Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Blaðsíða 37

175
Hverjar orsakir liggja til þess, að heimavistarfélög-
in hafa til þessa verzlað við kaupmenn en ekki kaup-
félög, skal eg láta liggja milli hluta. Stundum kunna
skólastjórar skólanna að ráða nokkru þar um, og stund-
um kann að sýnast svo sem lægst tilboð um vörur
komi frá kaupmönnum. Heimavistarfélögin hafa sem
sé oft haft þann sið, að bjóða út viðskiftin við sig.
Kaupmenn, sem ráða sjálfir verði á vörum sínum og
oft selja Pétri o" Páli sömu vöru með misjöfnu verði,
geta þá sett ákveðið verð á vöru sina, en það geta
kaupfélögin ekki. Það getur sagt hvaða verð sé á vör-
unni, en það verð er eins fyrir alla. í fijótu bragði
sýnist því stundum kaupmannsverðið lægra, en þegar
árið er liðið og verzlunararður kaupfélagsins er borg-
aður út verður raunverulega verðið í kaupfélaginu
œtíð lœgra.
Þetta athuga raatarstjórarnir sjálfsagt ekki alt af,
enda eru þeir ætíð ungir menn og litt reyndir í verzl-
unarmálum.
Enn kunna fieiri ástæður að liggja til þess, að
heimavistarfélögin verzla ekki við kaupfélögin heldur
við kaupmenn, en þær verða ekki raktar hér. En hitt
vil eg aftur fullyrða, að það er illa farið, og að það
væri hagur bæði fyrir kaupfélögin, skólana, heimavist-
arfélögin og þjóðina, ef heimavistarfélög skólanna verzl-
uðu eingöngu við kaupfélögin.
Að þessu vildi eg þá reyna að leiða rök, en til
þesa að menn skilji mig verð eg þó fyrst og fremst að
minna á það, sem þegar er sagt, að eg geng út frá
því, að skólasetrin séu föst, og það að eg geri ráð fyrir,
að félagið fengi að verzla við kaupfélagið eins og ein-
staklingur með áframhaldandi árlegum viðskiftum. Heima-
vistarfélagið kæmi þá til með að eiga hlut í ódeilan-
legum sjóðum félagsins og í stofnsjóði, ef árságóðinn
væri borgaður i stofnbréfum, og yxi sá hluti eftir þvi,
12*