Iðunn - 01.07.1885, Qupperneq 74

68
Mars.
ig í átt til Norðrstjörnu (pólstjörnunnar, a í Minui-
Birnu) og sýnist því stjarna sú standa grafkyr, þar
sem allar aðrar stjörnur og tungl og sól virðast ganga
yfir þveran himin. Hallinn á jarðásnum er 23J° frá
fallbeinni stefnu á brautarflötinn, enn eftir stærð
þess horns, er ásinn myndar við jarðbrautina, fara
umskifti árstíðanna aðmestu. Bf ás jarðarinnar stæði
þráðbeinn upp og niðr á brautarflotinum (svo er t.
d. um Júpíter), þá væri enginn munr á árstíðum.
Enn þegar áshallinn er mikill, verðr og að vera mik-
ill munr á árstíðum hvarvetna á hnettinum. Svo er
um Venus, og verða þar því skjót og breytileg árs-
tíðaskifti. Bnn ásinn á Mars hallast eigi meir enn
28° 42', og munar það litlu frá áshalla jarðarinnar;
hljóta því að vera lík árstíðaskifti á Mars og á jörð-
unni. Ef bein lína er dregin frá norðrskauti Mars’
í sömu stefnu og ásinn liggr, lendir sú lína í nánd
við Deneb í Svaninum (a 1 Svaninum), og er því sú
stjarna norðrstjarna á Mars. Stefna jarðássins breyt-
ist á löngum tíma, og eftir 7000 ár verðr in sama
stjarna norðrstjarna á jörðunni, sem nú er norðr-
stjarna á Mars.
]pá er Cassini sá ina dimmu bletti á Mars, tók
hann eftir því, að þessir blettir sáust glöggast urn
miðhvelið, enn vóru óskírari, er nær röndunum dró;
réð harm af því, að lofthvolf mundi vera á Mars.
|>að hefir og síðar sannazt. Árið 1716 fann Maraldi
hvíta bletti á Mars, sinn við livort skautið. Hann
sá, að annar blcttrinn fór þverrandi, og taldi víst,
að hann mundi algerlega hverfa, og rannsakaði það
eigi nánara. Enn er inn frægi stjarnfræðingr Wil'
liam Herschel skoðaði Mars fimmtiu árum síðar, sa