Iðunn - 01.07.1885, Síða 60
54
JPúðrið.
saman, og kolin ein sér; er látið í mortélsholurnaí
svo mikið sem þær eru stórar til, og núið þar með
hlaupurum, sem er snúið með rekhjólum. því næst
er efnunum blaudað saman, og stöppuð aftr með
hæfilegri vætu. Eftir ákveðinn tíma eða höggva-
fjölda er púðrefnið látið í annað mortél og stappað að
nýju. Agæti púðrsins er að mestu komið undir því,
að í hverju korni sé nokkuð af öllum efnum púðrsins
í réttri blöndun ; verðr því að vanda stöppunina mjög,
svo að það verðr að stappa púðrið að minsta kosti
32000 högg, eða í 36 klukkustuudir. A mjög smá-
gerðu og vönduðu púðri verðr það að vera helmingi
lengr.
Valtaramylnur mylja og blanda efunum með afar-
þungum, yfir 5000 kílógramma (kílógr. =2 pd.) þung-
um völturum úr marmara, eiri eða hörðu tré. Botn-
inn undir völturunum er af hörðu efni, enn þó oftast
öðru enn valtarinn. Saltpétrinn er mulinn á einum
valtara og kol og brennisteinn á öðrum; síðan eröllu
blandað saman, og mulið að nýju.
þriðja aðferðin, sem mikið er höfð í nýjum verk-
smiðjum, að gera púðr, er með bumbuhólkum. Efn-
in, og síðan púðrhrúgan, ér látið í lokaða, sterka og
sívala hólka, líka stórum ámum; í þeivn eru stórar
málmkúlur, og hólkarnir eru síðan settir í hringhreif-
ingu með verkfærum langan tfma. Síðan er eins
farið að og í öðrum verksmiðjum. Svo kemr að þvf
að þétta púðrið, til þess að gefa því næga festu. það
er þannig gert, að vot púðrhrúgan er barin út í fast-
ar kökur, eða valtarinn er látinn ganga hægt yfir
þær, eða það er pressað saman á eirpönnuin í stórar
flatar plötur. Síðan eru kökurnar brotnar sundr í