Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.12.2003, Qupperneq 42

Tímarit lögfræðinga - 01.12.2003, Qupperneq 42
dómstólar hafa frá öndverðu hagað rökstuðningi sínum fyrir niðurstöðu í dóms- málum um tjáningarfrelsið út frá þeirri vernd sem stjómarskráin hefur verið talin veita, hvort þær aðferðir hafi breyst vegna áhrifa frá mannréttindasáttmál- anum, við hvaða tímamark megi merkja þau áhrif og loks hvernig þessi áhrif birtast í dómsúrlausnum. Vísað verður til nokkurra stefnumótandi dóma mann- réttindadómstólsins varðandi þær meginreglur sem felast í 10. gr. MSE og hafa sérstaka þýðingu fyrir íslenskan rétt. Að öðru leyti gefst ekki færi á að lýsa hvernig Mannréttindadómstóll Evrópu hefur túlkað og beitt 10. gr. MSE í áranna rás og aukið inntak ákvæðisins. Ut frá þessari könnun verður lagt mat á hvort efnisleg vernd tjáningarfrelsisins hafi aukist hér á landi og leitað svara við þeirri spurningu að hvaða marki Mannréttindasáttmáli Evrópu eigi heiðurinn af þeirri framþróun. 2. DÓMAFRAMKVÆMD UM PRENTFRELSISÁKVÆÐI STJÓRNARSKRÁRINNAR í LJÓSI UPPHAFLEGS MARKMIÐS OG GILDISSVIÐS ÞESS 2,1 Upphaflegt markmið prentfrelsisákvæðisins Til þess að geta borið saman umfang og stöðu stjórnskipulegrar vemdar tján- ingarfrelsis að íslenskum rétti í dag miðað við fyrri tíma er nauðsynlegt að rifja upp fyrirrennara núverandi 73. gr. stjskr., prentfrelsisákvæðið, og sögulegan aðdraganda þess. Ákvæðið stóð síðast í 72. gr. stjórnarskrár lýðveldisins nr. 33/1944 og var svohljóðandi: Hver maður á rétt á því að láta í ljós hugsanir sínar á prenti; þó verður hann að ábyrgjast þær fyrir dómi. Ritskoðun og aðrar tálmanir fyrir prentfrelsi má aldrei í lög leiða. Prentfrelsisákvæðið stóð nær óbreytt frá því það var lögfest í 54. gr. stjómar- skrár Islands frá 1874 allt fram til ársins 1995.4 Var orðalag þess bundið við vernd prentfrelsis lrkt og í ýmsum vestrænum stjómarskrám 19. aldar.5 Ekki var heldur getið neinna ástæðna sem réttlætt gætu að menn yrðu að ábyrgjast hugs- 4 í 54. gr. stjómarskrár um hin sérstaklegu málefni íslands frá 5. janúar 1874 var 2. málsl. ákvæðisins svohljóðandi: „ritskoðun og aðrar tálmanir fyrir prentfrelsið má aldrei innleiða". Var orðalaginu breytt að þessu leyti í stjórnarskrá konungsnkisins íslands nr. 9 18. maí 1920 (þá 68. gr.), en ekki var talið tilefni til sérstakra skýringa með þeim breytingum. Sjá Alþt. 1919, A-deild bls. 102 og 104. 5 Upprunalega ákvæði dönsku grundvallarlaganna frá 1849 takmarkaðist við vernd prentaðs máls en í 77. gr. dönsku grundvallarlaganna frá 1953 var bætt við tilvísun til ritaðs og mælts máls. í prentfrelsisákvæði 100. gr. norsku grundvallarlaganna frá 17. maí 1814 sem stendur enn óbreytt er vfsað til prentaðs máls eingöngu. í 11. gr. frönsku réttindayfirlýsingarinnar frá 1789 var skoðana- og tjáningarfrelsi þó veitt rýmri vernd en þar segir: „Það em ein mikilvægustu mannréttindi að mega láta í ljós hugsanir sínar og skoðanir. Því má hver borgari tala, rita og prenta það sem hann vill, en verður þó að bera ábyrgð á misnotkun þessa frelsis, eftir því sem lög mæla fyrir um“. 376
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104

x

Tímarit lögfræðinga

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.