
fjelaginn skyldi ekki láta rjúp-
urnar í kaupfjelagið og taka
þar á móti vandaðri og ódýrari
vöru, heldur en kostur væri á
þar á eyrinni; það liti helzt út
fyrir að menn væru farnir að
gleyma kaupfjelaginu og þeirri
reynslu, að fjelagsviðskiptin
yrðu hollust, að öllu saman-
lögðu, ef menn hefðu þar
stöðugt öll sín verzlunarvið-
skipti. Hann kvað mig hafa
satt að mæla, menn gleymdu
kaupfjelaginu, en það kæmi til
af því, að menn álitu kaup-
fjelagsskapinn úrelta stofnun.
Svo skildum við í það skiptið.
Með næsta rjúpnahestinn fór
DOMUS
VÖRU HÚS
að Laugavegi 91
Á BOÐSTÓLUM Á
EINUM STAÐ:
Leikföng Gjafavörur
Fatnaður Skór
Búsáhöld Heimilistæki
LEITIÐ EKKI LANGT
YFIR SKAMMT
KAUPFÉLAG REYKJAVÍKUR OG NÁGRENNIS
V
75