Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Blaðsíða 3

Nýjar leiðir.
Stríðinu er nú lokið. En afleiðingar stríðsins verða
afar langvinnar. 3á heimur, sem hrundi með friðslit-
unum sumarið 1914, verður eigi skjótlega endurbygður.
'Hver einstaklingur og félagsheild verður því að athuga
tilveruna frá nýjum sjónarhól.
Samvinnustefnan verður að gera þetta líka. Rann-
■saka að hverju leyti aðstaðan hefir breyzt við striðið
og þann frið, er fylgir. Athuga hverju þarf að breyta
og hverju má halda óbreyttu af skipulagi friðaráranna.
Fyrsta spurningin er það, hvort orðið hafi einhverj-
ar þær breytingar við stríðið, sem minka þörfina fyrir
•starfsemi samvinnufélaga.
Varla mun sú verða raunin á. Þvert á móti hafa
magnast þau öfi, sem starfa móti samvinnunni. Auður
'þjóðanna er enn raisskiftari en hann var vorið
1914. Bæði meðal stríðsþjóðanna og í hlutlausum lönd-
um hafa safnast risavaxin auðæfi í eigu einstakra
manna og gróðafélaga. Þarf ekki að rekja þá sögu
lengri hér. Nægir að benda á hitt, að stríðið hefir
magnað keppinauta samvinnunnar, bæði hér á landi
og erlendis. Með stríðsgróðann að bakhjarli standa þeir
betur að vígi en fyr með að hafa áhrif á skoðanir al-
merinings þeim í vil.
Þörfin hefir því ekki minkað, heldur vaxið. Að
vísu má segja, að striðið hafi opnað augu manna fyrir
einu bjargráði, sera litið var þekt áður. Það er lands-
■ verzlun. Það úrræði hefir á undanförnum árura verið
10