Vikan


Vikan - 15.01.1970, Blaðsíða 12

Vikan - 15.01.1970, Blaðsíða 12
HANN KÖLSKI SMÁSAGA EFTIR GUY DE MAUPASSANT Bóndinn stóð andspænis lækn- inum við hvílu hinnar deyjandi konu, sem hlustaði á tal þeirra hin rólegasta. Hún átti að deyja og tók því vel, enda hafði hún tvo um nírætt. Geilsa júlísólarinnar lagði inn um gluggann og hinar opnu dyr og einnig dauninn utan af ökr- unum. Engispretturnar sungu í sig hæsi. Læknirinn tók til máls og sagði: — Honore, þú mátt ekki yfir- gefa þína dauðvona móður. Dauðann getur borið að, áður er minnst varir. Bóndi svaraði vandræðalega: — É'g verð að ná inn hveitinu, því að það hefur legið úti lengi og nú er veður til að hirða. Hvað segir þú um það, móðir sæl? Hin deyjandi kona, sem enn var haldin ágirnd Norður-Frakk- lands, kinkaði kolli til samþykk- is og hvatti þannig son sinn til að hirða hveiti sitt meðan hún sjálf yfirgæfi heiminn. En lækn- irinn gerðist þá reiður, stappaði niður í gólfið og sagði: — Þú ert ómenni, heyrirðu það? Og ég leyfi þetta ekki. Skil- urðu? Og verðir þú endilega að ná inn hveitinu í dag, farðu þá til frú Rapet og fáðu hana til að líta eftir henni móður þinni. Ég krefst þess. En ef þú hlýðir ekki skaltu ekki vænta minnar hjálp- ar þá einhvern tíma þú kannt að veikjast. Bóndi, sem var langur sláni og magur og seinci til allra hluta, var sem milli tveggja elda. Hann óttaðist lækninn, en sparnaðar- hugurinn var hins vegar mikill. Eftir alllanga bið fær hann loks- ins stamað: — Hvað tekur frú Rapet mik- ið fyrir að sitja yfir veiku fólki? — Hvernig ætti ég að vita það? hrópaði læknirinn. — Það er án efa undir því komið, hversu lengi hennar er þörf. Talaðu við hana, maður. En ég vil, að hún sé hingað komin áður en klukku- stund er liðin, heyrirðu það? Maðurinn tók ákvörðun sína. — Ég skal ná í hana, svaraði hann. —- Verið ekki reiður, Jækn- ir. Hinn síðarnefndi fór þá burt, en sagði um leið: — Gættu þín, ungi maður, því að ég er harður í horn að taka, þegar ég reiðist. Þegar þau voru tvö ein eftir, sneri bóndi sér að móður sinni og mælti lágum rómi: — Ég ætla að ná í frú Rapet eins og læknirinn segir. Dey þú ekki á meðan. Síðan fór hann út. Frú Rapet, sem var þvottakerl- ing, sat yfir látnu og deyjandi fólki þar í nágrenninu, en milli þess sem hún saumaði línklæði þessara viðsKiptavina sinna saumaði hún og bætti klæði hinna, sem enn voru í tölu lif- enda. Hún var illgjörn, öfund- sjúk og fégjörn. gekk í keng og var líkast því sem hún væri brot- in sundur um miðjuna. Hún tal- aði ekki um annað en fólk, sem hún hafði séð deyja og um þær mismunandi myndir, sem dauð- inn birtist í. Hún hafði sömu ánægju af að tala um þetta og veiðimaðurinn, sem segir frá af- rekum sínum. Þegar Honore Bontemps kom inn í kofa hennar, var hún önn- um kafin við bvotta sína. — Gott kvöld, frú Rapet, sagði hann. — Þú lifir og blómstrar, sé ég. Hún sneri sér við, leit á hann og sagði: — Mér líður ágætlega, þakka þér fyrir. En hvað er frá þér að segja? — Allt hið bezta, en móðir mín er hins vegar mikið veik. — Móðir þín? — Já, móðir mín. — Hvað gengur að henni? — Ekki annað en það, að hún er að hrökkva upp af. Kerlingin þurrkaði blautar hendur sínar og spurði með hlut- tekningarróm: — Er það svona slæmt? - Læknirinn heldur, að hún muni ekki lifa til morguns. — Þá hlvtur hún að vera mik- ið veik. Nú kom hik á Honore, því að hann vildi hafa formála nokkurn áður en hann setti tillögur sínar fram. Hann kom þó brátt að efninu, þvi að hann var seinn að hugsa sem og til annarra hluta. - Hvað tekur þú mikið fyrir að vera hjá henni til hins síð- ásta? Þú veizt að ég er ekki rík- ur og hef ekki einu sinni ráð á að hafa vinnukonu. Það er ein- mitt þetta, sern komið hefur móður minni r. grafarbakkann, of mikil vinna og þreyta. Hún vann á við tíu manns, þrátt fyrir sinn háa aldur. Fólk er ekki svona harðgert nú á dögum. Frú Rapet svaraði alvarlega: — É"g tek 40 sous á dag en þrjá franka á nóttu fyrir þá ríku, en 20 sous á dag og 40 á nóttu fyrir aðra. Þú borgar þessa 20 og 40. Bóndi varð hugsi því að hann þekkti móður sína vel. Hann vissi hversu lífseig hún var og að hún lét sér ekki allt fyrir brjósti brenna Hann vissi, að hún gat haldið út í viku enn, hvað sem læknirinn áleit, og sagði ákveðimr — Nei, ég vil heldur að þú takir einhverja ákveðna upphæð fyrir þetta. Læknirinn heldur, að hún eigi mjög skammt eftir ólif- að og sé svo, bá er hagnaðurinn þinn. Hins vegar tekur þú þá áhættu að hún lifi til morguns eða lengur. Kerling horfði undrandi á manninn, því að aldrei hafði hún fengið slíkt tilboð áður, en hik kom á hana, því að hér var ef til vill auðunninn skilding að fá. Samtímis kom þó tortryggni upp í huga hennar og hún svaraði: -t- Ég get ekkert um . þetta sagt, fyrr en ég hef séð móður þína. — Komdu þá og líttu á hana. Hún þvoði hendur sínar og fór með honum. Þau töluðu ekkert saman á leiðinni. Hún trítlaði við hlið hans, en hann stikaði stór- um eins og hann væri að stíga yfir læk við hvert fótmál. Kýrn- ar lágu úti á túni og bauluðu letilega. Þegar þau nálguðust húsið, mælti Honore Bontemps allt í einu: — En ef allt er nú yfirstaðið. Hreimurinn í rödd hans sýndi ljóslega ósk hans í þeim efnum. En gamla konan var ekki dauð. Hún lá á bakinu í sinni hrörlegu hvílu, en út yfir rúmstokkinn hékk kreppt og kræklótt hönd hennar, sem vegna tæprar aldar strits líktist mest krabbaklóm. Frú Rapet gekk upp að rúm- inu og athugaði sjúklinginn vandlega, tók á púlsinum, sló lauslega á brjóst hennar, hlust- aði eftir andardrættinum og spurði hana spurninga, svo að hún mætti heyra rödd hennar. Því næst gekk hún út úr her- berginu, en Honore kom að vörmu spori og sagði: — Jæja? Kerling svaraði: —¦ Hún getur lifað í tvo daga og kannski þrjá. Þú verður að greiða mér sex franka auk alls. — Sex franka! Sex franka! hrópaði hann. — Ertu frá þér? Hún getur ekki lifað nema í 12 VTKAN 3 tw

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.