Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Side 65

203
islenzkra afurða, skyldi lagður í sérstakan sjóð, er nefn-
ist: »tryggingarsjóður gjaldeyrisvöruc, enda skyldi sá
sjóður og bera þann halla, sem af þessum vörukaup-
um kynni að leiða.
Kópaskeri, 25. ágúst 1918.
B. Kristjánsson.
Aths. ritstjóra.
Sú breyting, að kaupfélög hætti að taka innlendar
afurðir með áætluðu verði, er ekki að öllu leyti heppi--
leg. Dæmi til að það fyrirkomulag, sem Norður-Þing-
eyingar fylgja nú, hefir átt drjúgan þátt i hruni kaup-
félaga.
Ef kaupfél. »kaupir« innlendu vöruna af hinum ein-
stöku félagsmönnum, þá er það orðið »spekúlant«. Það
getur grætt eða tapað á vörunni. Enn sem komið er
hefir félagið grætt, eins og skýrslan segir. Það er og
vitanlega gott ráð, að leggja gróðann í sjóð til að mæta
áföllum. . En er víst að sá sjóður hrökkvi, ef verulega
illa tekst til? Kaupmenn, sem keppa við slík félög,
græða venjulega bœði á innlendu og útlendu vörunni.
Þeir hafa hálfu betri undirbúning til að þola óhapp
heldur en félagið. Og þar sem það er gamalt kaup-
mannsbragð, að kaupa íslenzkar afurðir einstaka sinn-
um ofan við sannvirði til að villa almenningi sýn og
>steinrota« efnalitla keppinauta, þá gæti svo farið, að
þeirri tegund samkepni yrði beitt við kaupfélögin.
Hvernig færi þá? Fyrst yrði tekjuhallinn bættur úr
varasjóði, en ef um mikla upphæð er að ræða, þá gæti
slíkt ímyndað tjón komið inn ótrú og tortrygni gegn
félagsskapnum. Og tryggara mun það reynast og eðli-
legra, er til lengdar lætur, að framleiðendur afhendi
félagsstjórn sinni vöruna til sölu, heldur en að félagið’
kaupi fyrir fastákveðið verð.