Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1943, Síða 78

Andvari - 01.01.1943, Síða 78
74 Gísli Sveinssoii ANDVARI Stjórnskipunarlög þau, sem nefndin leggur til, að Alþingi samþykki, eru svo sem ráð var fyrir gert bein afleiðing þeirra ákvarðana, sein teknar voru með þingsályktunum 17. mai 1941, þeim er áður getur, sem sé: Skilnaðurinn framkvæmdur með stjórnskipulegri breytingu frá konungdæmi til lýðveldis, er afgreiða má með eins þings samþykkt, samkv. ákvæðum stjórnarskrárbreytingarinnar frá 15. des. 1942, sem gerð var einmitt með þetta fyrir augum. En á eftir skal fram fara alls- herjar atkvæðagreiðsla meðal kjósenda í landinu um þessa lýðveldisstjórnarskrá, — jafnframt því sem þingsályktunar- tillaga nefndarinnar, sem lýsir niðurfelling sambandslaga- samningsins frá 1918 og ákvarðar um rétt danskra ríkis- borgara hér á landi til bráðabirgða, yrði borin undir þjóðar- atkvæði. Til fullnaðar hvors tveggja er ekki krafizt annars en einfalds meiri hluta, og er það beinlínis tekið fram um stjórnarskrána (81. gr. frumv., sbr. nýnefnda stjórnarskrár- breyt. frá 15. des. 1942). Mun ekki laust við, að um þetta ríki nokkur misskilningur meðal manna, sem eima mun eftir af ákvæðum 18. gr. sbl. (um hinn sérstaka meiri hluta), sem ekki viðurkennast lengur í gildi, og þarf því eigi eftir þeim að að fara í þessu né öðru. — Nánari reglur um atkvæðagreiðsl- una er Alþingi bært um að setja eða heimila ríkisstjórninni að gera. Eins og alþjóð veit, var svo ráð fyrir gert um vorið dg fram á sumar 1942 af flokkum þeim, er stóðu að kjördæmamálinu, sem þá var kosið um, að lýðveldisstjórnarskrá yrði sett á því ári. Af þessu varð þó ekki, sökum óvæntra hindrana, en það bættist upp með því tvennu, að Alþingi afgreiddi áðurgreint stj órnskipunarlagaákvæði um skjótari maðferð þessarar breytingar en ella var heimilt samkvæmt stjórnarskrá (enda auðsætt, að nauðsyn gæti til þess borið, eins og nú er ástatt), og að umræður þær, sem fóru fram á sumrinu um sldlnað- arviðhorfið milli íslenzkra stjórnarvalda og erlendra, eða af liálfu ríkisstjórnar íslands og Alþingis annars vegar og aðal- lega stjórnar Bandaríkja Norður-Ameríku hins vegar, sem áður hafði gefið samningsloforð um frelsi landsins, leiddu til
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100

x

Andvari

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.